Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
ohsinâri st. m.
st. m., mhd. ohsenære, nhd. ochsner; as. ohsineri; zur Bildg. vgl. Kluge, Stammb. § 9 f. — Graff I,141.
Alle Belege im Nom. Sing.
ohsanari: Gl 3,690,31 (Sg 299, 9. Jh.); ohsinar-: -i 137,68 (SH A, 2 Hss.; 1 Hs. o- mit Korr. durch Einfügen von ⊢ = von jüngerer Hand). 425,41. 448,28 (cgm 5248,2, 9. Jh.). Meineke, Liber gloss. S. 30,14 (SH); -e Gl 3,225,14 (SH a2). 312,1 (SH e, 2 Hss.). 450,12 (oh:s-). Thies, Kölner Hs. S. 159,20 (SH); -] Gl 3,670,31 (Innsbr. 711, 13. Jh.); ohsinnar: 138,1 (SH A, Prag, Lobk. 434, 13. Jh.; -nn- verschr.?); ohsinere: 185,24 (SH B); ohssi-ner: Hbr. I,288,260 (SH A, Erl. 396, 13. Jh.; verschr.?); ohsen-are: Gl 3,224,68 (SH a2). 225,14/15 (SH a2). 267,6 (SH b); -ere: 225,15 (SH a2; -ense). 4,41,14 (Sal. a1); ohs-nere: 3,137,67 (SH A, 3 Hss.). 224,69 (SH a2). 225,15 (SH a2); ochsnar: 4,213,22 (2 Hss.). — osinari: Hbr. II,105,23 (SH a1); os,enere: Gl 5,48,1 (Trier 40, 10. u. 11. Jh.; zum h-Schwund vor s vgl. Franck, Afrk. Gr.2 § 114,2, Schatz, Ahd. Gr. § 240); o,csinare: 3,294,63 (SH d, Florenz XVI.5, 12. Jh.; vor o Rasur von ?h, e aus i korr., Anm.; verschr.?).
Mit prothetischem h (? Oder h metathetisch aus dem Wortinneren vorweggenommen, vgl. dazu Franck a. a. O. § 109,3 Anm.): hohsinari: Gl 3,426,2. 450,22 (beide Schlettst., 12. Jh.); hohsnære: 138,1/2 (SH A, Graz 859, 13. Jh.). — hosinere: Gl 3,185,24 (SH B, Brix. Bll., 13. Jh.; zum h-Schwund vor s vgl. Franck a. a. O. § 114,2); hosse-nere: 396,3 (Hildeg., Berl. Lat. 4° 674, 13. Jh.; zum h- Schwund vor ss vgl. Schatz a. a. O.).
Verschrieben: oshmare: Gl 4,133,30 (vgl. Beitr. 73,210; Sal. c; hmare mit kleinerer Schrift angefügt). 1) Ochsentreiber, Rinderhirte: ohsnere bubulcus a cura boum, vel bubucularius (sc. bubularius, vgl. Hbr. III,131) [Hbr. I,288,260] Gl 3,137,67. Hbr. I,288,260 (beide im Abschn. De variis officiorum vocabulis vel operariis). ohsinere bubul(c)us vel bubucularius (sc. bubularius) [Hbr. II,20,379] Gl 3,185,24 (im Abschn. De principatibus et miliciis aliisque personis; 1 Hs. bubuculus, Steinm.). ohsinare bubulcus vel bubucularius (sc. bubularius) [Hbr. II,195,125] 225,14 (1 Hs. suueinâri). bubulcus ł bubularius 267,6. bucularius (vgl. Mlat. Wb. I,1604,17 ff.) 425,41. 450,12. 690,31. 4,213,22. 5,48,1. bubulcus 3,312,1. 426,2. 448,28. 450,22. 4,41,14 (5 Hss. suueigâri). 133,30 (vgl. Beitr. 73,210). Meineke, Liber gloss. S. 30,14 (Lat. konjiz., vgl. Meineke a. a. O.; oder lat. Bootes sidus in der Bed. Sternbild (?), s. 2). Thies, Kölner Hs. S. 159,20. bosinz bubulcus Gl 3,396,3. ohsinar buccularius (s. o.), dazu Randgl. rinnirhirte bugolcus (vgl. Mlat. Wb. I,1597,44 f. s. v. bubulcus) 670,31 (im Abschn. De bubus et ovibus et capris porcis eorum progenie). 2) Sternbild des Ochsentreibers, Bootes: Bootes sidus ł (uel) ohsenare Gl 3,224,68. Hbr. II,105,23 (ł fehlt). o,csinare Bootes sidus (sidus übergeschr.) bubulcus Gl 3,294,63.
Vgl. Palander, Tiern. S. 141.