mutatio falsa

mutatio falsa (ficta) Wechsel in ein fiktives (nicht auf C, F oder G beginnendes) Hexachord — change into a fictitious hexachord (one not based on C, F, or G) [s.XIII] LmLLambertus p. 258a: Nunc autem oritur questio, quid vel que sit necessitas in musica regulari de falsa musica seu de falsa mutatione. Cum enim nullum regulare debeat accipere falsum, sed potius verum, ad quod (ms. Paris 11266 et Siena L.V.30; ms. Paris 6755.2 et ed.: hoc) dicendum est, quod (mss.; ed.: quid) mutatio sive falsa musica non est inutilis, immo necessaria propter consonantiam bonam inveniendam (inde LmLTrad. Lamb. 3, 4b, 1. LmLTrad. Garl. plan. IV 110. LmLTrad. Franc. I p. 28. LmLCompil. Ticin. A 60). LmLAnon. Emmeram. 5 p. 274, 28: falsa musica est variatio vocum necessaria de tono in semitonium vel e converso per falsam mutationem sive [] fictam. LmLAnon. Emmeram. 5 p. 274, 34: non verax (glo.: id est per falsam mutationem ficta) musica. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 66, 2: Et generaliter loquendo irregularis mutatio <est>, quotienscumque vox alicuius clavis mutatur in vocem alterius clavis sibi non coniunctam secundum prius tactas vocum gammatis coniunctiones, ut si fa de ⋅C⋅ gravi mutetur in quamcumque aliam vocem quam in ut vel e converso. ... Vocatur autem irregularis mutatio falsa mutatio propterea, quia vox mutatur in vocem, quae sibi non vere, sed false coniungitur; vocatur etiam falsa musica, quia vadit contra regularem vocum in gammate <dispositionem>. Ex his patet, quod descendens a mi de ⋅b⋅fa⋅♮⋅mi per tonum et semitonium falsam committit musicam, quia oportet tunc, ut, cum mi in unisono iungatur, sol mutetur, quia mi in sol dicendo mi sol fa mi. LmLIac. Leod. spec. 6, 66, 16: Sed tacta irregularis mutatio non sic vadit contra musicam mensurabilem, quae respicit plures voces simul prolatas et aliquam concordiam inter se habentes, uti, si quis a mi de ⋅b⋅fa⋅♮⋅mi supra vult habere vocem diapente resonantem, oportet, ut tacta falsa utatur mutatione ponendo mi cum vocibus ipsius ⋅f⋅ acutae et ibi cantando quasi per ♮ durum et mutando semitonium in tonum. al. saepius