septimadecima (decimaseptima) -ae
f. I. Bezeichnung für die siebzehnte Tonstufe des Tonsystems von A- II. Septdezime (Doppeloktave mit Terz) —
I. term for the seventeenth note within the tonal system from A- II. seventeenth (double octave plus a third) I
Bezeichnung für die siebzehnte Tonstufe des Tonsystems von A- —
term for the seventeenth note within the tonal system from A- [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 113, 2: Item fit haec consonantia
(sc. semitonium minus cum diapente et diapason) a vocibus ⋅E⋅ quintae, scilicet ⋅E⋅lami in spatio, ad voces ⋅c⋅ decimae septimae, id est ⋅c⋅solfa.
[s.XV] LmLFr. Gafur. pract. 3, 8: sol et fa in decimamseptimam in ⋅C⋅solfa. II
Septdezime (Doppeloktave mit Terz) —
seventeenth (double octave plus a third) A
Bestimmung —
determination [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 121, 12: Haec consonantia
(sc. semiditonus cum bis diapason) a numero vocum, quas includit, una decima septima dici potest. Cuius ambae voces extremae in regula sunt vel spatio, et continetur ter in monochordo. LmLContr. Quoniam hom. 2, 16: Nam sicut ex 15 et 3 conponitur decima septima, sic ex 20 et 3 posset conponi 22. B
im Zusammenklang (in der Mehrstimmigkeit) —
in simultaneous sonority (in polyphony) 1
qualitative Bestimmung —
qualitative determination a
als Dissonanz —
as dissonance [s.XIV-XV] LmLPaul. Flor. 4: Disonantie vero equaliter sunt sex, videlicet tercia, sexta, decima, terciadecima, decimaseptima et vigessima. LmLUgol. Urb. 2, 6, 27: Quinta consonantia imperfecta sive dissonantia septimadecima nominata a decima, producta duabus annectitur consonantiis et ab eis perficitur
[] ut decima.
al. LmLContr. In presenti 22: Dissonantiarum alique sunt, que secundum auditum et secundum rationem compatibiles sunt. ... Alie vero per compositionem ... ab istis procedunt, videlicet decima et tercia decima et decima septima. b
als (unvollkommene) Konsonanz —
as (imperfect) consonance [s.XV] LmLUgol. Urb. 2, 5, 8: has esse consonantias imperfectas, quae ex secunda communi et universali nomine dissonantiae nuncupantur, scilicet tertiam, sextam, decimam, tertiamdecimam, septimamdecimam, vigesimam. LmLUgol. Urb. 2, 6, 27: Quinta consonantia imperfecta sive dissonantia septimadecima nominata a decima, producta duabus annectitur consonantiis et ab eis perficitur ut decima.
al. LmLPetr. Betschk p. 537, 28: Decima septima eciam est bona concordancia. LmLNicol. Burt. 2, 1, 13: imperfectae
(sc. consonantiae contrapuncti)... Tertia, sexta, decima, tertiadecima, decimaseptima et vigesima. LmLGuil. mon. 6 p. 34: ex istis consonantiis sex sunt perfectae et sex imperfectae ... sex species imperfectae: tertia, sexta, decima, decimatertia, decimaseptima, vigesima. LmLAnon. Couss. I p. 443b: Item consonantiarum alia unisonus, tertia, quinta, sexta, octava, decima, duodecima, tertiadecima, quintadecima, septimadecima (
ms.; ed.: sextadecima), nonadecima, vigesima. LmLAnon. Couss. I p. 445: Item consonantiarum imperfectarum alia tertia, sexta, decima, tertiadecima, septimadecima (
ms.; ed.: sextadecima), vigesima. LmLContr. Primo sciendum p. 291: Inperfecte sunt
(sc. species biscantus) 3
a, VI
a, X
a, XIII
a, XVII
a et vicesima. LmLContr. Quatuor sunt p. 411b: Quando sunt multi cantores, potest aliquis illorum finire in imperfecta specie ut in tertia vel in decima vel in decimaseptima. 2
Gebrauch —
usage a
im Hinblick auf die Oktavverwandtschaft zur Terz und zur Dezime —
with reference to the octave affinity with the third and with the tenth [s.XIV-XV] LmLPaul. Flor. 33: qualiter fit decima, taliter fit tercia et decimaseptima. LmLProsd. contr. 3, 2: una decima, que ... uni tercie assimilatur ... et decima septima tercie et decime. LmLUgol. Urb. 2, 3, 29: decima consonantia est imperfecta ab ea tertia exorta, similiter decimaseptima a decima derivata consonantia est imperfecta. LmLUgol. Urb. 2, 6, 31: qualis est tertia, talis est decima et talis septima decima
(ms.; ed.: septidecima
). LmLPetr. Betschk p. 537, 28: Decima septima eciam est bona concordancia, quia habet se ad modum decime. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 14, 8. LmLGuil. mon. 6 p. 33. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2: Decimaseptima tertiae et decimae aequisonans.
