plaga -ae
f. vel plagus (plagius) -i
m. (de πλάγιος) Nebentonart (Bezeichnung für die zweite, vierte, sechste und achte Kirchentonart mit tiefliegendem Ambitus) —
secondary mode (designation of the second, fourth, sixth, and eighth modes with low ambitus) 1
generell —
general a
ohne nähere Bestimmung —
without further qualification [s.IX] LmLMod. Autenticus p. 51, 2: Plagi vero autenti proti et reliquorum expositione non indigent, quippe qui inferiores et subsequentes sunt. LmLAurelian. 8 p. 136.
[s.X] LmLCant. Quid est cant. c. 483.
[s.XI] LmLComm. ton. I 6, 5.
al. LmLGuido micr. 13, 26: Alioquin plures cantus invenies, in quibus adeo confunditur gravitas et acumen, ut non possit adverti, cui magis, id est autento an plagae, conferantur (
inde LmLPs.-Osbern. 31. LmLAnon. Cist. I 28 p. 37. LmLMetrol. 31 p. 81). LmLGuido reg. append. 23: quattuor autenti plagas geminantur adepti (
inde LmLAnon. Carthus. nat. 3, 10).
al. LmLWilleh. Hirs. 30 (c. 29), 1.
al. LmLAribo 39 p. 29: Maiores nostri perpendentes quemlibet tropum adhuc indivisum quatuor principalibus ita chordis consistere, ut altrinsecus collatae duas diapason species possent conficere, diviserunt eos in autentos et plagas.
al. LmLComm. Guid. 62 p. 145.
al. LmLLib. spec. 28 p. 49.
al. LmLAnon. Lips. p. 159. LmLAnon. Prag. 212. LmLVers. Ars humanas p. 113b.
al. LmLPs.-Guido form. ton. 7, 7.
al. LmLPs.-Osbern. 17. LmLQuaest. mus. 1, 19 p. 43: propter eadem initia nonnumquam inregulariter cantui apposita et eis secundum euphoniam aptatis differentiis et autentus in suum plagam et plaga in suum transit autentum contra regulam.
al. LmLTheog. Mett. 28, 2 (p. 191b): Legimus namque in veteribus gentilium auctoribus pro proto et plaga eius dorius, ypodorius; pro deutro et discipulo eius frigius, ypofrigius; pro trito et collaterali eius lydius, ypolydius; pro tetrardo et subiugali eius myxolydius, ypomyxolydius.
al. [s.XII] LmLGuido Aug. 661 (
inde LmLAnon. Cist. I 30 p. 37).
al. LmLTon. Vatic. 12, 1 p. 190: Quatuor plage quatuor autentis sunt subposite.
[s.XIII] LmLMus. man. 44, 3: In qualibet namque maneria primus auctentus dicitur, secundus vero plaga sive plagalis.
al. LmLMetrol. 83 p. 88. LmLAmerus 22, 24. LmLHier. Mor. 20 p. 156, 1: Plaga primi authenti dicitur hypodorius ab ‚hypos‘, quod est ‚sub‘, et ‚dorius‘, quasi subdorio.
eqs. LmLWalt. Odingt. 5, 8, 16: Estque plaga cuiuslibet authenti sibi secundus modus.
al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 19.
al. LmLHeinr. Eger 5 p. 47. b
zum Ambitus —
with reference to ambitus [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 4, 16, 36, 1: Omnis autenticus tropus decem continetur chordis, plagi vero octo. Et autentici quidem descensus habent in secunda a propria finali chorda, plagi vero in quarta a propria finali chorda.
[s.IX-X] LmLAlia mus. 49 p. 128: Si enim in hac plaga nete hyperboleon ascribantur 6, meses habebit 12, lichanos hypaton 18, proslambanomenon 24, et erit 12 differentia inter 12 et 24. Hanc igitur differentiam vix excedet huius plagae melodia ad acutam
[] partem in antiphonis, sed inferius sive diatessaron per 7, sive diapente per 10 numerabit.
