motus

motus -us m. (Ton-)bewegung, Intervall — (musical) gesture, interval [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 277a: Cum autem in unoquoque superiorum modorum eandem, ubi finitur, repercutias sive ad alteram redeas, quaternis motibus et duabus vocibus notabitur syllaba. al. LmLGuido micr. 16, 9: Igitur motus vocum, qui sex modis fieri dictus est, fit arsis et thesis, id est elevatio et depositio; quorum gemino motu, id est arsis et thesis, omnis neuma formatur praeter repercussas aut simplices (inde LmLAnon. Pannain p. 416. LmLMetrol. 3 p. 91. LmLQuat. princ. 3, 32. LmLIac. Theat. 15. LmLFr. Gafur. extr. 4, 10, 12. LmLFr. Gafur. extr. 6, 1, 3. LmLDiff. mus. 14. LmLBonav. Brix. 2, 13. LmLBonav. Brix. 8, 28). LmLGuido micr. 16, 14: Deinde arsis et thesis tum sibimet iunguntur, ut arsis arsi et thesis thesi; tum altera alteri, ut arsis thesi et thesis arsi coniungitur; ipsaque coniunctio tum fit ex similibus, tum ex dissimilibus. Dissimilitudo autem erit, si ex praedictis motibus alius alio plures paucioresve habeat[] voces aut magis coniunctas vel disiunctas. Dissimiliter deinde vel similiter facta coniunctione motus motui tum erit praepositus, id est in superioribus positus; tum suppositus; tum appositus, id est, cum in eadem voce unius finis erit alteriusque principium; tum interpositus, id est, quando unus motus infra alium positus et minus est gravis et minus acutus; tum commixtus, id est partim interpositus partimque suppositus aut praepositus aut appositus (inde LmLAribo 38 p. 51. LmLComm. Guid. 54 p. 161. LmLComm. Guid. 32 p. 167. LmLIoh. Cott. mus. 23, 11. LmLTrad. Guid. 5. LmLAnon. Pannain p. 416. LmLMetrol. 6 p. 92. LmLIac. Leod. spec. 6, 69, 17. LmLIac. Theat. 15). LmLGuido micr. 16, 22 descr. (cf. app. crit.). al. LmLGuido reg. 90: Nisi motibus his senis (sc. tono, semitonio, ditono, semiditono, diatessaron, diapente) nulla vox movebitur (sim. LmLGuido reg. append. 12). al. LmLGuido ep. p. 488, 215. LmLInterv. Diapason p. 59. LmLMot. Musica est p. 154: Motus vocum sunt VI species: tonus, semitonium, semiditonus, dytonus, diatessaron, diapenthe. Horum omnium sunt due differentie, arsis et thesis, idest elevatio et depositio. LmLMot. Musica est p. 162: Supponitur motus motui, cum infra ponitur, ut sit minus gravis illo, cui iungitur. Arsis ergo arsi supponitur, ut in resp. „Haec est dies“, „Natus est“, „Ecce vox“, „Parvulus filius“, ant. „Caro mea ...“, „Ecce de quo“; thesis thesi, ut „Ymnum canamus“, „Talis est et ipse est“ (sim. LmLMot. Musica est p. 156). LmLAribo 4 p. 36: Omnis autem vocis motus vel arsi fit aut thesi. al. LmLComm. Guid. 89 p. 107: Musica difinitur esse motus vocum, id est voces motae per intensionem vel depositionem (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 60, 1). al. LmLLib. argum. 7 p. 19: Item musica est motus vocum, id est arsis et thesis (sim. LmLTrad. Guid. pr. LmLMarch. luc. 1, 5, 4. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 3 p. 58, 3). LmLLib. spec. 2-3 p. 31. LmLMot. Omnis cantus p. 187: Preponuntur ergo vel subponuntur, interponuntur, apponuntur et miscentur hii supra dicti motus, utpote tonus tono preponitur vel quilibet motus alius ⋅C⋅D⋅ ⋅E⋅D⋅; subponitur, ut ⋅G⋅E⋅ ⋅D⋅E⋅; interponitur, ut ⋅D⋅G⋅ ⋅F⋅E⋅; apponitur, ut illud ⋅C⋅D⋅ ⋅F⋅D⋅ (?); admiscentur iuxta illud ⋅C⋅E⋅ ⋅F⋅G⋅ ⋅F⋅C⋅. al. LmLCompil. Casin. 1, 86 p. 175. LmLVers. Ars humanas p. 112b. al. LmLPs.-Guido form. 7, 4: Quodsi desierit qualitatem quantitatemve motus habere, iam non musicus motus erit. Qualitas autem motus est, utrum sit protus vel deuterus aut quilibet alius modus. Quantitas autem, utrumnam sit duplus, sesquialter aut sesquitertius. al. LmLQuaest. mus. 2, 26 p. 94 (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 56, 2). LmLIoh. Cott. mus. 23, 18: Variantur etiam eaedem neumae in motibus suis secundum diversas modorum proprietates. al. [s.XII] LmLTrad. Guid. 5. LmLAnon. Pannain p. 415. al. LmLTon. Vatic. 