lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

integer

nhd. bis spez. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
5 in 4 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
8
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

integer

Bd. 5, Sp. 2099
1. integer, -gra, -grum.script.:en-: MLWMLW p. 2101, 45.-tae-: MLWForm. Marculfi 2,17 l. 72 (var. l.).-ec(er): MLWMLW p. 2101, 45. 66.-tig(er): MLWConc. Merov. p. 37,2.form. abl. sg.:-ru: MLWMLW p. 2101, 45.-ri: MLWDipl. Karlom. I. 49 p. 69,2.nom. pl. -us: MLWDipl. Merov. I 185 p. 460,30.per metathesin acc. sg. -tregum: MLWChart. Ticin. 234 p. 16,11 (v. notam ed.), nom. pl. -treg(h)i (cf. Stotz, Handb. 3,VII § 294.1): MLW p. 2100, 65.usu subst.: MLWMLWMLWMLWl. 70. p. 2100, 1sqq. 2101, 39sqq. 2102, 16.sqq. persaepe. intactus, totusunangetastet, ‘intakt’: I in univ.: A usu vario: 1 usu communi: MLWStatut. ord. Teut. p. 42,13 fragmenta ... mensarum distribuantur pauperibus panibus -isintegris reservatis. 2 usu subst. i. q. pristinumursprünglicher Zustand: MLWThietm. chron. 5,44 de Misni atque de Citici episcopatibus decrevit rex ... ad -umintegrum redire. B ex, ab, de -o i. q. denuo, iterumvon Neuem, wieder(um), nochmals: MLWRimb. Anscar. 35 p. 69,11 licet antea decimata fuerint animalia, ad elemosinarum dationem iterum ex -ointegro decimationem faciebat. MLWWiduk. gest. 3,64 quasi cum rege Danorum Haraldo bellum ab -ointegro machinaturus (sc. Wichmannus). 3,76 ab -ointegro ab omni populo electus in principem transtulit Otto corpus patris in civitatem. MLWRuotg. Brun. 35 p. 36,5 pax ... ex -ointegro condicta. al. II inviolatus, illaesus, incolumisunversehrt, unverletzt, unzerstört, unbeeinträchtigt, unbeschadet, heil: A de hominibus eorumque sanitate, affectibus, moribus sim.: 1 strictius: a spectat ad sanitatem: MLWLeg. Wisig. 2,5,11 salutem videntur (sc. dementes) recipere et -aintegra ... mente persistere, de suis rebus ferre iudicium proiberi non poterunt (MLWDipl. Karoli III. 5. al.). MLWHugeb. Wynneb. 13 p. 116,34 corpore -ointegro (MLWThietm. chron. 3,17. al.; sim. MLWHraban. epist. 47 p. 502,23 qui ... fortes sunt et sensu atque corpore -iintegri. al.). MLWThietm. chron. 4,26 brachium absque iiii digitis solo cum pollice -umintegrum. MLWMetell. buc. 8,48 quam dura cutis, plagis manet -aintegra cunctis. al.de sanitate ipsa: MLWRud. Fuld. mirac. 12 p. 338,17 puellae -aintegra mentis ac manus sanitas restituta est (MLWConst. Constant. 157 beneficiis ... beati Petri -eintegre me sanitati comperi restitutum. al.). b spectat ad virginitatem (‘unberührt’): MLWHincm. divort. 12 p. 182,10 non est auditum ..., ut ... inaperta vulva seu -aintegra carne vivum vel abortivum pepererit femina eqs. p. 182,17 virgines, quae carne -aeintegrae sunt.de Maria virgine: MLWGreg. Cat. chron. I p. 112,1 Christo domino adiuvante, eius optentu -rrimintegerrimę genitricis (sim. p. 133,19). 2 latius: a purus, incorruptus, probus, honestusrein, unverdorben, anständig, ehrlich, ‘integer’: MLWWalahfr. Otm. 5 vir venerabilis castitate -rinteger, vitae ac morum maturitate grandevus. MLWRuotg. Brun. 36 p. 37,28 repente flos ille -rrimusintegerrimus ... (i. Liudolfus) e medio excessit. 