[s.XI] LmLBerno prol. 6, 16 app. crit.: [Antiquitus enim autenti cum plagis, etsi non aequaliter intendebantur, indifferenter tamen omnes in quartam vel quintam chordam remittebantur]. LmLGuido micr. 13, 20: Plagae vero ad quintas remittuntur et intenduntur. Sed intensioni et sexta auctoritate tribuitur (
inde LmLLib. spec. 35 p. 50). LmLGuido reg. 152: plagae saliunt ad quintas nec vadunt ulterius.
al. LmLGuido ep. p. 526, 367: In plagis autem a finali voce ad quintas descendimus et ascendimus, nisi sit prolixior cantus, qui et plagalem depositionem et autenticam habeat elevationem. LmLMod. Omnes authenti p. 58: Plage autem in utroque latere diapente continent.
ibid. al. LmLWilleh. Hirs. 27 (c. 26), 2: Plagae vero a finali ultra diapente in sextam, raro vero in septimam vocem scandunt, infra finalem autem ad diatessaron saepe tonum assumunt.
al. LmLAribo 60 p. 32: modus saepe dictus inter ⋅D⋅d⋅ constitutus tam materialis sit plagae quarto
(?), id est octavo tono, quam autento primo. LmLComm. Guid. 8 p. 125.
al. LmLVers. Ars humanas p. 114a. LmLPs.-Guido form. 6, 3.
al. LmLPs.-Osbern. 24. LmLQuaest. mus. 1, 13 p. 25. LmLTheog. Mett. 30, 5 (p. 192a).
[s.XII] LmLGuido Aug. 661: elevationem ... usurpantibus autentis, depositionem ... plagis retinentibus (
inde LmLAnon. Cist. I 30 p. 37).
[s.XIII] LmLMus. man. 47, 2: cuilibet tam plagae quam auctento licitum est per decem voces ab inferiori meta sursum protendi, nulli vero cantui regulari licet denarium transcendere. LmLMetrol. 9 p. 79. LmLAmerus 22, 3: Plage autem ascendunt cum autentis in quintam cordam regulariter super finalem et licenter ad sextam.
[s.XV] LmLGuill. Pod. 4, 7: Qui vero a predictis terminis partim intendendo, partim vero remittendo illam sibi assumpsere, plage sive partes illorum merito dicti sunt, tam enim diapente a finali intensam, quam diatesseron remissam a superioribus usurparunt. c
zur Wortbedeutung —
with reference to the meaning of the word [s.IX] LmLAurelian. 8, 20: Plagi autem eis
(sc. autenticis) coniuncti dicuntur omnes IIII, quod nomen significare dicitur latus vel pars sive inferiores eorum. LmLAlia mus. 114 p. 157: plagii vel subiugales.
[s.X-XI] LmLTon. Lugd. pr. 76: plagi, id est laterales vel particulares. LmLBerno ep. 10: sicut superiores authentici vocantur, ita inferiores plagae quasi partes ex latere superiorum procedentes dicuntur. LmLGuido micr. 12, 9: gravis autem
(sc. modus) plaga vocaretur, id est lateralis et minor (
inde LmLGuido Dion. 1, 2, 165. LmLIac. Theat. 14). LmLHermann. mus. p. 31 (p. 132a): quatuor plagae, id est laterales vel subiugales. LmLAribo 39 p. 29: diviserunt
(sc. maiores nostri) eos
(sc. tropos) in autentos et plagas, autentos vocantes auctorales et digniores, plagas autem laterales et subiectos. LmLLib. spec. 28 p. 49.
al. LmLPs.-Guido form. 6, 2. LmLPs.-Guido arithm. p. 56b: graves vero Graece plagae, Latine subiugales vel laterales vocarentur.
[s.XI-XII] LmLQuaest. mus. 2, 26 p. 94: ut dux autentus, comes ut sit plaga vocatus (
inde LmLIac. Leod. spec. 6, 56, 2). LmLTheog. Mett. 27, 4 (p. 191a): plaga vero a Graeco est, ut aiunt, et dicitur discipulus et collateralis vel subiugalis.
