sonoritas

sonoritas -atis f. Erklingen, Klang — sound 1 allgemein — general [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 2, 80: ‚armonia‘: sonoritas. LmLGloss. Boeth. mus. 1, 8, 14: ‚melo‘: sonoritati. LmLGloss. Boeth. mus. 1, 22, 109: ‚enarmonios‘ in sonoritate. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 138/42, 22-3: per Calliopen, quae bona sonoritas dicitur. al. LmLAurelian. 13, 25: non gravis prima sonoritas (sim. LmLAurelian. 13, 25 p. 146). LmLAurelian. 17, 4: propter uberiorem sonoritatis euphoniam. LmLAurelian. 19, 41: syllaba, que antecedentis excipiat in se sonoritatem. LmLAurelian. 20, 28: et ipse mundus et caelum supra nos iuxta philosophorum dogma gestare in semet dicuntur armonie sonoritatem. al. [s.X] LmLCant. Quid est cant. c. 484: euphoniam, id est bonam sonoritatem. LmLPs.-Odo mus. p. 278a: Euphonia enim Graece, Latine bona sonoritas interpretatur, id est consonantia. [s.XI] LmLComm. Guid. 97 p. 147. al. []Frut. ton. p. 182. LmLTheog. Mett. 30, 1 (p. 192a): Acutas chordas primatum gravibus praeripuisse. Acutae tamen cum suis socialibus sonoritatis et intensionis altitudinem praeripuerunt. LmLIoh. Cott. mus. 19, 15: ut cantus subiugalium et infra finalem et supra quintam rarissime contingat: infra propter nimiam gravitatem, supra propter nimiam sonoritatem, ne autento attribuatur (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 51, 6. LmLTrad. Holl. VIII 28, 24. LmLGob. Pers. p. 188b). [s.XIII] LmLInst. patr. 2. LmLComm. Boeth. I 1, 8 p. 44. LmLAmerus 1, 11. LmLElias Sal. 7 p. 23b: totus cantus et sonoritas in ecclesia militante et triumphante et etiam extra decantantur. LmLElias Sal. 30 p. 60b: turpem sonoritatem. al. LmLAnon. Emmeram. 6 p. 282, 6: quaeque vocum sonoritas instrumentis sive naturalibus sive artificialibus concordata. LmLHier. Mor. 12, 174 (p. 53). al. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 65: Hugo quoque et Hugvicio (ms.; ed. huivicorum) dicunt musicam dictam a ‚moys‘, quae est ‚aqua‘ eo (om. ed.), quod nulla euphonia, id est (ms.; ed.: vel) bona sonoritas, sine humore (ms.; ed.: suo honore) fieri possit vel sine humoris beneficio nulla cantilene vel vocis (ms.; ed.: notis) declaracio (sim. LmLMarch. luc. 5, 3, 2-3. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 65 p. 218, 9. LmLIac. Theat. 9. LmLFr. Gafur. extr. 7, 1, 9. LmLFr. Gafur. op. 2, 4. LmLNicol. Burt. 1, 9, 57. LmLDiff. mus. 40. LmLFr. Gafur. theor. 2, 3, 7. LmLFlor. Fax. 2, 3, 3). LmLVers. Postquam pro 273. LmLEngelb. Adm. 3, 12, 18. LmLWalt. Odingt. 3, 6, 7. [s.XIV] LmLMarch. luc. 11, 4, 67: Si enim incipitur in C gravi cum additione b rotundi, talis additio naturaliter non est ibi, sed melioris sonoritatis causa (inde LmLBonav. Brix. 15, 46). LmLHugo Spechtsh. comm. p. 49. LmLIac. Leod. spec. 6, 40, 9. LmLIoh. Vetul. 1, 4: Subiectum est, quod agitur per totam scientiam, videlicet sonoritas vocum et ipsarum melodia. al. LmLAnon. Grac. p. 17. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 1, 21 p. 98, 3. LmLIoh. Olom. 6 p. 18. LmLGob. Pers. p. 182b: hunc hymnum in honore beati Ioannis composuit (sc. Paulus Diaconus) et vocis sonoritas ei statim fuerat restituta. LmLWencesl. Prach. 97. LmLUgol. Urb. 1, 18, 15: nec proprietas naturae a proprietate B mollis in sonoritate distat. LmLUgol. Urb. 1, 41, 17: vel in vocum prolatione vel monochordi seu aliorum sonoritate instrumentorum. al. LmLGeorg. Ans. 1, 74: instrumenti sonoritate. LmLGeorg. Ans. 1, 90: vocis sonoritas. al. LmLAnon. Tegerns. I p. 105. LmLThom. Bad. p. 88. LmLTrad. Holl. II pr. 25 (sim. LmLTrad. Holl. V pr. 136. LmLFlor. Fax. 1, 2, 4. Trad. Holl. XIV 1, 9). LmLTrad. Holl. VI 3, 21. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 2 p. 61: emolus, id est cantus cadens extra melodiam bone sonoritatis seu extra melos. LmLPaul. Paulir. 7, 3, 1 p. 18: <V>irginale est instrumentum habens formam in modum clavicordii, habens cordas metallinas facientes sonoritatem clavicimbali. al. LmLBonav. Brix. 15, 106. LmLFr. Gafur. theor. 5, 8, 14: tanta numerosa sonoritate deducta humanas ipsas aures mira suavitate demulceat. LmLFr. Gafur. pract. 1, 1. LmLHerb. Tr. 1, pr. p. 19. Trad. Holl. XII 2, 6. Trad. Holl. XIV 1, 9. LmLContr. Inprimis 5, 20. 