lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

intimus

nhd. bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
3 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
1

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

intimus

Bd. 5, Sp. 2161
intimus, -a, -um.script. iterius: MLWForm. Alsat. 22 (cod.).form. intimior (vim elativam exprimens): MLWMLWMLW p. 2162, 70. 2163, 1. 34.vis comparativa formae q. e. interior non probatur nisi: MLWl. 39. I compar.: A adi. i. q. intra positus, internusinnere(r), im Inneren befindlich, Innen-, Inner-: 1 proprie: a gener.: α in univ.: MLWThangm. Bernw. 56 quem (titulum) his verbis -risinterioris sarcofagi insculpsit loculo: eqs. MLWTheoph. sched. 3,85 p. 157,4 super unum latus omnino deponatur (sc. forma campanae), et cum securibus ... -rinterior argilla ... eiciatur. MLWHildeg. caus. 78 stomachus ... -iusinterius habitaculum in corpore hominis est ad suscipiendum cibos. al.ellipt. vel usu subst.: MLWWipo gest. 13 p. 34,11 exercitum (sc. regis) de civitate expellere conati sunt Ravennates et per cuiusdam portae angustias eos, qui foris erant, prohibebant -businterioribus succurrere. β in descriptione terrae, regionum: MLWCarm. Cantabr. A 42,5,2 nudus heremum -reminteriorem penetrat Iohannes abbas. MLWOtto Frising. gest. 2,13 p. 115,3 in ipso Apennino ... quae (colonia) ... modo Tuscia vocatur, ... -rinterior Italia iure dicta est. chron. 7,19 p. 337,9 Appenninum transiens ac -reminteriorem Italiam perlustrans imperator.fere vi comparativa i. q. remotus, ulteriorentfernt(er): MLWArbeo Corb. 18 p. 209,1 qui (Ansaricus) mari inmersus, ⌊se -businterioribus meridię intulit partibus⌋ (in -rainteriora se contulit MLWVita Corb. 13 p. 613,1). b anat.: MLWLex Alam. 57,54 si ... in latus punctus fuerit, ita ut -rainteriora membra non contingat eqs. (55. MLWLex Baiuv. 4,6. ibid. al.). MLWArs med. 7 p. 430,1 cirrosis dicitur carnosa substantia in modo vessicae ab ⌊-risinterioris parte⌋ (interis partis G) matricis. MLWTheod. Cerv. chirurg. 1,14 p. 141C sanguine ... de -riinteriori vena manante. MLWAlbert. M. animal. 1,451 intra matricem ... interius est -rinterior extremitas sive superficies rotunda nervosa. MLWWilh. Salic. chirurg. 2,10 p. 333G si secundum latum fuerit vulnus in cubito in parte domestica -riinteriori cubiti. ibid. al. c archit.: MLWLex Baiuv. 10,8 de angulari columna -ri:interiori si -risinterioris aedificii illam columnam eicerit, quam winchilsul vocant eqs. MLWEinh. Karol. 32 p. 37,8 quae (corona) inter superiores et inferiores arcus -reminteriorem (inferiorem var. l.) aedis partem ambiebat. MLWWalahfr. carm. 66,2tit. in -riinteriori vestibulo ante portam: eqs. d geom. (de angulis eorumque variis definitionibus; de re v. J. Hofmann, Zum Winkelstreit d. rhein. Scholastiker in d. ersten Hälfte d. 11. Jh. 1942): MLWGerb. geom. 5,4 in omni trigono amblygonio exterior, id est hebes, angulus maior est utrisque -businterioribus, id est acutis. MLWRagimb. epist. 8 p. 532,27 -rinterior angulus dicitur, qui suam perpendicularem intra tres lineas habet in triangulo. MLWAnon. de circ. p. 537,27 si intra lineas recti anguli duae lineae iunguntur per obliquum, faciunt acutum ..., qui et -rinterior vocatur. MLWPs. Boeth. geom. 69sqq. quinta (sc. petitio est) ..., si in duas rectas lineas linea incidens -resinteriores duos angulos duobus rectis fecerit minores, rectas lineas in infinitum productas ad eas partes, in quibus duo -resinteriores anguli duobus rectis minores sunt, concurrere iubet. ibid. saepe. v. et MLWMLW p. 2235, 34. 36. vol. III. p. 1735,13.15.18.22. 2 in imag. et translate: a in univ.: MLWLiutg. Greg. 12 p. 77,17 sagitta ... sermonis Domini ... -resinteriores cordis aures ... penetravit. MLWRadbert. corp. Dom. 16,14 vinum sanguinis laetificat cor hominis -risinterioris (20,63. al. MLWThietm. chron. 4,43 hominem exuit Mathildis -reminteriorem. MLWStatut. ord. Teut. p. 131,11. al.; loci spectant ad Vulg. Rom. 7,22). MLWAnon. ad Ragimb. p. 534,3 -risinterioris oculi aspectu adhibito. MLWAlbert. M. sent. 2,42,1 p. 652a,18 utrum voluntas -rinterior cum actu exteriori sit idem peccatum vel diversa (sim. p. 652b,13. ibid. al.). al. b privatuspersönlich, privat: MLWEinh. Karol. 18 p. 21,22 cetera ... ad -reminteriorem atque domesticam vitam pertinentia iam abhinc dicere exordiar. B subst.: 1 masc. i. q. medulla, semen (colocynthidis)Mark, Kern (der Koloquinte; per contam. c. interione): MLWAesculapius 5 p. 9,31 mittis ibi (sc. in mulsa) colloquintidae -resinteriores siccos (MLWAntidot. Bamb. 35 coloquintida -risinterioris [v. notam ed. et cf. Galen. ed. Kühn XIV. p. 327 κολοκυνθίδος ἐντεριώνου]. MLWAntidot. Berol. 5 coloquintidos -risinterioris. MLWAntidot. Glasg. 