[s.XIII] LmLMetrol. 9 p. 79. LmLAmerus 17, 2: plage quasi partes vel collaterales sive subiugales.
[s.XV] LmLIac. Theat. 13. d
zur Kennmelodie —
with reference to the characteristic melody [s.IX] LmLAurelian. 9, 6: In plagis autem ... consimilis est litteratura, scilicet NOEANE sive secundum quosdam NOEAGIS. e
zu Melodieverlauf und Abschnittsbildung —
with reference to melodic progression and formation of melodic segments [s.IX-X] LmLAlia mus. 135 p. 197: Quos sonos in quibusdam cantilenis suae plagae quodammodo tangendo libant, ut plaga
[] proti tangat protum, deuteri deuterum, triti tritum, tetrardi tetrardum. Et id fas est experiri in gradalibus antiphonis. In responsoriis namque nocturnis vel diurnis seu quibuslibet ecclesiasticis cantilenis, ipsae plagae horum sonorum limites ad placidum transcendunt, ac species diapason, quas a graviore parte inchoaverant, prout libuerit, percurrunt (
inde LmLAnon. Bernh. 2, 81).
[s.XI] LmLGuido micr. 8, 28: Distinctiones autem dico eas, quae a plerisque differentiae vocantur. Differentia autem idcirco dicitur, eoquod discernat seu separet plagas ab autentis (
sim. LmLComm. ton. II ep. 2, 15. LmLLib. spec. 37 p. 50. LmLQuat. princ. 3, 34. LmLIac. Theat. 11. LmLIac. Theat. 19). LmLGuido micr. 13, 11: in plagis quidem minime licet vel principia vel fines distinctionum ad quintas intendere, cum ad quartas perraro soleat evenire (
inde LmLAnon. Lips. p. 158. LmLIac. Theat. 31). LmLMod. Omnes authenti p. 58: Omnes autenti V
o loco a se principia seu fines distinctionum mittunt. Deuterus vero VI
o loco. Plage vero aliae IIII
o, aliae III
o loco (
inde LmLIac. Theat. 30).
ibid. al. LmLAribo 68 p. 54. LmLPs.-Guido form. ton. 1, 7.
[s.XII] LmLTon. Gratianop. p. 48: Plage vero faciunt principia et distinctiones usque ad diatessaron super finem, excepto plaga triti. f
zur Charakterisierung —
with reference to characterization [s.XII] LmLGuido Aug. 661: hilaritatem usurpantibus autentis, ... gravitatem plagis retinentibus (
inde LmLAnon. Cist. I 30 p. 37). g
zum Initium —
with reference to the initium [s.XI] LmLGuido reg. 159: plagae vero super quartas non tendant principium. LmLWilleh. Hirs. 21 (c. 20), 23: Plagae autem non supra finalem in diapente ut magistri, sed aliquantulum inferius, ubilibet illis convenit, initium habent.
[s.XII] LmLTon. Gratianop. p. 48: Plage vero faciunt principia et distinctiones usque ad diatessaron super finem, excepto plaga triti.
[s.XIV] LmLQuat. princ. 3, 37. h
zur Finalis —
with reference to the final [s.XI] LmLWilleh. Hirs. 21 (c. 20), 25: Unusquisque autem tropus in propria finali chorda una cum plaga sua finitur, utpote protus in ⋅D⋅, deuterus in ⋅E⋅, tritus in ⋅F⋅, tetrardus in ⋅G⋅.
[s.XII] LmLCompil. Paris. II p. 75: plagae vero ... nonnisi in gravibus finire queunt.
[s.XIII] LmLAmerus 22, 23: plage... aliquando finiuntur in ⋅a⋅b⋅c⋅ . i
zur Struktur —
with reference to structure [s.XI] LmLAribo 12 p. 2: videmus, quomodo deuterus cum suo plaga construatur secunda gravium, secunda finalium, secunda superiorum, secunda excellentium, id est ⋅B⋅E⋅C⋅e⋅.
al. LmLQuaest. mus. 2, 26 p. 96 descr.
[s.XII] LmLGuido Aug. 261.
