lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

lichanos hypaton

nur lat. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

LmL
Anchors
1 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
0

Eintrag · Lex. musicum Latinum

lichanos hypaton

Bd. 2, Sp. 318
lichanos hypaton Bezeichnung für die dritte Saite (Tonstufe) im tetrachordum hypaton (B-E) term that designates the third string (degree) in the hypaton tetrachord (B-E) 1 zur Wortbedeutung with reference to the meaning of the word [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 22, 138a, 4: Lichanos hypaton: principalium extenta. [s.IX-X] LmLReg. Prum. 14, 12: Lichanos hypaton idcirco vocatur, quod ‚lichanos‘ Grece ‚index digitus‘ dicitur. Grecus a lingendo lichanon appellat; et quoniam in canendo ad eam cordam, quae erat tertia ab hypate, index digitus, qui est lichanos, inveniebatur, idcirco ipsa quoque lichanos appellata est (inde LmLAnon. Bernh. 2, 26. cf. LmL Boeth. mus. 1, 20 p. 206, 18 col. 318, 36). [s.XI] LmLPs.-Berno mon. 12, 2: ⋅D⋅ lichanos hypaton, index principalium. LmLOdor. Sen. p. 152: ⋅D⋅ Lichanos hypaton, id est tercia principalium. LmLFrut. brev. 1 p. 29. LmLIoh. Cott. mus. 13, 20: ⋅D⋅ autem dicitur lichanos hypaton, id est digitalis principalium (inde LmLGob. Pers. p. 183a). [s.XIII-XIV] LmLEngelb. Adm. 1, 11, 7: lycanos ypaton, i. e. gravior in digito indice: ‚lycanos‘ enim dicitur Grece digitus index. LmLWalt. Odingt. 3, 2, 11. LmLIac. Leod. spec. 5, 4, 28 (cf. LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 209, 8). [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 45 p. 320, 1. al. LmLAnon. Carthus. theor. 14, 37: lycanos ypathon, quod interpretatur penultimus gradus principalium. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 6, 5: Corda quarta lichanos hypaton index appellatur non ab re gravissimarum, nam cum antiquitus esset in loco tertio distans a secunda corda tono, mox indici monocordum occurebat tangenti digito (inde LmLNicol. Burt. 1, 17, 96). LmLAdam Fuld. 2, 9 descr.: ⋅D⋅ lichanos hypaton. Dulcis inter principales[] (?). LmLErasm. Hor. p. 85a: Quarta (sc. chorda) dicitur lichanos hypaton digitalis, tertio digito vel tritahypathon. 2 Gebrauch usage a allgemein general [s.I a.Chr.] LmLVitruv. 5, 4, 5: Mobiles autem sunt, qui in tetrachordo inter inmotos dispositi in generibus ex locis loca mutant; vocabula autem habent haec: parhypate hypaton, lichanos hypaton, parhypate meson, lichanos meson eqs. [s.III] LmLFragm. Cens. 12, 3: Nunc in ampliore numero soni considerantur, ut sit proslambanomenos, hypate hypaton, deinde parypate hypaton, deinde lichanos hypaton, deinde hypate meson, deinde parypate meson, deinde lichanos meson, <mese>, deinde trite synemmenon, paramese, trite diezeugmenon, nete synemmenon, paranete diezeugmenon, <nete diezeugmenon>, trite hyperbolaeon. [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 209, 14: Est igitur unum tetrachordum: hypate hypaton, parhypate hypaton, lichanos hypaton, hypate; aliud vero: hypate, parhypate, lichanos, mese. Et haec quidem coniuncta sunt (inde LmLFrut. brev. 1 p. 30. LmLFr. Gafur. op. 5, 1. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1, 12). LmLBoeth. mus. 1, 27 p. 219, 23: Hic igitur Tullius terram quasi silentium ponit, scilicet inmobilem. Post hanc, qui proximus a silentio est, dat lunae gravissimum sonum, ut sit luna proslambanomenos, Mercurius hypate hypaton, Venus parhypate hypaton, Sol lichanos hypaton (inde LmLGloss. Boeth. mus. 1, 27, 3. LmLReg. Prum. 5, 52. LmLIac. Leod. spec. 5, 7, 3. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 47 p. 180, 5. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 49 p. 184, 7. LmLUgol. Urb. 5, 44, 38. LmLFr. Gafur. op. 5, 3. LmLBart. Ram. 1, 3, 3 p. 58. LmLFr. Gafur. theor. 5, 3, 8). LmLBoeth. mus. 4, 13 p. 337, 10: quae autem parhypate hypaton vel in diatonico vel in chromatico dicebatur, lichanos hypaton in enarmonio nuncupatur (inde LmLIac. Leod. spec. 5, 45, 14. LmLIoh. Cicon. mus. append. 