lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

rondellus

nur lat. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

LmL
Anchors
1 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Lex. musicum Latinum

rondellus

Bd. 2, Sp. 1080
rondellus -i m. et rondela -ae f. I. Bezeichnung für eine (französischsprachige, mehrstimmige) Liedform mit Refrain (Rondeau) II. Bezeichnung für einen Stimmtausch-Satz I. term that designates a (French, polyphonic) genre of song with refrain (rondeau) II. term that designates a composition with voice exchange I Bezeichnung für eine (französischsprachige, mehrstimmige) Liedform mit Refrain (Rondeau) term that designates a (French, polyphonic) genre of song with refrain (rondeau) 1 mit Spezifizierung satztechnischer Merkmale with specification of structural features a die Form (Refrain, Abschnittsgliederung) betreffend with respect to the form (refrain, division into sections) [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. append. 15, 17: Repetitio eiusdem vocis est color faciens ignotum sonum esse notum, per quam notitiam auditus suscipit placentiam. Et isto modo utimur in rondellis et cantilenis vulgaribus (cf. LmLHMT, Art. Rondellus / rondeau, rota p. 1). [s.XIV] LmLAegid. Mur. p. 128b: Item rondellus habet apertum ante, quando finitur in ut, et debet esse decima; et quando finitur in la, debet esse quinta, [] et retro clausum. LmLAnon. Vratisl. p. 336a: rondellus est, qui habet duas partes et in qualibet parte unam clausuram (sim. LmLMens. Si ille p. 508, 9). LmLMens. Circa artem p. 527, 15: rundellus sic cognoscitur, ubi discantus et consequenter alie partes, scilicet medium et tenor, dividuntur in duas partes, scilicet in primam et in secundam ... Vel ecciam cognoscitur sic, ubi partes illarum duarum parcium habent clausuram. LmLAnon. Vipiten. 11, 3: rundellus dicitur iste cantus, qui habet partem et aliquando in secunda parte vel in prima habet clausuram. [s.XV] LmLOrig. et eff. 19 tit.: De rondellis et balladis. Rondellis, baladis, carollis, springis, quaedam (?) illorum in operto in secundi versus fine desinunt, in ultimo in clauso. LmLGen. disc. Differentia 5: Item de rondellis: rondelli non habent clausulum, nec overtum in primo, nec in secundo <versu>. LmLGen. disc. Differentia 6. LmLAnon. Mell. 15, 1: Item rundele sic cognoscuntur, quia habent tantum duas partes, scilicet primam et secundam, ut melodie, et habent etiam unam clausulam in prima eius parte. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 60: Rundelus... aut est melodum habens duas partes, quarum una habet clausuram, alia vero caret prorsus clausura. b den Text betreffend with respect to the text [s.XIII] LmLFranco Col. 11, 23: Discantus autem aut fit cum littera, aut sine et cum littera. Si cum littera, hoc est dupliciter: cum eadem vel cum diversis. Cum eadem littera fit discantus in cantilenis, rondellis et cantu aliquo ecclesiastico (inde LmLQuat. princ. 4, 2, 42). [s.XIV] LmLIac. Leod. cons. 88: in discantu cum eadem littera, ut in cantilenis, scilicet in rondellis. LmLAnon. Vipiten. 11, 1-2. c die Stimmen betreffend with respect to the voices [s.XIII] LmLTrad. Garl. plan. IV 106: tenor alicuius moteti vel rondelli. [s.XIV] LmLQuat. princ. 4, 2, 44. LmLHeinr. Eger 4 p. 43: Ab his enim tribus, tenore scilicet, quinta eius et octava, discantores quandoque hinc inde declinando discordantias etiam immiscentes concordantiis pulcherrimas faciunt harmonias, motetos scilicet et rondellos. LmLMens. Circa artem p. 527, 15: rundellus sic cognoscitur, ubi discantus et consequenter alie partes, scilicet medium et tenor, dividuntur in duas partes, scilicet in primam et in secundam. [s.XV] LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 60: Rundelus est cantus mensuralis solum per duplum vadens, in quo discantus cum dulci proporcione occurrit suo tenori, interdum tenorista silente et discantorista cantante aut e converso, aut quia contra se voces porrigit coequatas et rursum concordantes suo procedit quisque choro. LmLContr. Et primo I 12 p. 139 (p. 463a): contrapunctus aliquando accipitur pro tota rondela, videlicet discantu, tenore et contratenore. d den Gebrauch der Musica ficta betreffend with respect to the application of musica ficta [s.XIII] LmLTrad. Garl. plan. IV 120: nullus moctectus sive rondellus sine ipsa (sc. falsa musica) cantari non possunt. [s.XIV] LmLPetr. Palm. p. 514: in quibusdam motetis et rondellis, in quibus cantus planus in falsam musicam transmutatur. e die Mensurierung betreffend with respect to mensuration [s.XIV] LmLPhil. Vitr. 19, 6: rubeae aliquando huc illuc in balladis, rondellis et motetis ponuntur, quia reducuntur, ut ad invicem possint cum aliis perfectionibus computari. LmLIac. Leod. spec. 7, 10, 4: in discantibus ecclesiasticis vel organicis in omni sua parte mensuratis, in conductis, in motellis, in fugis, in cantilenis vel rondellis. LmLQuat. princ. 