[s.XIII] LmLMus. man. 47, 10: Finalis enim vox cum quinque vocibus superpositis, sicut et illa, quae proxima subest finali, cuilibet cantui plagae vel auctento communes sunt. LmLIoh. Aegid. 12, 26: Authentus etiam superat plagam in elevatione tribus vocibus.
[s.XV] LmLAnon. Carthus. nat. 5, 31. 2
plaga proti - plaga deuteri - plaga triti - plaga tetrardi
erste, zweite, dritte, vierte plagale Kirchentonart —
first, second, third, fourth plagal form of the modes a
ohne nähere Bestimmung —
without further qualification [s.IX-X] LmLAlia mus. 61 p. 135: propter plagam eius
(sc. deuteri), id est hypophrygium.
al. LmLReg. Prum. 3, 2: Ex quorum
(sc. authenticorum) fontibus alii quattuor manant, qui ita vocantur: plaga proti, plaga deuteri, plaga triti, plaga thetrarchi. Nam ab authentico proto nascitur vel dirivatur plaga proti. Sic et a ceteris tribus exordium capiunt reliqui tres. LmLReg. Prum. ton. p. 223b.
al. LmLAnon. Bernh. 1, 8: Et sicut constat esse octonos tropos, id est protum, plagam proti, tritum, plagam triti, tetrardum, plagam tetrardi, deuterum, plagam deuteri, sic liquet constare totidem dispositiones monocordi.
[s.X-XI] LmLPs.-Odo dial. p.
[] 259a: Consuetudo autem tradidit dicere pro authento proto et plaga proti modum primum et secundum et pro authento deutero et plaga deuteri modum tertium et quartum.
al. LmLBerno ep. 11.
al. LmLGuido ep. p. 506, 282: Greci ... dicunt ... pro tercio et quarto
(sc. modo) autentum deuterum et plagam deuteri.
al. LmLPs.-Guido form. ton. 2, 27.
al. [s.XI-XII] LmLQuaest. mus. 1, 19 p. 44. LmLTheog. Mett. 24, 3 (p. 190b).
al. LmLGuido Aug. 259: Ille vero, qui postmodum hec nomina illis superposuit, multum, nisi fallor, erravit in superscriptionibus mixolidii et hypermixolidii vocans mixolidium plagam tetrardi, hypermixolidium vero autentum ipsius, cum vera sit conversa.
[s.XIII] LmLMetrol. 11 p. 79: Abusio autem tradidit Latinis dicere pro autentico proto et plaga proti primus et secundus; pro autentico deutero et plaga deuteri tertius et quartus; pro autentico trito et plaga triti quintus et sextus; pro autentico tetrardo et plaga tetrardi septimus et octavus
(cf. Guido micr. 12, 13). LmLHier. Mor. 20 p. 156, 15. LmLIoh. Groch. 227.
[s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 2, 172-174. LmLIac. Leod. comp. 2, 5, 34. LmLIac. Leod. spec. 6, 5, 9.
al. LmLQuat. princ. 3, 20.
al. LmLHeinr. Eger 5 p. 47: Sicque secundus noster
(sc. tonus) vocabatur apud eos
(sc. Graecos) plagius proti vel plagalis, quartus noster plagius deuteri vel plagalis et sic de aliis.
al. [s.XV] LmLTrad. Holl. VIII 23, 19-21. Trad. Holl. XI 3, 46-48 (
sim. LmLTrad. Holl. III 6, 37-39. LmLTrad. Holl. VII 4, 22-24. Trad. Holl. XIII 4, 60-62). LmLAnon. Carthus. nat. 3, 13. LmLTrad. Holl. VI 9, 6. LmLBonav. Brix. 15, 10. LmLGuill. Pod. 4, 7. b
zur Wortbedeutung —
with reference to the meaning of the word [s.IX] LmLTon. Mett. p. 62: Sequitur plaga proti, quod Grece dicitur, sed Latine lateralis primi subaudis toni. Est enim hic discipulus primi soni, qui idcirco lateralis dicitur, quia adheret vel subcumbit lateri sui magistri, praecedentis scilicet soni. LmLReg. Prum. 3, 9: Plaga proti, id est pars primi toni. Plaga deuteri, id est pars secundi toni. Plaga triti, id est pars tertii toni. Plaga thetrarchi, id est pars quarti toni.