4 p. 406, 9). al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 4, 16, 36, 3: Finales autem sunt primi quidem et secundi tropi lichanos ypaton. al. LmLGloss. Boeth. mus. II 150. [s.IX] LmLMus. ench. 16 descr. LmLHucbald. 38. al. LmLMod. Ecce modorum 3. al. LmLAlia mus. 32 p. 122. al. LmLReg. Prum. 14, 4. al. [s.X-XI] LmLTon. Lugd. pr. 31: quarta lychanos hypaton mobilis per omnia, quia videlicet per omnia tria genera variatur. LmLTon. Lugd. pr. 33: ad quartam lychanam hypaton intenditur consonantia diatessaron. al. LmLAnon. Bernh. 2, 51: Dorius habet melodiam a mese et descendit ad lycanos ypaton, ascendit vero ad paranete diezeumenon habens finalem in lycanos ypaton in gravibus, in acutis in mese. Ypodorius descendit ad proslambanomenos, ascendit ad mese habens finalem semper in lycanos ypaton (inde LmLCompil. Paris. II p. 76). al. LmLBerno prol. 5, 6: Ergo prima species dyatesseron constat ex tono, semitonio et tono exordium sumens a lichanos meson et finiens in lichanos ypaton (inde LmLComm. Boeth. II p. 310, 22). LmLBerno prol. 5, 16 app. crit.: [tetrachordum gravium, quod est ab eadem lychanos ypaton usque ad proslambanomenos]. ibid.: [Quatuor sunt voces, quae vocantur finales eo, quod in unaqualibet harum regulares finiantur cantiones, videlicet ⋅D⋅E⋅F⋅G⋅, quae sunt lychanos ypaton, ypate meson, parypate meson, lychanos meson] (inde Ps.-Berno. mon. 9, 1. LmLFrut. brev. 7 p. 55. LmLThom. Bad. p. 92: lychanos ypaton, id est ⋅d⋅solre). al. LmLBerno ton. p. 75a. al. LmLPs.-Berno mon. 4, 2. LmLOdor. Sen. p. 156. al. LmLOliva 18. al. LmLWilleh. Hirs. 8 (c. 7), 26. LmLAribo 2-3 p. 11 (inde LmLQuaest. mus. 1, 6 p. 16). LmLLib. spec. 63 p. 37. al. LmLTon. Aug. p. 90: Primus tonus finalem habens lichanosypaton ⋅D⋅. al. LmLAnon. Lips. p. 158. LmLCompil. Casin. 1, 24 descr. al. LmLCant. In defect. p. 88. LmLMod. Protus finit p. 107. LmLMod. Autent. prot. 1: Autenticus protus cum plage suo finem habet in lychanos ypaton. LmLFrut. brev. 8 p. 59. al. LmLFrut. ton. p. 113. al. [s.XI-XII] LmLAnon. Wolf p. 207 (cf. Berno prol. 5, 16 app. crit.). al. I oh. Cott. mus. 13, 32 descr. al.[] LmLIoh. Cott. ton. 24, 1. al. LmLUdalsc. 1. LmLTon. Gratianop. p. 46. LmLCompil. Paris. II p. 77. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 22 p. 63. al. LmLAnon. Ratisb. 2, 6. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 15, 1, 5. LmLIac. Leod. spec. 5, 25, 2: ⋅D⋅solre secundum nos, lichanos hypaton secundum Graecos. al. LmLWillelm. 3, 5. LmLHeinr. Eger 2 p. 38. Anon. Meyer 11, 1. LmLComm. Boeth. II p. 278, 6 (inde LmLMon. Boetius p. 234, 63). al. [s.XV] LmLOrig. et eff. 20, 2. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 60 p. 210, 28. al. LmLUgol. Urb. 1, 20, 7. al. LmLGeorg. Ans. 2, 18. al. LmLAnon. Carthus. theor. 14, 87. al. LmLIoh. Legr. rit. 1, 3, 3, 8: lichanos hypaton ⋅D⋅ primum. al. LmLTab. Catan. p. 146. LmLFr. Gafur. extr. 3, 8, 2. al. LmLFr. Gafur. op. 5, 4 (sim. LmLNicol. Burt. 3, 20, 163. LmLFr. Gafur. theor. 5, 4, 6). al. LmLBart. Ram. 1, 1, 3 p. 7. al. LmLNicol. Burt. 1, 17, 95. LmLAdam Fuld. 2, 17. LmLFr. Gafur. theor. 5, 8, 3. al. LmLGuill. Pod. 2, 11. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 1. LmLMich. Keinsp. 3, 21. LmLErasm. Hor. p. 84b. LmLMon. Boetius p. 233, 41. LmLMon. Designata p. 70, 4. LmLMon. Dividatur p. 54, 1. LmLMon. In capite p. 26, 19. LmLMon. In primis 3. al. LmLMon. Magadis p. 14, 32-33. LmLMon. Mensurus p. 66, 3-5. LmLMon. Mon. compos. II p. 68, 30. LmLMon. Mon. divisurus p. 40, 32. al. LmLMon. Prius dividenda 4. b differenziert nach den Tongeschlechtern differentiated according to the genera [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 22 p. 214, 8: Quarta vero (sc. chorda) universaliter quidem lichanos appellatur, sed, si in diatono genere aptetur, dicitur lichanos hypaton diatonos, si vero in chromate, dicitur diatonos chromatice vel lichanos hypaton chromatice, si autem in enarmonio, dicitur lichanos hypaton enarmonios vel diatonos hypaton enarmonios (inde LmLIac. Leod. spec. 5, 15, 3. LmLIoh. Cicon. mus. append. 