lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

sihhorôn

nur ahd. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
1 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
1

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

sihhorôn sw. v.

Bd. 8, Sp. 611
sihhorôn
sw. v., mhd. nhd. sichern; as. sikoron, mnd. sēkeren, mnl. sekeren; afries. sikeria. — Graff VI,150.
sihhor-: inf. -on T 125,3 (-on); gi-: part. prt. acc. sg. m. -otan 4; -sihhir-: Grdf. -ot Gl 2,118,3 (M, 4 Hss.). 39 (M, 3 Hss., darunter clm 6242, Hs. 9. Jh.). 128,36 (M, 4 Hss.); nom. sg. m. -oter 127,62 (M, 4 Hss., 2 Hss. -); sicher-: inf. dat. sg. -one 119,35 (M); gi-: part. prt. -ot 128,37 (M); nom. sg. m. -oter 127,64 (M); sichir-: 3. sg. prt. -ota 396,5. 454,22 (2 Hss.); gi-: part. prt. -ot 118,39/40 (M, 2 Hss.); sihchirota: 3. sg. prt. 1,400,21/22 (M, Göttw. 46/103, Gll. 12. Jh.?); gi-sihiroter: part. prt. nom. sg. m. 2,127,63 (M, clm 6242, Hs. 9. Jh.; -sihi- durch Korr. aus -sigi-; -).
Mit Formen der ên-Konjugation, oder mit abgeschwächtem Vokal (?): gi-sihhiuret: part. prt. Gl 2,118,41 (M, clm 3860a, Gll. 10. Jh.; -iu- verschrieben oder Einfluß von umgelautetem sihhiuri?); -sichhiuret: dass. 4,323,31 (clm 5508, Gll. 10. Jh. (?); zu -iu- s. o.); -sihcheret: dass. 2,118,42 (M). 1) jmdn. freisprechen, von Vorwürfen befreien: gisihhirot [si relicto ecclesiastico iudicio, (ein Geistlicher) publicis iudiciis] purgari [voluerit, etiamsi pro ipso fuerit prolata sententia, locum suum amittat, Conc. Carth. XV p. 146] Gl 2,118,3. gisihhirot (5 Hss. noch uuerde) [(ein Geistlicher) verum tam diu post mensem secundum non communicet, donec] purgetur [ebda. XIX p. 147] 39. gisichhiuret vuerda purgetur [ebda.] 4,323,31. ze sicherone [si qua contradictione fuerit oborta, ... non praesumant] ad purgandum [eum (den Bischof), qui ordinandus est, tres iam, Conc. Afr. L p. 151] 2,119,35 (3 Hss. gisihhorôn). gisihhiroter [compescite (Bischöfe Makedoniens), quaeso, ab illo (Eustathius) ... ut ipse, apud nos (dem Papst u. der katholischen Gemeinschaft)] integer [... mereatur pacem, Decr. Inn. LVI p. 211] 127,62. gisihhirot vurti [asserunt (die Priester der valentinischen Bürgerschaft) ... nec (Maximus) confisum conscientia festinasse, ut si esset innocens, examinatis omnibus] purgaretur [Decr. Bonif. III p. 214] 128,36. 2) sich entschuldigen, mit refl. Akk.: bigondun tho alle (zur Hochzeit geladene Gäste) samant sih sihhoron coeperunt simul omnes excussare T 125,3; im Part. Praet.: ih bitu thih, habe mih gisihhirotan rogo te, habe me excusatum 4; Glosse: sichirota [his (mit diesen Worten) sese Aristo] purgat (excusat) [, at contra inpium nil haec latronem Christianorum movent, Prud., P. Rom. (X) 1001] Gl 2,396,5. sichirota purgat [ebda.] 454,22. 3) frei herauskommen, sich von Vorwürfen befreien, ohne Wiedergabe des refl. Akk.: sihchirota [(im Losverfahren) deprehensus est (als Sünder vor Gott) Ionathas et Saul, populus autem] exivit [1. Reg. 14,41] Gl 1,400,20/21 (6 Hss. gisihhorôn).
Vgl. sihhura.
2841 Zeichen · 131 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    sihhorônsw. v.

    Althochdeutsches Wörterbuch

    sihhorôn sw. v. , mhd. nhd. sichern; as. sikoron, mnd. sēkeren, mnl. sekeren; afries. sikeria. — Graff VI,150. sihhor-: …

Verweisungsnetz

3 Knoten, 2 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 2 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit sihhoron

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — sihhoron kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „sihhoron". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 19. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/sihhoron/awb
MLA
Cotta, Marcel. „sihhoron". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/sihhoron/awb. Abgerufen 19. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „sihhoron". lautwandel.de. Zugegriffen 19. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/sihhoron/awb.
BibTeX
@misc{lautwandel_sihhoron_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„sihhoron"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/sihhoron/awb},
  urldate      = {2026-05-19},
}