[s.X-XI] LmLPs.-Odo dial. p. 258b. LmLBerno ep. 11. LmLOdor. Sen. p. 165: Plaga (
ed.: plaga<lis>) proti, id est pars primi, qui et hypodorius, id est sub dorio (
sim. LmLOdor. Sen. p. 173. LmLOdor. Sen. p. 184. LmLOdor. Sen. p. 193).
[s.XIII] LmLPetr. Cruc. 1, 5.
al. [s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 2, 120: secundus vero
(sc. tonus) plagalis vel plaga prothi, idest filius vel pars primi ... sextus vero plagalis vel plaga triti, idest filius tertii auctorizati et pars eius.
al. LmLMon. Prima corda I 56: plaga proti, qui est iunior primi toni. c
zu den Differenzen —
with reference to the differences (‘saeculorum amen’ formula) [s.IX-X] LmLReg. Prum. ton. p. 210b.
al. [s.XI] LmLVers. Ars humanas p. 114a: sexto autem loco tenet deuter differentias; / plage proti (
ed.: parti) atque triti loco insunt tertio; / at tetrardi deuterique quarto pollent solio. LmLPs.-Guido form. ton. 2, 30: plaga proti non quarto, sed tertio loco a se differentias ... omnes recipiat. LmLPs.-Guido arithm. p. 59a.
[s.XIV] LmLQuat. princ. 3, 35: Plaga prothi et plaga triti ad tercias, plaga deutri et plaga tetrardi ad quartas voces supra finalem principia ponunt et suum „Seculorum“ ad easdem voces elevant.
al. d
zur Kennmelodie —
with reference to the characteristic melody [s.IX-X] LmLReg. Prum. ton. p. 219a.
al. [s.XI] LmLOdor. Sen. p. 165: Plaga (
ed.: plaga<lis>) proti... Melodia eius: „Noea<g>is“. Agnitio eius: „Secundum autem simile est huic“. LmLOdor. Sen. p. 173: Plaga (
ed.: plaga<lis>) deuteri... Melodia eius: „Noea<g>is“ ... Agnitio eius: „Quarta vigilia venit ad eos“. LmLOdor. Sen. p. 184: Plaga (
ed.: plaga<lis>) triti... Melodia eius: „Noea<g>is“ ... Agnitio eius: „Sexta hora sedit super puteum“.
[] LmLOdor. Sen. p. 193: Plaga (
ed.: plaga<lis>) tetrardi... Melodia eius: „Noea<g>is“ ... Agnitio eius: „Octo sunt beatitudines“.
[s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 2, 128: quartus vero
(sc. tonus) plaga vel plagalis deuteri... respondebat dicens noieagis.
al. e
zu Melodieverlauf und Abschnittsbildung —
with reference to melodic progression and formation of melodic segments [s.IX-X] LmLAlia mus. 135 p. 197 (
inde LmLAnon. Bernh. 2, 81).
[s.XI] LmLGuido micr. 13, 14: plagae autem proti vel triti ad tertias intendunt
(sc. principia et fines distinctionum), et plagae siquidem deuteri vel tetrardi ad quartas intendunt (
inde LmLLib. spec. 39 p. 51. LmLAnon. Lips. p. 158. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 43 p. 316, 2). LmLLib. spec. 84 p. 57: Distinctiones plagae proti sunt de proto in tritum et in protum sub proto, id est de lichanos hypaton in parhypate meson et in proslambanomenos, quae est quarta sub lichanos hypaton. ... Distinctiones plagae deuteri sunt de deutero in protum et in tritum sub proto, id est de hypate meson in mese et in parhypate hypaton, quae est sub lichanos hypaton. ... Distinctiones plagae triti sunt de trito in protum et in tritum sub trito, id est de parhypate meson in mese et in parhypate hypaton, quae est quarta sub parhypate meson. ... Distinctiones plagae tetrardi sunt de tetrardo in tritum et in protum sub tetrardo, id est lichanos meson in trite diezeugmenon et in lichanos hypaton, quae est quarta sub lichanos meson. LmLVers. Ars humanas p. 114a. LmLPs.-Guido form. ton. 4, 4.
