Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
irbrettan st. v.
st. v.; ae. ábregdan. — Graff III, 287.
Praes.: ar-prittu: 1. sg. Gl 1,278,30 (Jb-Rd; lat. fut.).
Praet.: ar-brat: 3. sg. Gl 1,308,44 (M).
Part. Praet.: ir-prott-: Grdf. -an Gl 1,635,15 (M, 3 Hss.). 4,223,3 (clm 19 410, 9. Jh.); nom. sg. m. -aner 1,308,43 (M, 3 Hss., 2 ꝑ-). 607,11 (ebda., 4 Hss., 1 Hs. ꝑ-). 747,30 (ebda., 3 Hss.); -ener 607,12 (M). — er-brotdenemo: dat. sg. m. n. Gl 2,714,34 (Paris. 9344, Echternach 11. Jh.).
ir-pruttan: Grdf. Gl 1,635,18 (M, Göttw. 103, 12. Jh.; Anlehnung an brutten?). 1) herausziehen, das Schwert zücken, entblößen, aus der Scheide ziehen: arprittu evaginabo [gladium meum, Ex. 15,9] Gl 1,278,30. erbrotdenemo [(Volcens) ense] recluso [ibat in Euryalum, Verg., A. ix, 423] 2,714,34. 2) wegziehen, entreißen, entführen: a) allgem.: uuinte irprottan vento rapitur Gl 4,223,3; b) spez.: sich dem Schlaf oder Traum entreißen, aufwachen, erwachen: irprottaner ł arsprunganer expergefactus [Pharao, rursum dormivit et vidit alterum somnium, Gen. 41,4] Gl 1,308,43 (in clm 18 140 arbrat übergeschr.; 1 Hs. irbrutten ł irspringan, 1 iruuecken, 2 Hss. irsuuingan). irprottaner [sicut somniat esuriens, et comedit, cum autem fuerit] experrectus (3 Hss., 1 Hs. expergefactus mit Vulg.) [, vacua est anima eius, Is. 29,8] 607,11 (2 Hss. irbrutten). nirprottan [inebriabo principes eius, ...: et dormient somnum sempiternum, et] non expergiscentur [Jer. 51,57] 635,15 (1 Hs. intbrutten, 1 irbrutten). irprottaner expergefactus [autem custos carceris, Acta 16,27] 747,30 (1 Hs. irbrettan ł irspringan, 3 Hss. irspringan).