ibid. al. LmLContr. In presenti 22. LmLContr. Quatuor sunt p. 410a: tertia et decima et decimaseptima idem sunt quoad contrapunctum.
ibid. al. b
im Hinblick auf das Verhältnis von zwei Stimmen —
with reference to the interrelation of two voices [s.XV] LmLUgol. Urb. 2, 6, 28: ex inferioris ascensu et superioris descensu septimadecima quintedecime
(ms.; ed.: quintaedecima
) copulatur ab octava productae, et e contra ex inferioris descensu et superioris ascensu contrariis praedictis existentibus motibus <nonaedecimae> consonantiae a duodecima productae septimadecima copulatur et ab ea perficitur.
al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 12, 19: Poterit ... tertiadecima quaelibet habere post se quamvis diversimode decimam, duodecimam, aliam tertiamdecimam, quintamdecimam, decimamseptimam et decimamnonam. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 12, 30: Decimaseptima post tertiamdecimam superiorem supra tenorem ponitur, quando tenor ipse non movetur vel quando unum, duos, tres aut quatuor
(sc. gradus) descendit.
al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 17, 17: Poterit ... vicesima quaelibet habere post se, modis licet diversis, decimamseptimam,
[] decimamnonam, aliam vicesimam et vicesimamsecundam. Quomodo vicesima superior decimamseptimam post se habere potest. Decimamseptimam post se vicesima superior interdum supra tenorem assumit, quando tenor ipse immotus permanet vel quando unum aut duos, tres aut quatuor gradus ascendit vel unum descendit. LmLGuil. mon. 6 p. 34: Ordo autem istarum consonantiarum talis est: quando unisonus requirit tertiam, ipsa tertia requirit quintam ... ipsa decimaquinta requirit decimaseptimam, ipsa decimaseptima requirit decimamnonam.
ibid. al. LmLGuill. Pod. 6, 11: Tredecim sunt species contrapuncti, scilicet unisonus, tertia, quinta, sexta, octava, decima, duodecima, tertiadecima, quintadecima, decimaseptima, decimanona, vigesima, vigesimasecunda. LmLContr. Primo sciendum p. 291: duodecim sunt species biscantus, scilicet unus sonus, 3
a, V
a, sexta, octava, X
a, XII
a, XIII
a, XV
a, XVII
a, XVIIII
a et XX
a. c
im Hinblick auf das Verhältnis von mindestens drei Stimmen —
with reference to the interrelation of at least three voices [s.XV] LmLContr. Quatuor sunt p. 411b: Quando sunt multi cantores, potest aliquis illorum finire in imperfecta specie ut in tertia vel in decima vel in decimaseptima, sed nunquam in sexta nec in tertiadecima (
ms.; ed.: nec quinta, in tertiadecima) nec in vigesima.