41 p. 43,9 erat imperatori filius ... delicatissime indolis et -rrimeintegerrime voluptatis. MLWEpitaph. var. II 42,4 -aintegra vitae hostia grata (sc. abbatissa) Deo. MLWAlbert. M. bon. 191 p. 117,71 -umintegrum et incorruptum se conservare a delectationibus, quae corrumpunt. 195 p. 120,82 incorruptum et -umintegrum dicunt idem.usu subst.: MLWEpist. Hann. 56 -orum ... corruptio est peccatum.fort. huc spectat: MLWConst. imp. II 196,15 cum duobus viris bone opinionis et -iintegri status, synodalibus hominibus (196,20 sit omnis testis liber, -iintegri s. et bone fame). b verus, sinceruswahr, echt: MLWConst. Constant. 30 nos ... ad -amintegram christianorum fidem ... pervenisse. MLWWalahfr. Mamm. hymn. 8,2 mansit fides in pectore, spes mente felix -aintegra. MLWChart. Heinr. Leon. 16 de -rrimintegerrimę dilectionis affectu ex nostri parte sitis indubii. al. c liberfrei: MLWCod. Lauresh. 20 l. 7 per quod (testamentum) spontanea et -aintegra voluntate donamus, quod eqs. B de Christo i. q. immaculatusunbefleckt (loci spectant ad Vulg. lev. 23,12): MLWHymn. Hraban. 14,14,4 qui (Agnus) frequenter immolatur permanetque -rinteger. MLWTheod. Amorb. Mart. 8 p. 426,39 est mirum ..., quomodo agnus Dei ... quotide in sacrosancta altaris mensa crucifigitur, moritur, a fidelibus comeditur ..., vivus et -rinteger manet. al. C de rebus: 1 strictius: a non discissus, non diruptusnicht zerrissen, nicht geborsten: MLWLeg. Wisig. 8,4,21 vestis pretium, quantum -aintegra illa, que rupta ... est, valere potuit, dare conpellatur (sc. qui vestem rupit). MLWWett. Gall. 38 p. 278,38 invenerunt fratres ... pallam -amintegram, quam ante dolebant igne consumptam. MLWThietm. chron. 7,66 catena de pedibus divina maiestate constrictis leniter cadente -aqueintegraque permanente. al. b non perforatus, solidusnicht durchlöchert, dicht: MLWTheoph. sched. 3,21 sub quibus (sc. dolii) foraminibus pone aliud vas -umintegrum, in quo colligas urinam eius (hirci). c non dissecatusnicht zerschnitten: MLWOtto Frising. gest. 1,58 p. 82,22 quas (orthodoxorum patrum auctoritates) non in scedulis decisas sed in corpore librorum -asintegras attulerat episcopus. d non fucatusunverfälscht: MLWChart. Bund. 726 p. 197,9 (a. 1234) ambos brevia ipsi emtores retenerunt in se sani et intreghi pro defensione ipsarum terrarum. e immutatusunverändert: MLWGodesc. Saxo gramm. 1 p. 358,19 nullatenus ipsa praepositio (sc. con) corrumpitur, sed -aintegra regulariter manere dinoscitur. 2 latius: a inconcussus, constansunangefochten, unumstößlich: MLWDipl. Loth. I. 139 p. 311,22 pro -aintegra firmitate. MLWDipl. Otton. II. 12 ut hęc nostrę traditionis auctoritas firma -aqueintegraque permaneat. MLWVita Mahum. 313 quę lex apud illos (Agarenos) hactenus -rrimaintegerrima servatur. MLWChart. Raitenh. 232 p. 190,33 ut ... res ista maneat stabilis et semper -aintegra. al. b non offensus, non inquietatusunbehelligt, ungestört: MLWDipl. Loth. I. 15 p. 83,34 liceat eum (sc. monasterium) cum omnibus suis rebus ... -umintegrum manere. MLWDipl. Karoli III. 7 p. 11,28 ancillarum Christi congregatio per eam (precariam) diutius inconcussa consistat et -aintegra. c consequens, rectus, aptus(folge)richtig, korrekt, stimmig: α gramm.: MLWOtfr. ad Liutb. 121 ut qualicumque modo, sive corrupta seu lingua -aeintegrae artis, humanum genus auctorem omnium laudent. β mus.: MLWAribo mus. p. 53,5 posset ... prior per ditonum appositus scandere per semiditonum proportionaliter ..., sed -aeintegrae non est euphoniae (inde MLWComm. microl. 