Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
lôrboum st. m.
st. m., mhd. lôrboum, frühnhd. lorbaum (vgl. DWb. VI,1145); mnl. lauwerboom; ae. laurbéam. — Graff III,119.
lor-paum: nom. sg. Gl 3,37,6/7; gen. sg. -]es 2,762,31. 765,6 (beide clm 14747, 9. Jh.); -powm: nom. sg. 3,37,6; -pawm: dass. 93,14 (SH A); -p: 4,355,45; -boum: dass. 3,37,3 (9 Hss., 7 -ov-). 93,12 (SH A, 7 Hss., 5 -ov-, 2 -boū). 279,37 (SH b, 2 Hss., 1 Hs. -ov-, 1 -bo). 352,58 (-ov-). 386,51 (Jd). 467,46 (-ov-). 487,27. 528,30. 559,56 (-ov-). 4,148,46 (Sal. c; -ov-). 187,59 (-ov-). 216,15 (2 Hss., -ov-). 229,7 (clm 14456, 9. Jh.; -boū). 5,31,14 (Vat. Reg. 251, 9. Jh.). Hbr. I,175,67 (SH A; -ov-). Hss. Augsb. S. 62 (vgl. BES 6,57,95; -ov-). Nc 698,11 [13,4] (lô-); acc. pl. -]a 703,8 [18,11] (lô-); -buom: nom. sg. Gl 3,467,46 (lr-; zu -uovgl. Braune, Ahd. Gr.15 § 46 Anm. 4); -baum: dass. 37,5/6; -boun: dass. 4/5 (2 Hss.; -ov-). 4,25,35; -bom: dass. 3,37,5 (2 Hss.). 93,14 (SH A). 195,11 (SH B). 540,47. 559,56; dat. sg. -]e BES 6,51,27.
lovr-bovm: nom. sg. BES 6,51,25 (Augsb., Arch. 16, 11./12. Jh.; zu erstem -ov- vgl. Braune a. a. O. § 45 Anm. 5).
lavr-pavm (zum ersten -au- vgl. DWb. VI,1145 sowie Weinhold, Bair. Gr. § 71 u. Schm. 1,1500 s. v. lôrbaum): nom. sg. Gl 3,37,7 (Melk K 51, 14. Jh.).
Mit Ausfall des r (vgl. Weinhold a. a. O. § 162 u. Schm. a. a. O.): lav-boū: nom. sg. Gl 3,37,7 (Zwettl 293, 14. Jh.).
Hierher wohl auch (oder mit h-Ausfall, vgl. Gröger § 127,3, zu ler(i)h-, lorihboum?): lor-paum: nom. sg. Gl 3,42,38 (lor-). Add. II,83,10 (-av-). — lar-bovm: nom. sg. Gl 3,42,37 (clm 632, 13. Jh.; -b- scheint von jüngerer Hand korr.; zu -a- vgl. Weinhold a. a. O. § 38 u. Schm. a. a. O.).
Verschrieben, verstümmelt: lereovm: nom. sg. Gl 3,195,11 (vgl. Hbr. II,564,31; SH B); lor-beū: dass. 502,12 (l. lorboū, Steinm.).
Lorbeerbaum, Lorbeer, Laurus nobilis L. (vgl. Marzell, Wb. 2,1209 f.): lorpaumes haupitpant [(Simon) extensis manibus] coronatus lauro [coepit volare, Pass. PP. 54 p. 165] Gl 2,762,31. mit lorpaumes pletirum haupitpantu kachronot [ille (Jesus) descendit carne velatus, iste ascendit sanguine] laureatus [Pass. Steph. p. 51b] 765,6. lorbovm laurus 3,37,3 (andere Hss. lôrberboum mhd.). 93,12. 195,11. 279,37. 352,58. 386,51. 502,12. 559,56. 4,25,35. 148,46. 216,15. 229,7. 355,45. Hbr. I,175,67. Hss. Augsb. S. 62 (vgl. BES 6,57,95). dafnis Gl 3,487,27 (vgl. daphnis .i. laurus, CGL III,559,33). dampnidom 528,30 (vgl. diaphnidos i. laurus, Alphita p. 211a). danphinicen laureola 540,47. laurus arbor 4,187,59. lorboum [non mihi saxa loqui vanus persuadeat error] laurigeros [-que sequi tripodas et inania vota, Proba 16] 5,31,14. lovrbovm [nec non et] laurus [adsurgens odorem suum dedit, Ambr., Ex. 3,47 p. 90] BES 6,51,25. lorbome lauro [victorum capita coronantur, ebda. 53 p. 96] 27. der lorboum habet tia natura . ube sin ast ufen slafenten man geleget uuirt . taz imo uuar troumet [vgl. si quis dormienti ramum lauri supposuerit, Rem.] Nc 698,11 [13,4]; ferner: 703,8 [18,11] (laurus); — hierher auch, als Fehlübers.: larbovm terebintum Gl 3,42,37 (andere Hss. ler(i)hboum, lôrberboum mhd., uuîhrouhboum). Add. II,83,10. cipro Gl 3,467,46 (zum lat. Lemma vgl. Mlat. Wb. II,2190 f. s. v. cyprus).
Abl. lôrboumîn.
Vgl. lôrberboum mhd.