(lichana)

lichanos (lichana) (λίχανος) Bezeichnung für die dritte Saite (Tonstufe) — term for the third string (degree) 1 in einem Tetrachord — in a tetrachord a im tetrachordum hypaton und meson — in the hypaton and meson tetrachord [s.VI] LmLBoeth. mus. 4, 13 p. 335, 21: Mobiles vero sunt, quae secundum singula genera permutantur hoc modo, ut paranete et lichanos diatonici et chromatici, trite et parhypate enarmonii (inde LmLIac. Leod. spec. 5, 45, 5. LmLIoh. Cicon. mus. append. 4 p. 404, 7. LmLIoh. Hoth. exc. p. 52. ad loc.: LmLGloss. Boeth. mus. III 53). al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 22, 4. al. [s.IX][] LmLGloss. Mart. Cap. 942/362, 22-3 (?). al. LmLRemig. Aut. 504, 16: et ideo vocantur licanae a digito videlicet post pollicem, qui chordas illas pulsat atque movet. LmLHucbald. 43: Lichanos: quia Grece index digitus sic nominatur, et in cithara, si medico digito primam chordam, quae est proslambanomenos, tangas, ipse index ad illam chordam venit, ideo ipsa quoque hoc nomen sortita est. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 22 p. 62. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 15, 15: Nam in quolibet genere chorda, quae est lichanos vel paranete, proxima est acutiori chordae sui tetrachordi sive secunda in depositione. al. LmLComm. Boeth. II p. 284, 34. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. append. 4 p. 406, 12 (cf. LmLBoeth. mus. 4, 13 p. 337, 14). al. LmLIoh. Hoth. exc. p. 53. LmLGuill. Pod. 3, 34. LmLFr. Gafur. pract. 1, 4: Fit autem mutatio secundum genus, quum scilicet in tetrachordo diatonico lychanos vel etiam paranetes chorda remittitur semitonio in grave. b im tetrachordum hypaton — in the hypaton tetrachord [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 22 p. 214, 7: Quarta vero (sc. chorda) universaliter quidem lichanos appellatur, sed, si in diatono genere aptetur, dicitur lichanos hypaton diatonos, si vero in chromate, dicitur diatonos chromatice vel lichanos hypaton chromatice, si autem in enarmonio, dicitur lichanos hypaton enarmonios vel diatonos hypaton enarmonios (inde LmLIoh. Cicon. mus. append. 2 p. 394, 18. ad loc.: LmLGloss. Boeth. mus. 1, 22, 20-30. LmLComm. Boeth. I 1, 22 p. 62. LmLIoh. Hoth. exc. p. 52). LmLBoeth. mus. 1, 24 p. 217, 17: Hic igitur est unum tetrachordum: hypate, parhypate, lichanos, hypate meson, aliud vero: hypate meson, parhypate meson, lichanos meson, mese. al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 22, 34. al. [s.X-XI] LmLTon. Lugd. 2, 17 (Br). [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 22 p. 62: post lichanos locatur ‚hipathe meson‘. al. [s.XIV] LmLAnon. Ellsworth 4 p. 216, 1: videamus monochordum Ignacii, quod tale est: ⋅d⋅e⋅f⋅g⋅ ... Dorii finem imponens in ⋅D⋅, quod est lichanos; in ⋅E⋅ frigium, quod est ypate; in ⋅F⋅ lidium, quod est paripate; in ⋅G⋅ mixolidium, quod est lichanos meson. [s.XV] LmLUgol. Urb. 5, 41, 20. al. LmLGeorg. Ans. 2, 45. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 6, 8 (sim. LmLNicol. Burt. 1, 17, 96). al. LmLBart. Ram. 1, 1, 6 p. 17. (?) LmLAdam Fuld. 2, 1. (?) c im tetrachordum meson — in the meson tetrachord [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 209, 10: Sed vocata est prima inter XI hypate hypaton, secunda vero parhypate hypaton ... Tertia ... lichanos hypaton est nuncupata. Quarta vero hypate antiquum tenuit nomen, quinta parhypate, sexta lichanos antiquum scilicet habens vocabulum (inde LmLIac. Leod. spec. 5, 4, 28. LmLFr. Gafur. op. 5, 1. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1, 11). LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 209, 15: Est igitur unum tetrachordum: hypate hypaton, parhypate hypaton, lichanos hypaton, hypate; aliud vero: hypate, parhypate, lichanos, mese. Et haec quidem coniuncta sunt. Tertium vero est: paramese, trite, paranete, nete. Sed quoniam inter superius tetrachordum, quod est hypate hypaton, parhypate hypaton, lichanos hypaton, hypate, et inter infimum, quod est paramese, trite, paranete, nete, fit positione medium tetrachordum, quod est hypate, parhypate, lichanos, mese, totum hoc medium tetrachordum meson vocatum est (inde LmLFrut. brev. 1 p. 30. LmLFr. Gafur. op. 5, 1. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1, 12). [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 22, 45. al. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 44 p. 318, 9. LmLGeorg. Ans. 2, 66. d im tetrachordum synemmenon (für paranete synemmenon bzw. trite diezeugmenon) — in the synemmenon tetrachord (for paranete synemmenon, or trite diezeugmenon) [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 22, 70: ‚lichanos synemmenon‘: Lichanos ipsa aliquando dicitur paranete, sicut in omnibus est figuris designata et nominata. [s.XV] LmLIoh. Hoth. exc. p. 44: In hoc igitur loco paranete synemenon et paranete diazeugmenon lychanos appellat (sc. Boetius). ibid. al.