2 bezogen auf Zusammenklänge bzw. Intervalle — with respect to simultaneous sonorities, or intervals [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 199/54, 16-7: ‚diapason symphoniam‘: equalitatem sonoritatis. ibid. al. [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 278b-279a. LmLAribo 80 p. 55. LmLFrut. brev. 3 p. 36: Et vox quidem voci vel sonus sono duplus est, quotiens gravi voci vel sono eadem sonoritate aequisonat vel econtra voci acutae vel sono gravis vox vel sonus eadem sonoritate aequisonat. [s.XII] LmLAnon. La Fage I 14, 15. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 4, 29, 24: Unde ex mixtione sonorum sesquiquartae proportionis nascitur sonoritas maior tono cum semitonio, minor tamen tonis duobus. [s.XV] LmLIoh. Olom. 6 p. 18. LmLUgol. Urb. 1, 35, 6: In qua quidem consonantie diffinitione, tria principaliter declaranda notantur: ... secundum est suavis et amoena sonoritas. LmLUgol. Urb. 1, 35, 22: amoenissimae sonoritatis[] sonorum causa est consonantia. LmLUgol. Urb. 1, 159, 9: tritoni dura asperitas iniucundam afferens sonoritatem. al. LmLTrad. Holl. IX 2, 1, 21. Trad. Holl. XI 2, 19. LmLTrad. Holl. IV 17. LmLTrad. Holl. VI 17, 5: dissonancia, que cacofonos appellatur, id est mala sonoritas. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 60: Cacosonancia est mala sonoritas in cantu proveniens. al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. LmLFr. Gafur. pract. 3, 7: sexta ipsa ipsius quintae particeps imperfectiorem obtinuit sonoritatem quam tertia. al. LmLContr. Inprimis 5, 20. LmLContr. Volentibus II 11: species imperfecte commisceantur speciebus perfectis causa sonoritatis et delectabilitatis. 3 bezogen auf den Klangcharakter (von Kirchentonarten) — with respect to the tonal character (of modes) [s.IX] LmLAurelian. 10, 18: huius versiculi finis tertie aptatur definitioni, quia et initium habet eiusdem sonoritatis iuxta incoationem sonoritatis tertiae differentiae. LmLAurelian. 19, 34: iuxta sonoritatem versiculi plagis tetrardi. LmLAurelian. 19, 43: Contigua est sonoritas autenti deuteri in litterature melodia perparum cum modulatione autenti proti. LmLAurelian. 19, 48: versus antiphonarum istius toni iunguntur sonoritati versuum autenti proti usque prope finem. LmLAurelian. 19, 49: Adest litteratura plagis deuteri cum sonoritatis figura: noeane. LmLAurelian. 19, 51: intercipitur alterius sonoritas toni ab altero. LmLAurelian. 13, 37 p. 147: quamquam inordinate alterius toni aiunt versiculum eiusdem retinere sonoritatis reciprocationem. LmLAurelian. 13, 44 p. 148: in his antiphonis, que perfectam possident toni sonoritatem. LmLAurelian. 15, 10: aliter quam sonoritas tonorum sese habeat (sim. LmLAurelian. 15, 10 p. 150). LmLAurelian. 17, 22: qualis in undecima syllaba sonoritas toni consistit. al. LmLReg. Prum. 2, 33: sumopere prudens cantor observare debet, ut semper magis principium antyphonae, introitus vel communionis adtendat in toni sonoritate quam finem. LmLReg. Prum. 19, 2: Quaeritur a nonnullis, quid significent illa verba, per quae tonorum sonoritatem in naturali musica discernimus; id est Nonannoeane et Noeais et Noioeane et his similia. [s.X] LmLCant. Quid est cant. c. 484. [s.XI] LmLBerno prol. 7, 14: antiphona „Benedicat terra Domino“ licet quantum ad iudicium aurium convenientius sonet ad tertium quam ad quartum, non solum presens regula repugnat, verum etiam, si iuxta hanc sonoritatem ipsam velis inchoare, nullo modo ad finalem recto tramite poteris canendo pervenire (inde LmLQuaest. mus. 1, 17 p. 38). LmLBerno prol. 12, 35. [s.XIII] LmLElias Sal. 31 p. 63a: unus tonus de sonoritate alterius artificialiter non curat. ibid. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. inton. 1, 3: Tonus, prout antiphona vel alter cantus totus alicuius toni dicitur, est plurium vocum quasi simul tonantium concors sonoritas (sim. LmLIac. Leod. spec. 6, 36, 4). LmLIac. Leod. spec. 6, 36, 4: <quare> haec antiphona cuius toni est, idest cuius concordis sonoritatis, per concordem sonoritatem intelligere possumus talem vel talem modulationem. [s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 47, 17: Hypolydius, qui sub lydio esse comprehenditur, etiam dulciori sonoritate refertur. LmLUgol. Urb. 1, 162, 13: omni tropo, tum amoenae sonoritatis, tum fugiendae asperitatis. al.