12, 1 p. 189. [s.XIII] LmLMus. man. 51, 16: Igitur de cantu dubio motus primo debes attendere naturam, videlicet quomodo disponatur, quomodo descendat a finali vel ascendat. LmLIoh. Aegid. 3, 1: Musica secundum Boetium est motus vocum inter se consonantium congrua proportione (sim. LmLHier. Mor. 1 p. 7, 19. LmLAnon. Barcin. II p. 328). LmLAmerus 8, 10: musica est motus rationabilium vocum in arsis et thesis (inde LmLIac. Theat. 10. LmLAnon. Philad. 1). LmLLambertus p. 254b: His sex (sc. ut re mi fa sol la) formantur sex motus et variantur (inde LmLTrad. Lamb. 2, 2a, 8. LmLTrad. Garl. plan. III 141-142. LmLPs.-Mur. interv. p. 312b. LmLAnon. Carthus. pract. 4, 10). LmLEngelb. Adm. 2, 4, 8: Et Gwido dicit, quod musica est sciencia mensure motus vocum secundum arsyn et thesyn. LmLEngelb. Adm. 3, 9, 4: Huiusmodi autem saltum (sc. ad octavam sicut in dyapason) priores musici sicut Gwido et Odo appellaverunt motum vocum, quia secundum ipsum vox gravis movetur ad acutam vel e converso: quod, quia etiam in simplici tono contingit inmediate ad proximam, propter hoc moderni musici motum vocis ad vocem obmissis aliquibus vocibus intermediis magis proprie appellaverunt saltum. al. LmLWalt. Odingt. 6, 11, 11: motetus ... id est motus brevis[] cantilenae. [s.XIV] LmLMarch. luc. 9, 1, 60: Propter enim motum habetur cantus, et sine motu cantus non est, nam si omnes note essent in una linea vel in uno spacio, non consurgeret cantare, sed potius ululare (inde LmLBonav. Brix. 8, 27). al. LmLIac. Leod. spec. 6, 69, 1: Nonne processus ab una voce ad aliam motus quidam est? Nonne ascensus et descensus quidam motus sunt? eqs. al. LmLQuat. princ. 3, 55: Quamlibet eciam notam equaliter pronunciet sive sit longum sive breve, ut motus omnium vocum uniformis fiat. al. LmLIoh. Boen mus. 4, 68. LmLAnon. Michaelb. I p. 44. LmLPs.-Theodon. pr. p. 30. al. Anon. Meyer 1, 1. Anon. Quaest. 29. LmLCompil. Erlang. p. 30. [s.XV] LmLIoh. Olom. 9 p. 70: diversitas modorum in cantu diversitati motuum coaptatur. LmLIac. Theat. 15. LmLWencesl. Prach. 17. LmLUgol. Urb. 2, 6, 6: Prima igitur imperfecta consonantia seu dissonantia, quae tertia nuncupatur, duplici potest perfectioni copulari, scilicet unisono et quintae; unisono copulatur et ex eo perfectionem acquirit ex tenoris ascensu et superioris descensu. His enim contrariis motibus ascendente et descendente in unum sonum voces conveniunt. al. LmLPetr. Talh. p. 6. LmLTrad. Holl. I 1, 9, 30 (sim. LmLTrad. Holl. III 5, 10). LmLTrad. Holl. III acc. 14. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 12, 9: ex tribus sonorum motibus constat ditonus ac semiditonus. al. LmLTrad. Holl. V 4b, 16. LmLTrad. Holl. VI 7, 30. al. LmLIoh. Legr. tac. p. 420b. al. LmLFr. Gafur. extr. 6, 11, 14. al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 12, 41. al. LmLBart. Ram. 1, 3, 2 p. 56. LmLIoh. Hoth. exc. p. 43: modulatio sive motus vocum. al. LmLNicol. Burt. 1, 1, 3: de sonorum motibus est musica. al. LmLBonav. Brix. 24, 100. al. LmLFr. Gafur. theor. 5, 4, 5: cum musicus motus non integer nullam possit certa dimensione cordam metiri. al. LmLGuill. Pod. ench. 35 p. 394: motus quinque vocum. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 1: Est igitur musicae actio motus sonorum consonantias ac melodiam efficiens. LmLFr. Gafur. pract. 3, 3: in contrapuncto partes cantilenae, scilicet tenor et cantus atque contratenor, debent invicem esse contrariae in motu. al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 3: solo cantus motu stante, scilicet tenore. LmLContr. Consonantiae p. 409b. LmLContr. Et primo I 30 p. 141 (p. 464a). LmLContr. In presenti 12. LmLContr. Prima regula 7-8.