modus cantandi

modus cantandi (canendi) ‚Singweise‘ — manner of singing 1 die Hexachordgenera betreffend — with respect to genera of hexachord [s.XIII] LmLVers. Postquam pro 25: Tres cantandi (ms. et ed.: cantando) modos, non plures nunc reperimus, per ♮ quadratum[] (glo.: primus modus), naturam (glo.: secundus modus), b quoque molle (glo.: tertius modus). [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 35, 6: Item tres sunt modi cantandi in gamma vel palma contenti, scilicet per ♮ quadratum vel durum, per naturam et per b molle. LmLIac. Leod. spec. 2, 35, 9: fiat processus de modo cantandi per ♮ durum ad modum cantandi per naturam vel de modo cantandi per naturam ad modum cantandi per b molle. LmLIac. Leod. spec. 2, 126, 13: mutatio fit ad hoc, ut de uno modo cantandi procedatur ad alium. LmLIac. Leod. spec. 5, 12, 7: Mutata autem voce in eadem clave modus cantandi mutatur. LmLIac. Leod. spec. 6, 64, 1-22. al. [s.XV] LmLTrad. Holl. II 2, 3. 2 die Kirchentonarten betreffend — with respect to modes [s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 2, 163: quisque tonus vel cantandi modus in duos partitus est, ut acutus quisque diceretur autentus, idest auctorizatus vel auctoralis et princeps, gravis vero plagalis vel plaga vocaretur, idest lateralis et minor. LmLGuido Dion. 1, 2, 170: octo sunt toni vel modi cantandi. LmLGuido Dion. 1, 4, 250: Et hec sane humanorum mentium circa cantus et modos cantandi diversitas non tam in hominibus eiusdem regionis apparet quam in aliis, qui de diversis mundi climatibus trahunt originem vel diversas inhabitant regiones. al. LmLIac. Leod. spec. 6, 49, 9. [s.XV] LmLTon. Subl. p. 54, 1: Sequuntur tropi VIII modorum canendi... Nota, quod sunt quattuor modi principales cantandi omnem cantum, ex quibus octo tropi derivantur regulativi. LmLTon. Subl. p. 55, 1: Primus modus cantandi non incipit regulariter ultra ⋅a⋅ acutum neque infra ⋅c⋅ grave, potest ascendere ad ⋅f⋅ acutum et descendere in ⋅c⋅ grave. Cuius principalis tonus facit talem tropum ... Placalis vero ipsius, secundum quem psalmi regulantur, patet per tropum sequentem. al. LmLGuill. Pod. 4, 4: Modorum igitur cantandi nomina, ut Boetius meminit nosque superius recensuimus, hec sunt: ypodorius, ypofrigius, ypolidius, dorius, frigius, lidius, mixolidius ... Octavus quidem, quamquam proprie nullus existat, ut probatum est, ab ‚yper‘, quod est ‚supra‘ et ‚mixolidio‘, quia uno tono acutior ab illo extat, ypermixolidius interpretatus est. LmLGuill. Pod. 4, 5: De secunda modorum cantandi constitutione ... Tono enim, tono et semitonio diversorum tamen generum existentium ... quattuor inde modos cantandi simul efficientes, quorum nomina ab eodem ordine sumpta fuerunt prothus, deuterus, tritus, tetrardus. LmLGuill. Pod. 4, 6: De tertia et ultima modorum cantandi constitutione ... De nominibus modorum in tertia et ultima constitutione ... Horum autem ordo hic est: prothus, plaga prothi, deuterus, plaga deuteri, tritus, plaga triti, tetrardus, plaga tetrardi. LmLGuill. Pod. 4, 10: De primo atque secundo cantandi modo. al. 3 den Modalrhythmus betreffend — with respect to modal rhythm [s.XIV] LmLIoh. Mur. comp. 10, 3: Modi cantandi quot sunt? Quinque. Qui? Primus, si alicui figurae sua tertia pars postponatur. Secundus est e contrario. Tertius, si alicui figurae suae duae partes vel tres vel ipsa postponatur. Quartus est econtra. Quintus omnes mixtim et varie comprehendit (inde LmLFr. Gafur. extr. 10, 7, 2). LmLCompil. Lond. p. 78.