quilisma

quilisma -atis n. (de κύλισμα) 1. Bezeichnung für eine (tremulierende?) Verzierung eines Tons 2. Bezeichnung für eine Neume, die einen Intervallsprung verzierend ausfüllt — 1. term that designates an (wavering?) embellishment of a tone 2. term that designates a neume, which fills in a disjunct interval with embellishment 1 Bezeichnung für eine (tremulierende?) Verzierung eines Tons — term that designates an (wavering?) embellishment of a tone [s.V] LmLFulgent. 3, 8 p. 74, 17: viva vox ... potest enim et limmata subrigere et parallelos concordare et distonias mollire et ptongos iugare et ornare quilismata. LmLFulgent. 3, 9 p. 75, 2: cithara ... non implet, quae viva vox potest; limmata enim facta non erigit, quilismata in se catenata non implet. cf. Glossarium Salomonis: „quilismata: vibrationes vocum“ (G. Loewe: Prodromus corporis glossariorum Latinorum, Lipsiae 1876 p. 376)[] 2 Bezeichnung für eine Neume, die einen Intervallsprung verzierend ausfüllt — term that designates a neume, which fills in a disjunct interval with embellishment [syn. gradata] [s.XI] LmLBerno ton. p. 79b: Hae antiphonae licet a finali incipiant, tamen quia per quilismata, quae nos gradatas neumas dicimus, magis gutturis quam cordarum vel alicuius instrumenti officio modulantur, pocius huius differentiae sono quam principali ipsius autentici promuntur modo. „Seculorum amen“ (cum neumis) A. „Columna es immobilis“. A. „Euge serve bone“. eqs. LmLAribo 37 p. 66: Tremula est neuma, quam gradatam vel quilisma dicimus, quae longitudinem, de qua dicit (sc. Guido) ‚duplo longiorem‘, cum subiecta virgula denotat, sine qua brevitatem, quae intimatur per hoc, quod dicit ‚vel duplo breviorem‘, insinuat (sim. LmLComm. Guid. 62 p. 153. cf. Guido micr. 15, 10: aliae voces ab aliis morulam duplo longiorem vel duplo breviorem aut tremulam habeant). LmLTon. Aug. p. 95b: Principali hoc „seculorum amen“ reguntur (sc. antiphonae) et, que in principio per quilismata intenduntur. LmLTon. Aug. p. 113a: Nunc ab ipso principio intendunt diatesseron, aut per eandem neumam pedem dictam aut per quilisma, ut „Auferte ista hinc“. LmLTon. Aug. p. 133a: iste (sc. antiphone septimi toni) per neumam, que flexa ... aut per pedem flexum ... aut per inflexione quilismatum ut antiphona „Dominus Ihesus Christus“ per has, inquam, non simplices neumas. LmLTon. Aug. p. 134b: semiditonum sive per quilisma sive per neumam, que pes quassus dicitur, conscendunt (sc. antiphonae): „Apparuit caro suo“ eqs. LmLTon. Aug. p. 135b: diatesseron non per simplices neumas, sed aut per quilisma aut per neumam pede fultam aut per aliam quamcumque compositam intendunt (sc. antiphonae). LmLNeum. Eptaphonus 2: virgula, cephalicus, clinis, quilisma , podatus (sim. LmLNeum. Scandicus 3. inde LmLFrut. brev. 14 p. 102. LmLAmerus 16, 1. LmLHeinr. Eger 4 p. 44. LmLTrad. Holl. II 3, 206). LmLNeum. Punctum p. 69: Quilisma  (inde LmLFrut. brev. 14 p. 102). LmLNeum. Punctum p. 70: Plures puncti si quilismati sive simplici sive composito apponantur ex supradictis pro compositione vocabula sortiantur. LmLFrut. ton. p. 136: Cuius (sc. differentiae secundae authenti deuteri) antiphonae aut in prima vel secunda syllaba per quilismata ab ipso inceptionis loco, aut paulatim a prima per secundam in tertia per podatum ascendunt in locum quartum, quod est spatium diatessaron a loco incipiendi. LmLIoh. Cott. mus. 21, 53: Tertius neumandi modus est a Guidone inventus. Hic sit per virgas, clines, quilismata, puncta, podatos caeterasque huiusmodi notulas suo ordine dispositas. LmLIoh. Cott. ton. 24, 4. [s.XII] LmLUdalsc. 6: Tertia autem varietas est, cum cantus gradatim ascendit, sed per quilisma... Quarta autem varietas est, ubi cantus per quilisma, sed intermisse intenditur ... Quinta autem varietas est, quando primo cantus deponitur et per quilisma gradatim intenditur. LmLTon. Baumg. 1, 5: Hae antiphonae, quae quilismata vel tremulas habent in prima vel secunda sive tercia syllaba, ad eundem modum proferuntur, quamvis a quibusdam secunde differentiae ascribantur. A. „Columpna es.“ A. „Euge serve bone.“ eqs. [s.XIII-XIV] LmLPs.-Mur. summa 521: Quedam enim notula dicitur punctum, quedam virga, quedam clivis maior vel minor, quedam plica maior vel minor, quedam pes vel podatus maior vel minor, quedam quilisma maius vel minus, quedam pressus maior vel minor. LmLPs.-Mur. summa 532: Quilisma dicitur curvatio, et continet notulas tres vel plures quandoque ascendens et iterum descendens, quandoque e contrario. LmLPs.-Mur. summa 547. LmLEngelb. Adm. 2, 29, 12: Unisonus vero non est aliqua coniunctio vocum, quia non habet arsim et thesim nec per consequens intervallum vel distanciam, sed est vox tremula, sicut est sonus flatus tube vel cornu, et designatur in libris per neumam, que vocatur quilisma, sicut hic: „Dum clamarem“, in prima dictione ‚dum‘. [] LmLWalt. Odingt. 5, 2, 5: Quilissimi  (inde LmLWillelm. 3, 18). LmLWalt. Odingt. 5, 2, 21: Quilissimi dicti ad similitudinem, ‚quilos‘ enim Graece ‚humus‘ et ‚mus‘ ‚terra‘, quasi humida terra a receptione aquarum (inde LmLWillelm. 3, 23). LmLIac. Leod. spec. 6, 72, 27: tales quidem simplices notulae a quibusdam vocantur virgulae, vel si careant caudis, puncta nominantur. Aliquae vero simul iunctae, clives, aliquae quilismata vel podati nuncupantur, sed haec nomina iam ab usu recesserunt. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 130: Quidam etiam has antiphonas „O pastor aeterne“ et „Si offers munus tuum“ cum consimilibus secundae differentiae ob meram vocem quilismatis ascribere maluerunt, quibus tamen non est consentiendum, cum sub principali tono debeant collocari. Quilisma autem est nota duplicem vocem inceptionis clavis servans. LmLHeinr. Eger 4 p. 44: quilisma ad modum aviculae (ms. Mainz II 375; ed.: aniculae). LmLNeum. Gurtulus 1: Gurtulus, eptaphonus, clivis, quilisma , podatus. [s.XV] LmLIoh. Hoth. exc. p. 56: In quibus (sc. ecclesiasticis libris) reperimus quilismata, podatos, clines, cephalicos, porrectos, oriscos, scandicos, salicos, climacos, torcullos, ancos (ed. tertullos, aricos) et huiusmodi, quod idem Guido excogitavit. cf. ThlL s. v. cylisma; LmLVivell, Quilisma; LmLHuglo, Neumes p. 65; LmLFloros, Neumenkunde 2 p. 65 sqq.;