al. [s.XII] LmLTon. Gratianop. p. 48: Plage vero faciunt principia et distinctiones usque ad diatessaron super finem, excepto plaga triti, id est sextus tonus, qui non facit principia et distinctiones in ⋅h⋅.
[s.XIV] LmLQuat. princ. 3, 51: Plage quippe prothi cantus cum ad ⋅b⋅ acutam pervenitur, per ⋅b⋅ molle modulari oportet.
al. f
zum Ambitus —
with reference to ambitus [s.X-XI] LmLPs.-Odo dial. p. 258b: Nam cum acutus vel elevatus fuerit cantus in authento
(?) proto, dicitur modus autentus protus. Si vero fuerit gravis et humilis in eodem authento
(?) proto, dicitur plaga proti.
al. LmLOdor. Sen. p. 165: Plaga (
ed.: plaga<lis>) proti... usque ad mesen ascendit et ad proslambanomenos descendit. LmLOdor. Sen. p. 173: Plaga (
ed.: plaga<lis>) deuteri... usque ad parameson ascendit et ad hypate hypaton descendit. LmLOdor. Sen. p. 184: Plaga (
ed.: plaga<lis>) triti... usque ad trite diezeugmenon ascendit et ad parhypate hypaton descendit. LmLOdor. Sen. p. 193: Plaga (
ed.: plaga<lis>) tetrardi... usque ad paranete diezeugmenon ascendit et ad lichanos hypaton descendit.
[s.XIII-XIV] LmLWalt. Odingt. 5, 10, 2: Secundus tonus, scilicet plaga proti... Ad ⋅F⋅ descendit, ad ⋅b⋅ rotundam ascendit. LmLWalt. Odingt. 5, 12, 2: Quartus tonus, scilicet plaga deuteri, ... descendit ad ⋅A⋅, ascendit autem ad ⋅c⋅. LmLWalt. Odingt. 5, 14, 2: Sextus tonus, scilicet plaga triti, ... ad ⋅e⋅ ascendit, ad ⋅B⋅ autem descendit. LmLWalt. Odingt. 5, 16, 2: Octavus tonus, scilicet plaga tetrardi... Descendit autem <ad> ⋅C⋅ et ad ⋅e⋅ ascendit et aliquando ad ⋅g⋅, sed irregulariter.
al. LmLIac. Leod. spec. 6, 44, 1: Secundus tonus sive plaga proti... ascendit cum primo usque <ad> primam nonam ⋅b⋅ ... Deponitur vero a fine tono et semitonio et tono (hoc est per diatessaron) usque ad primam ⋅A⋅, aliquando autem, sed raro, et alio tono sic per diapente usque ad ⋅Γ⋅; et fiunt in eius formula decem chordae hoc modo ter diatessaron continentes:
(sequitur exemplum) (cf. Ps.-Odo dial. p. 259b).
al. LmLQuat. princ. 3, 27: De plaga deuteri et ceteris plagalibus idem est senciendum ita, ut inter ascensum et descensum fit unus diapason. LmLQuat. princ. 3, 29: Plaga vero tetrardi multociens irregulariter ascendit et descendit causa melodie.
al. [s.XV] LmLTrad. Holl. VIII 26, 37-39. LmLAnon. Carthus. inton. 57: Plaga prothi elevatur ad mesen vel trithe sinemenon et
[] deponitur ad proslambanomenon. LmLAnon. Carthus. inton. 76: Plaga deutheri usque ad paramese intendi debet et inflecti ad parypate ypaton. LmLAnon. Carthus. inton. 95: Plaga triti elevatur ad trite dyezeumenon et deponitur usque ad parypathe ypaton. LmLAnon. Carthus. inton. 113: Plaga tetrardi ascendit ad paranethe dyezeumenon et deponitur ad parypathe ypaton.