[] LmLErasm. Hor. p. 85a: Decima chorda trite diezeugmenon, que et lichanos dicitur, quasi tertia disiunctarum. e im tetrachordum diezeugmenon (für paranete diezeugmenon) — in the diezeugmenon tetrachord (for paranete diezeugmenon) [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 22, 96c: ‚lichanos diezeugmenon‘: lichanos ipsa aliquando dicitur paranete. al. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 22 p. 63. [s.XV] LmLIoh. Hoth. exc. p. 44: In hoc igitur loco paranete synemenon et paranete diazeugmenon lychanos appellat (sc. Boetius). ibid. al. f in einem erweiterten Tetrachordsystem — within an expanded tetrachord system [s.XV] LmLIoh. Hoth. exc. p. 44: In hoc igitur loco paranete synemenon et paranete diazeugmenon lychanos appellat (sc. Boetius), quasi tale monocordum constituere vellet vel huic simile, quemadmodum si proslambanosmenos sive ⋅A⋅ grave et mese sive ⋅A⋅ acutum et paramese sive ⋅C⋅ quadratum et netediazeugmenon sive ⋅E⋅ acutum et netehyperboleon sive ⋅A⋅ superacutum hypate vocaret. Sed tritesynemenon et tritediazeugmenon triteque hyperboleon parhypate nominare vellet, quemadmodum paranete synemenon et paranete diazeugmenon appellavit lychanos hoc modo: hypate, parhypate, lychanos synemenon gravium et hypate, parhypate, lychanos diazeugmenon gravium et hypate, parhypate, lychanos hyperboleon acutarum (pro gravium), rursus hypate, parhypate, lychanos synemenon acutarum et hypate, parhypate, lychanos diazeugmenon acutarum et hypate parhypate lychanos hyperboleon acutarum. Quodsi supra etiam quis velit ascendere: hypate, parhypate, lychanos synemenon superacutarum. Contra etiam si infra descendit demittendo incipiendo ab ⋅E⋅ subgravi sic: hypate, parhypate, lychanos hyperboleon subgravium, quae voces aetate nostra accesserunt. 2 in einem Tonsystem — within a tonal system a im bis zu achtsaitigen Tonsystem — within a tonal system that consists of up to eight strings [s.I a.Chr.] LmLVitruv. 5, 4, 6. [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 206, 18: Lichanos tertia idcirco, quoniam lichanos digitus dicitur, quem nos indicem vocamus. ... Et quoniam in canendo ad eam chordam, quae erat tertia ab hypate, index digitus, qui est lichanos, inveniebatur, idcirco ipsa quoque lichanos appellata est (inde LmLReg. Prum. 14, 13. LmLAnon. Bernh. 2, 26. LmLFrut. brev. 1 p. 28. LmLIac. Leod. spec. 5, 4, 10. LmLUgol. Urb. 1, 5, 3. LmLFr. Gafur. extr. 3, 1, 3. LmLFr. Gafur. op. 5, 1. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1, 5. sim. LmLComm. Boeth. I 1, 20 p. 58). LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 207, 28: In eptachordo enim est unum tetrachordum: hypate, parhypate, lichanos, mese, aliud vero: mese, paramese, paranete, nete, dum mesen nervum secundo numeramus (inde LmLFrut. brev. 1 p. 29. sim. LmLUgol. Urb. 1, 5, 6. LmLFr. Gafur. extr. 3, 2, 3). LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 208, 3: In octachordo vero, quoniam octo sunt chordae, superiores quattuor, id est hypate, parhypate, lichanos, mese unum tetrachordum explent. Ab hoc vero disiunctum atque integrum inchoat a paramese progrediturque per triten et paraneten et finitur ad neten (inde LmLFrut. brev. 1 p. 29. sim. LmLUgol. Urb. 1, 5, 8. LmLFr. Gafur. extr. 3, 3, 3). al. [s.XI] LmLFrut. brev. 1 p. 28 descr. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 4, 17. LmLAnon. Ellsworth 3 p. 198: Chorebus Athis, qui fuit rex Lidorum, quintam cordam apposuit, ut sequitur: ⋅C⋅ ypate ... ⋅D⋅ paripate ... ⋅E⋅ lichanos... ⋅F⋅ mese ... ⋅G⋅ paramese ... Hyagnis Frix exacordum composuit, ut sequitur: ⋅C⋅ ypate ... ⋅D⋅ paripate ... ⋅E⋅ lichanos... ⋅F⋅ mese ... ⋅G⋅ paramese ... ⋅A⋅ nete. LmLAnon. Ellsworth 3 p. 202-206. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 1, 4 p. 62, 5: Sed legitur Mercurius Pythagoras quatuor cordarum esse inventor, videlicet hypate, parhypate, lychanos, mese, antequam muse facte fuissent (sim. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 44 p. 316, 9). LmLUgol. Urb. 1, 5, 4. LmLFr. Gafur. extr. 3, 1, 3. LmLFr. Gafur. op. 5, 1. LmLBart. Ram. 1, 1, 3 p. 7. LmLIoh. Hoth. dial. p. 65. b im neunsaitigen Tonsystem (mit Hinzufügung der hyperhypate) — within a tonal system of nine strings (with the insertion of the hyperhypate) [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 208, 23: nunc vero ordo sese enneachordi sic habet: Hyperhypate - Hypate - Parhypate - Lichanos - Mese - Paramese - Trite - Paranete - Nete (inde LmLUgol. Urb. 1, 5, 12. LmLFr. Gafur. extr. 3, 4, 3). al.