2 p. 394, 18. LmLIoh. Hoth. exc. p. 52). LmLBoeth. mus. 1, 22 p. 215, 24 descr. LmLBoeth. mus. 4, 5 p. 316, 14: consonabitque proslambanomenos quidem ad lichanon hypaton diatonon consonantiam diatessaron, eadem vero lichanos hypaton diatonos consonabit ad mesen consonantiam diapente (sim. LmLIac. Leod. spec. 5, 27, 9). LmLBoeth. mus. 4, 11 p. 333, 8: erit F lichanos hypaton chromatice ab ea, quae est hypate meson, tribus semitoniis distans. Relinquuntur ergo duo semitonia, unum quidem inter lichanon hypaton chromaticen et parhypaten hypaton chromaticen, ... aliud vero inter parhypaten hypaton chromaticen et hypaten hypaton. LmLBoeth. mus. 4, 11 p. 333, 20: lichanos hypaton enarmonios, quae ab hypate meson duobus integris differat tonis. Restat igitur ex diatessaron consonantia semitonium, quod est inter lichanon hypaton enarmonion et hypaten hypaton ... Sunt igitur duae diesis, una quidem, quae est inter lichanon hypaton enarmonion et parhypaten hypaton enarmonion, ... altera vero, quae est inter parhypaten hypaton enarmonion et hypaten hypaton. LmLBoeth. mus. 4, 11 p. 334 descr. al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 22, 129, 1: differentia vero in lychanos hypaton chromatice, enarmonios, diatonicos. al. LmLGloss. Boeth. mus. II 150. [s.IX] LmLRemig. Aut. 509, 15. al. [s.X-XI] LmLAnon. Bernh. 1, 17: lycanos ypaton, quae dicitur diatona, id est extenta, id est acute sonans, vel cromatica, id est colorata, vel enarmonica, id est inadunata. LmLAnon. Gerbert 18. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 22 p. 63: quarta est lichanos hipaton, quae, quia per tria genera variatur, pro tribus sumetur, ut sit quarta lichanos hipaton diatonos, Va lichanos hipaton cromatice, sexta lichanos hipaton enarmonios, VIIa ypate meson. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 36, 9: ut habeantur duae diesis partes, una inter lichanon hypaton enharmonion et parhypaten hypaton enharmonion, idest inter 7776 et 7984, altera vero inter parhypaten hypaton enharmonion et hypaten hypaton. LmLIac. Leod. spec. 5, 42, 15: Et consimiliter est de numero, qui est F, tetrachordi hypaton chordae, quae est lichanos hypaton chromatice, et numerus ille est <7296>. LmLIac. Leod. spec.[] 5, 44, 1: numerus ipsius lichanou hypaton diatonou, qui est 6912 <E>. al. LmLWillelm. 3, 7 (cf. Boeth. mus. 4, 3 p. 310, 4). LmLComm. Boeth. II p. 256, 30. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. append. 4 p. 404, 17-18 (sim. LmLIoh. Hoth. exc. p. 53. cf. LmLBoeth. mus. 4, 13 p. 336, 4). LmLUgol. Urb. 5, 41, 24-26. LmLGeorg. Ans. 2, 35. al. LmLMon. Boetius p. 233, 40: Sume ... tonum, qui est inter hipaten meson et licanos hypaton diatonicam.
10208 Zeichen · 602 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    lichanos hypaton

    Lex. musicum Latinum

    lichanos hypaton Bezeichnung für die dritte Saite (Tonstufe) im tetrachordum hypaton (B-E) — term that designates the th…

Verweisungsnetz

2 Knoten, 1 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 1 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit lichanoshypaton

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — lichanoshypaton kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „lichanoshypaton". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 11. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/lichanoshypaton/lml?formid=L00037
MLA
Cotta, Marcel. „lichanoshypaton". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/lichanoshypaton/lml?formid=L00037. Abgerufen 11. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „lichanoshypaton". lautwandel.de. Zugegriffen 11. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/lichanoshypaton/lml?formid=L00037.
BibTeX
@misc{lautwandel_lichanoshypaton_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„lichanoshypaton"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/lichanoshypaton/lml?formid=L00037},
  urldate      = {2026-05-11},
}