al. LmLTrad. Holl. V append. 1. LmLTrad. Holl. VI 27, 5. LmLBonav. Brix. 15, 58.
al. g
zur Finalis —
with reference to the final [s.X-XI] LmLPs.-Odo dial. p. 258b: Plaga proti, id est pars primi, dicitur, eoquod finiatur in eandem partem, id est locum vel vocem quartam ⋅D⋅ monochordi, in qua finitur et authentus protus. LmLGuido micr. 13, 22: Plagae vero proti, deuteri et triti aliquando in ⋅a⋅C⋅c⋅ acutas necessario finiuntur (
sim. LmLLib. spec. 33 p. 50. LmLMetrol. 29 p. 81. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 16 p. 284, 17: in mese et paramese et trite diezeugmenon). LmLOdor. Sen. p. 165: Plaga (
ed.: plaga<lis>) proti... in eadem
(sc. lichanos hypaton) desinit. LmLOdor. Sen. p. 173: Plaga (
ed.: plaga<lis>) deuteri... in eadem
(sc. hypate meson) desinit. LmLOdor. Sen. p. 184: Plaga (
ed.: plaga<lis>) triti... in eadem
(sc. parhypate meson) desinit. LmLOdor. Sen. p. 193: Plaga (
ed.: plaga<lis>) tetrardi... in eadem
(sc. lichanos meson) desinit. LmLAnon. Lips. p. 160: In aliquibus quippe cantibus necessario plage prothi, deuteri, triti finiuntur in ⋅a⋅<h>⋅c⋅ ascendentes illuc gemina transpositione vel ex toto transposita a finali legitima in affinem, ut „Hec dies quam fecit Dominus“. LmLAnon. Prag. 297: demonstretur, quod modula alleluiatica, quae dicitur „Christi hodierna“, ex quarto troporum regitur laterali, id est plaga tetrardi, et duos habeat finales, unum tetrardum finalium, alterum quinto loco distantem tetrardum superiorum.
[s.XIII-XIV] LmLWalt. Odingt. 5, 10, 2: Secundus tonus, scilicet plaga proti, in ⋅D⋅ finitur. LmLWalt. Odingt. 5, 12, 2: Quartus tonus, scilicet plaga deuteri, similiter in ⋅E⋅ finitur. LmLWalt. Odingt. 5, 14, 2: Sextus tonus, scilicet plaga triti, similiter in ⋅F⋅ <finitur>. LmLWalt. Odingt. 5, 16, 2: Octavus tonus, scilicet plaga tetrardi, similiter in ⋅G⋅ desinit. LmLIac. Leod. spec. 6, 46, 7. LmLQuat. princ. 3, 39.
al. [s.XV] LmLBonav. Brix. 15, 58.
al. h
zur Charakterisierung —
with reference to characterization [s.XI] LmLGuido micr. 14, 5: Atque ita diversitas troporum diversitati mentium coaptatur, ut unus autenti deuteri fractis saltibus delectetur, alius plagae triti eligat voluptatem, uni tetrardi autenti garrulitas magis placet, alter eiusdem plagae suavitatem probat (
inde LmLMetrol. 36 p. 82. LmLGuido Dion. 1, 4, 246. LmLComm. Boeth. II p. 82, 4). LmLPs.-Guido form. ton. 8, 11: Per plagam vero eiusdem triti repietatio ac lamenta oportet fieri. i
zum Initium —
with reference to the initium [s.XI] LmLOdor. Sen. p. 165: Plaga (
ed.: plaga<lis>) proti... a lichanos incipit hypaton. LmLOdor. Sen. p. 173: Plaga (
ed.: plaga<lis>) deuteri... ab hypate meson incipit. LmLOdor. Sen. p. 184: Plaga (
ed.: plaga<lis>) triti... a parhypate meson incipit. LmLOdor. Sen. p. 193: Plaga (
ed.: plaga<lis>) tetrardi... a lichanos meson incipit. LmLComm. Guid. 36 p. 143: et sub finalem habet cantus principium etiam usque ad quintam cordam sub finali in plagalibus, quod maxime usurpat plaga tetrardi.