50 coloquintida -reminteriorem. ibid. al.). MLWAntidot. Bamb. 12 recipit -resinteriores viginti, aristologia eqs. 16 datur ... cardamomum perima, unde tollis ipsos -resinteriores et gectas dragma septem. v. et MLW p. 2161, 11. 2 neutr. (fere usu plur., raro usu sing.) i. quod intus estdas Innere: a proprie: α in univ.: MLWWett. Gall. 34 quam (capsellam ligneam) sub clavis custodia discipulis -rainteriora eius ignorantibus ... observavit. MLWRuotg. Brun. 37 p. 39,23 ut quasi cortinę iacinctinę -rainteriora domus Domini ornarent (sc. pastores). MLWGerh. August. Udalr. 1,1 l. 139 omnia ... templi -rainteriora omnigeno ... decoramine ornare contendit. MLWAlbert. M. animal. 1,26 recipiunt (sc. animalia in aqua viventia) aquam in -iusinterius corporum suorum. 1,32 quod (quoddam genus conchae) nascitur in -riinteriori spongiae. β spectat ad regiones: MLWBeda temp. rat. 26,26 quanto amplius -rainteriora (gloss.: quanto elongatur) austri penetrat luna, tanto deiectior nostris. MLWAnnal. Sangall. IV a. 1013 nunc -rainteriora sub austri, nunc se post gelidos occulere cometae polos. MLWOtto Frising. gest. 1,34 p. 53,27 ad -rainteriora Greciae progressi Corinthum ... expugnant (sc. Rogerius et sui). γ spectat ad flumina i. q. profundumTiefe: MLWVita Leutfr. 24 (ASBoll. Iun. IV p. 110C) cuidam fratri excussum de manubrio ferrum a manu cecidit, et in -rainteriora fluminis demersum est. δ spectat ad anim. i. q. viscera, intestinaEingeweide, innere Organe, Gedärme: MLWLex Frision. add. 3a,30 si quis alium trans costam ita percusserit, ut vulnus ad -rainteriora venerit eqs. MLWDipl. Heinr. III. 45 p. 58,3 cuius (Chuonradi) ventris -rainteriora in eadem sepelivimus ęcclesia. MLWAlbert. M. animal. 2,98 -rainteriora ... serpentum in multis quidem sunt similia ... -businterioribus lacertae.spectat ad cibum (‘Innereien’): MLWRegistr. Geisenf. 41 dabuntur ei (ignifactori) -rainteriora, que dicuntur ingslaeht. al. ε spectat ad ova: MLWMappae Clavic. 61 hec tere cum felle caprino et ovi -businterioribus. 251 confectio maltae: olei libras quatuor ..., -rainteriora ovorum tria eqs. MLWCompos. Matr. 36,2 ovi -rainteriora. MLWFrid. II. MLWImp. art. ven. 1 p. 57,4 sqq. -iusinterius ... ovorum aquaticarum avium ... differt ab -riinteriori ovorum avium campestrium. ζ spectat ad fructus: MLWMappae clavic. 44 auri confectio: sulfur vivum ..., ficorum -rainteriora eqs. 266 nucis -rainteriora quatuor tere diligenter. MLWConstant. Afric. coit. 16,26 accipe radices dauci domestici et proice -rainteriora et tere cortices. b in imag. et translate: α in univ.: MLWRuotg. Brun. 36 p. 37,15 medicinalia sermonum ... ad -rainteriora pectoris recipi sensit. MLWThietm. chron. 1,20 extrinsecus apparui bonus, -rainteriora violans pessimis cogitationibus. al. β res domesticaeinnere Angelegenheiten: MLWAnnal. Mett. a. 756 p. 49,12 Pippinus princeps -rainteriora regni sui pacifice ordinans, tam in ęcclesiasticis rationibus quam et in publicis negotiis et privatis. MLWConc. Karol. A 39,24 quia constat abbatissas exteriorum et -rioruminteriorum pondere praegravatas, ... necesse est, ut eqs. MLWDipl. Ludow. II. 88 p. 240,18 (spur.) -rainteriora et exteriora secundum Dei voluntatem ordinent (sc. coenobium) atque disponant. γ arcanumGeheimnis: MLWThangm. Bernw. 1 p. 758,21 subtili meditatione -rainteriora divini sophismatis iugi studio rimabatur.
7771 Zeichen · 409 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Intimus

    Etym. Wb. des Deutschen (Pfeifer)

    intim Adj. ‘vertraut, eng verbunden, vertraulich, gemütlich’, Entlehnung (18. Jh.) aus dem Superlativ lat. intimus ‘der …

  2. Latein
    intimus

    Mittellateinisches Wb. · +1 Parallelbeleg

    intimus , -a, -um. script. iterius: Form. Alsat. 22 (cod.). form. intimior (vim elativam exprimens): MLW MLW MLW p. 2162…

Verweisungsnetz

4 Knoten, 1 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 1 Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit intimus

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von intimus 2 Komponenten

inti+mus

intimus setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

Keine Komposita gefunden — intimus kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „intimus". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/intimus/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „intimus". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/intimus/mlw. Abgerufen 12. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „intimus". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/intimus/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_intimus_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„intimus"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/intimus/mlw},
  urldate      = {2026-05-12},
}