4, 2, 44. LmLMens. Si ille p. 505, 7: Rubee autem figure vel quocumque alio colore distracto, que <preter> nigrum colorem ponuntur aliquociens in muthetis, rundelis, baladis, cacetis, gyroletis, aliis vel quocumque modo nuncupatis. [] 2 in Aufzählungen verschiedener Gattungen in the enumeration of different genres [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. append. 15, 17: in rondellis et cantilenis vulgaribus. LmLFranco Col. 11, 23: in cantilenis, rondellis et cantu aliquo ecclesiastico (inde LmLQuat. princ. 4, 2, 42). LmLTrad. Garl. plan. IV 106. LmLTrad. Garl. plan. IV 120: moctectus sive rondellus. [s.XIV] LmLPhil. Vitr. 19, 6: in balladis, rondellis et motetis. LmLRob. Handlo p. 176, 8: hoketi omnes, rundelli, ballade, coree, cantifractus, estampete, floriture. LmLIac. Leod. cons. 88: in cantilenis, scilicet in rondellis. LmLIac. Leod. spec. 7, 10, 4: in conductis, in motellis, in fugis, in cantilenis vel rondellis. LmLPetr. Palm. p. 514: in quibusdam motetis et rondellis. LmLPetr. Palm. p. 534. LmLMens. Primo punctus p. 37: in multis aliis motetis, rondellis et baladis. LmLMens. Primo punctus p. 38. LmLQuat. princ. 4, 2, 44: In motetis quippe et rondallis. LmLGoscalc. intr. 1 p. 30, 3: de motetis, baladis, rondellis, vireletis et aliis. LmLGoscalc. 1, 8 p. 84, 11. LmLHeinr. Eger 4 p. 43: motetos scilicet et rondellos. LmLAnon. Couss. V p. 240, 17: in quampluribus Gloriis, rondellis et motectis. LmLAnon. Vratisl. p. 336a: differencia est inter mutetum, rondellum, piroletum, baladum, stampaniam sive stampetum, katschetum et rotulum (sim. LmLMens. Si ille p. 508, 7). LmLMens. Circa artem p. 527, 6: mutetus, alius rundellus, alter hachetus, alter viroletum, alter et balada, alter trumpetum vel stampetum. LmLAnon. Vipiten. 11, 1: nota differenciam inter rundellum et mutetum. [s.XV] LmLOrig. et eff. 19 tit.: De rondellis et balladis. Rondellis, baladis, carollis, springis. LmLGen. disc. Differentia 1: Differentia est inter motetos, ballados, vireletos et rondellos et fugas. 3 mit Nennung konkreter Beispiele with citing of specific examples [s.XIV] LmLPs.-Theodon. 2a p. 43: in rondello: „D'amours, d'ame et d'amant“. LmLMens. Item notandum p. 415a: in isto rondello: „Virginis meritum“. LmLAnon. Couss. V p. 230, 7: in illo rondello „Rose sans <per>“. LmLAnon. Couss. V p. 238, 11. LmLMens. Circa artem p. 527, 15: rundellus... sicut patet in „Skak melodie“ ... sicut in „Resurgente Domino“. LmLAnon. Vipiten. 11, 3: rundellus... ut patet in „Jelangwis“ et in „Saytar“. [s.XV] LmLGen. disc. Differentia 5: rondelli... sicut „De vous vestes“ et sicut „Se fortune“. II Bezeichnung für einen Stimmtausch-Satz term that designates a composition with voice exchange (cf. LmLHMT, Art. Rondellus / rondeau, rota p. 5-6) [s.XIII-XIV] LmLWalt. Odingt. 6, 1, 3. LmLWalt. Odingt. 6, 11, 6: Habet quidem discantus species plures, et si, quod unus cantat, omnes per ordinem recitent, vocatur hic cantus rondellus, id est rotabilis vel circumductus. LmLWalt. Odingt. 6, 13, 1: De rondellis. Rondelli sic sunt componendi. Excogitetur cantus pulchrior qui potest (pro cantus, qui pulchrior non potest esse?) et disponatur secundum aliquem modorum praedictorum cum littera vel sine, et ille cantus a singulis recitetur, cui aptentur alii cantus in duplici aut triplici procedendo per consonantias, ut, dum unus ascendit, alius descendit vel tertius ita, ut non simul descendant vel ascendant, nisi forte causa maioris pulchritudinis. cf. LmLHMT, s. v. Rondellus / rondeau, rota
8184 Zeichen · 265 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    rondellus

    Lex. musicum Latinum

    rondellus -i m. et rondela -ae f. I. Bezeichnung für eine (französischsprachige, mehrstimmige) Liedform mit Refrain (Ron…

Verweisungsnetz

1 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit rondellus

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von rondellus 2 Komponenten

rondel+lus

rondellus setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

Keine Komposita gefunden — rondellus kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „rondellus". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 19. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/rondellus/lml?formid=R00074
MLA
Cotta, Marcel. „rondellus". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/rondellus/lml?formid=R00074. Abgerufen 19. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „rondellus". lautwandel.de. Zugegriffen 19. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/rondellus/lml?formid=R00074.
BibTeX
@misc{lautwandel_rondellus_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„rondellus"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/rondellus/lml?formid=R00074},
  urldate      = {2026-05-19},
}