[s.XIII-XIV] LmLWalt. Odingt. 5, 10, 2. LmLWalt. Odingt. 5, 12, 2. LmLWalt. Odingt. 5, 14, 2. LmLWalt. Odingt. 5, 16, 2. LmLQuat. princ. 3, 36: Plaga vero prothi a ⋅Γ⋅ in ⋅F⋅ finali principia habet tam in responsoriis quam introitibus, sed in antiphonis principia habet a ⋅C⋅ gravi in ⋅F⋅ finalem, prout usus habet. Plaga deutri principia sunt a ⋅C⋅ gravi in ⋅A⋅ acutam in responsoriis et introitibus et in antiphonis. Plaga triti principia habet a ⋅D⋅ gravi in ⋅C⋅
[] acutam. Plaga tetrardi a ⋅C⋅ gravi in ⋅C⋅ acutam principia habet in antiphonis et responsoriis et introitibus.
al. [s.XV] LmLTrad. Holl. V append. 1. LmLBonav. Brix. 15, 65: Secundus tonus habet principia quinque (aliqui dicunt modus, alii plaga prothi, ut supra), et principia sunt ista, scilicet: ⋅A⋅C⋅D⋅E⋅ et ⋅F⋅ grave et unum plusquam perfectum, scilicet ⋅Γ⋅, licet raro. j
zum Initium der Psalmformeln —
with reference to the initium of psalm tones [s.XI] LmLWilleh. Hirs. 21 (c. 20), 23: plaga proti in ⋅F⋅ plagae deuteri vel triti simul in mese ⋅a⋅, plaga tetrardi in ⋅c⋅ initiantur. LmLAnon. Lips. p. 158: Sciendum est, quod psalmus autenti prothi et psalmus autenti triti et plage triti in ⋅F⋅ incipiunt. Psalmus plage prothi in ⋅C⋅, psalmus autenti deuteri et plage tetrardi in ⋅G⋅ incipiunt. Et psalmus plage deuteri in ⋅E⋅ et psalmus autenti tetrardi in ⋅h⋅ incipiunt. k
zur Struktur —
with reference to structure [s.XI] LmLWilleh. Hirs. 28 (c. 27), 1: Singulorum tetrachordorum primae principales chordae sunt proti et eius plagae, scilicet ⋅A⋅D⋅a⋅d⋅, deuteri secundae ⋅B⋅E⋅b⋅e⋅, triti tertiae ⋅C⋅F⋅c⋅f⋅, tetrardi quartae ⋅D⋅G⋅d⋅g⋅.
al. LmLLib. spec. 23 p. 48: Autentus protus et plaga eius constat in prima specie (
ed.: species) diatessaron et diapente.
al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 46, 1: Quartus modus sive plaga deuteri... habens post finem in ascensione semitonium et duos tonos, deinde semitonium et tonum. Deponitur vero a fine ... duobus tonis ... acuto semitonio et tono. LmLIac. Leod. spec. 6, 46, 7: Plaga deuteri, id est quartus tonus, constat ex eadem specie diapente, qua et authentus eius superius, et ex eadem specie diatessaron inferius.
al. LmLComm. Boeth. II p. 302, 8.
al. [s.XV] LmLAnon. Carthus. nat. 7, 92-98 descr. LmLBonav. Brix. 15, 58: Secundus tonus vel modus vel plaga prothi sive hypodorius, ... formatur ex prima specie diapente et ex prima diatessaron communi et inferius. LmLBonav. Brix. 15, 80: Quartus tonus vel modus vel plaga deuteri sive hypophrygius, ... formatur ex secunda specie diapente et secunda diatessaron. LmLBonav. Brix. 15, 113: Sextus tonus vel modus vel plaga triti sive hypolidius, ... formatur ex tertia specie diapente et ex tertia diatessaron inferius.
ex errore pro plagis: LmLCant. Quid est cant. c. 484.