pontellus

pontellus -i m. 1. Bezeichnung für einen Punkt, der den Abschluß einer Mensureinheit anzeigt 2. Bezeichnung für einen Punkt, der die perfekte (dreiteilige) Mensurierung einer Note anzeigt — 1. term for a dot that indicates the completion of a mensural unit 2. term for a dot that indicates the perfect (three-fold) mensuration of a note 1 Bezeichnung für einen Punkt, der den Abschluß einer Mensureinheit anzeigt — term for a dot that indicates the completion of a mensural unit [syn.: divisio modi] [s.XIV] LmLMarch. pom. 10, 3: vocatur pontellus quasi similitudinarie loquendo; quia sicut de parte terrae finita per pontem vadimus ad aliam partem terrae, sic de proportione una temporis finita per pontellum innuitur ad proportionem aliam nos transferre. Et quia talis pontellus proportionem a proportione separat, ideo a magistris et doctoribus musicae modi divisio nominatur. LmLMarch. pom. 12, 4: Nam longa semper dicitur imperfecta, si sequitur ipsam sola brevis vel plures quam tres absque pontello praedicto. Aliquando autem solum dividit modos proportionandi notas ad invicem absque divisione modi discantus, sicut quando ponitur inter plures semibreves. LmLMarch. pom. 12, 7: Ad maiorem enim evidentiam ... ponitur ipse pontellus inter breves, scilicet post illas omnes, quae praecedunt duas in fine sistentes. Innuit namque, quod ibi perfectio sit completa et per consequens, quod de duabus brevibus sequentibus ultima alteratur. LmLMarch. pom. 12, 10: Tunc enim pontellus duo facit: primo proportionem perfectionis ternariae dicit esse completam ...; secundo semibreves a semibrevibus separat tempora distinguendo. Sed, quia absque deliberatione et provisionis mora hoc scire esset difficile intuenti, ideo dicimus, quod fiant duo pontelli iuxta se positi, per quos ad praedicta duo cognoscenda instruemur facilius quam per unum. al. LmLMens. Omnis nota sic 1, 11: Quandocumque invenirentur multe semibreves insimul et poneretur pontellus inter ipsas, ut supra, ille pontellus ponitur ad divisionem illarum semibrevium, que currunt pro una brevi. [] LmLMens. Omnis nota sic 2b, 2: Illa nota pontillum habens retro valet duo tempora et facit perfectionem cum precedenti brevi. al. LmLGuido fr. 5: per pontellum semibreves distinguntur abinvicem. LmLGuido fr. 8, 4: Si fuerint due breves inter duas longas et non apponatur pontellus inter breves, tunc prima recta brevis vocabitur, secunda altera brevis valoris duorum temporum, et simul perfectionem facient. al. 2 Bezeichnung für einen Punkt, der die perfekte (dreiteilige) Mensurierung einer Note anzeigt — term for a dot that indicates the perfect (three-fold) mensuration of a note [s.XIV] LmLMens. Omnis nota sic 1, 8: Si vero ponantur inter duas longas plures breves quam tres, tante, quod non possit computari perfectio de illis brevibus absque precedenti longa, precedens non valet nisi duo tempora et ponitur cum brevibus sequentibus, ut hic: (sequitur exemplum). Si vero poneretur pontellus retro notam longam, ut hic: (sequitur exemplum), nullo modo ammittit sua tria tempora. LmLGuido fr. 5: Pontellus apponitur in cantu mensurabili principaliter propter tria: primo ad denotandum longam esse perfectam trium temporum, quando ei apponitur. LmLGuido fr. 8, 3: si pontellus addatur longe inmediate a parte dextra, tunc longa remanet perfecta et brevis vel valor brevis inperficit subsequentem.