lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

littera initialis

nur lat. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

LmL
Anchors
1 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Lex. musicum Latinum

littera initialis

Bd. 2, Sp. 351
littera initialis 1. Bezeichnung für den Anfangston eines Gesangs 2. Bezeichnung für den Anfangston einer „Saeculorum amen“-Formel 3. Bezeichnung für den Grundton einer Oktavspecies 1. term for the initial note of a chant 2. term for the initial note of a ‘saeculorum amen’ formula 3. term for the anchor note of an octave species 1 Bezeichnung für den Anfangston eines Gesangs term for the initial note of a chant [s.XI-XII] LmLTheog. Mett. 31 interp. 1b (p. 192b): Primi toni prima differentia duas habet iniciales cantus sui litteras ⋅D⋅ et ⋅F⋅ ... Secunda differentia duas habet iniciales cantus sui litteras ⋅C⋅ et ⋅D⋅ (inde LmLTon. Seligenst. p. 109). al. LmLTon. Seligenst. p. 109. al. [s.XIII-XIV] LmLPs.-Mur. summa 2468: Item in musica sunt septem claves finales; similiter et in ecclesia sunt septem hore officiate. Amplius in musica sunt septem littere iniciales omnium articulorum, scilicet ⋅A⋅B⋅C⋅D⋅E⋅F⋅G⋅; sic et in ecclesia septem sunt sacramenta. LmLGoscalc. 1, 6 p. 76, 12: Primus insuper tonus in ⋅D⋅ gravi finiens habet 6 litteras principales seu iniciales, scilicet ⋅C⋅D⋅E⋅F⋅G⋅ graves et ⋅A⋅ acutam, et potest regulariter ascendere usque ad ⋅E⋅ acutam et descendere usque ad ⋅C⋅ gravem. al. [s.XV] LmLIac. Twing. p. 100, 17: Primus tonus quatuor habet loca seu litteras iniciales, scilicet ⋅C⋅D⋅F⋅A⋅, id est ⋅C⋅faut, ⋅D⋅solre, ⋅F⋅faut et ⋅A⋅lamire. In quibus omnibus antiphona primi toni incipitur, et extra dicta loca nulla antiphona primi toni incepcionem habet. al. Prosd. plan. 2, 9 p. 98, 9. LmLTrad. Holl. II 58 p. 46 (p. 432b): Tercio, quae[] sunt differenciae sive a capitali „euouaen“, et quot unaquaeque differenciarum litteras contineat iniciales (sim. LmLLad. Zalk. B 16). LmLTrad. Holl. II 14 p. 65 (p. 438b): Istud autem „euouaen“ secundi toni in cantu officiorum easdem litteras iniciales continet, quas et ipsum „euouaen“ in cantu antiphonarum. al. LmLLad. Zalk. B 7. al. 2 Bezeichnung für den Anfangston einer „Saeculorum amen“-Formel term for the initial note of a ‘saeculorum amen’ formula [s.XIII-XIV] LmLPs.-Mur. summa 1842: secundum principium tenoris secundi, cum dico „seculorum amen“ (cum melodia), ⋅a⋅ vero acuta est principium tenoris primi, quarti et sexti; ⋅c⋅ acuta tercii, quinti et octavi; ⋅d⋅ acuta septimi. Sed queret aliquis, quare secundus et septimus pre ceteris tonis litteras habeant speciales iniciales suorum tenorum? Ad quod dicendum est, quod hoc fieri potest ad significandum, quod hii duo toni longe aliter se habent quam ceteri. [s.XV] LmLAdam Fuld. 2, 14: Qui vero tonos memoriae commendare velit, oportet, ut tonorum litteras sciat initiales finalesque sedium litteras. Sunt autem quatuor initiales quatuorque finales (sequitur exemplum). 3 Bezeichnung für den Grundton einer Oktavspecies term for the anchor note of an octave species [s.XII] LmLGuido Aug. 339: Cum enim omnes littere iniciales sint enim mediatrices, quicumque cantus terminatur in inicialibus et mediatricibus, et ita autenti secundum hoc plagales et omnes plagales videntur esse autenti. LmLAnon. La Fage I 9, 27: vides enim de singulis tonis, quantum debeant ascendere vel descendere et in quibus (ms. et ed.: et quibus in quibus) litteris initialibus vel mediatricibus debeant (ed.: debeat) finem deponere. al. [s.XIII] LmLMus. man. 41, 14: Initiales litterae dicuntur, a quibus singulae species inchoantur. al.
3380 Zeichen · 85 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    littera initialis

    Lex. musicum Latinum

    littera initialis 1. Bezeichnung für den Anfangston eines Gesangs 2. Bezeichnung für den Anfangston einer „Saeculorum am…

Verweisungsnetz

1 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit litterainitialis

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von litterainitialis 3 Komponenten

littera+(initia+lis)

litterainitialis setzt sich aus 3 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

Keine Komposita gefunden — litterainitialis kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „litterainitialis". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 11. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/litterainitialis/lml?formid=L00076
MLA
Cotta, Marcel. „litterainitialis". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/litterainitialis/lml?formid=L00076. Abgerufen 11. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „litterainitialis". lautwandel.de. Zugegriffen 11. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/litterainitialis/lml?formid=L00076.
BibTeX
@misc{lautwandel_litterainitialis_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„litterainitialis"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/litterainitialis/lml?formid=L00076},
  urldate      = {2026-05-11},
}