51 p. 168). γ log.: MLWAlfan. premn. phys. 18,16 p. 100 non erit -aintegra diffinitio (PG 40,681C ὑγιής), quae dicit eqs. III cunctus, plenus, non minutus, indivisusganz, gesamt, vollständig, unvermindert, ungeteilt: A gener.: 1 in univ.: a usu vario: MLWDipl. Heinr. IV. 476 p. 649,42 -um ... servitium erit modius unus tritici, situlę vini duę ..., dimidium ... servitium erit eqs. MLWGerhoh. Sim. p. 253,42 cum domui neque tectum neque parietes neque fundamenta desunt, -aintegra domus dicitur. MLWMetell. Quir. 63,35 reddidit -aintegra, quę tulisset fur. MLWChart. Aquens. 257,10 in qua (domo) panni -iintegri venduntur. saepe.de imagine totius corporis: MLWTheoph. sched. 3,61 p. 116,17 facies ... singulas imagines angelorum -asintegras. b de manicis i. q. longuslang: MLWChart. Wirt. 1638 p. 31,36 (c. 1262) habeant (sc. sorores) ... manicas camisearum -asintegras. c non fissus, continuusungeteilt, -gespalten, durchgehend: MLWTheoph. sched. 3,7 forcipes, qui dicuntur carbonarii ..., qui sint in una summitate -iintegri et plicati.anat.: MLWAlfan. premn. phys. 24,30 p. 140 multis (animalibus) ... ad defensionem simul et sustentaculum gressus (sc. ungulae sunt) ut equis et omni animali ⌊-amintegram ungulam habenti⌋ (PG 40,717A μονώνυχι). MLWAlbert. M. animal. 3,71 homo habet os sincipitis, quod coronale vocatur, -umintegrum, et hoc multa aliorum animalium habent fissum. 13,49 -aintegra et indivisa voco (sc. membra interiora), quae subiecto eadem sunt, ... sicut cor et pulmo. d locut. adv. i. q. omnino, plene, planezur Gänze, ganz und gar, völlig: α ex, in, de, ab, sub -o: MLWWillib. Bonif. 9 p. 57,2 cum ... colliculi opus iam ex -ointegro aedificarent Fresones eqs. MLWVita Rimb. 12 p. 90,33 vestem ... promissionis ex -ointegro suscepit. MLWThangm. Bernw. 26 de -ointegro brachium sancti martiris abstulit. MLWConsuet. Marb. 286 potus ... in usus pauperum ab -ointegro recipitur. MLWIdung. Pruf. dial. 2,267 cui (novitio) ... ter regula ex -ointegro lecta est. saepius.in formulis chartarum sim.: MLWLex Alam. 1,2 res illas ex -ointegro reddat. MLWChart. Sangall. B 12 omnia ex omnibus ex entecru. C 9 ex entegru. C 134 omnia ex -crointecro. MLWTrad. Frising. 200b omnia in -ointegro in eodem loco nobis pertinentes. MLWDipl. Otton. I. 322 concambium ... non partim, sed ex toto et -ointegro fieri decrevimus. MLWDipl. Loth. II. 17 p. 412,20 ut villa ... ad dominium eorum (sc. monachorum) sub -ointegro revertatur. MLWChart. Aquens. 24,23 terra de -ointegro in pristinum ... usum canonicorum ... restituetur. persaepe. β ad, in, per -um (-o, -a): MLWForm. Andec. 50a hoc (sc. homicidium) ad -aintegra fortiter denecabat (sc. accusatus). MLWHraban. epist. 28 p. 443,9 Hieronimi explanationes in hunc prophetam (sc. Jeremiam) nusquam ad -umintegrum repperire potui. MLWDipl. Heinr. IV. 235 sicut dictum est in -umintegrum. MLWMarian. chron. a. Chr. 247 qui (diaconi) ... gesta martirum veraciter in -igrointigro colligerent. MLWDipl. Loth. III. 78 quia ... militaribus negociis intenti Deo ad -umintegrum vacare non possumus. al.in formulis chartarum sim.: MLWTrad. Weiss. 1 l. 105 (a. 742) quicquid ... visus sum habere, ... trado ... ad -umintegrum. MLWDipl. Otton. I. 392 p. 534,31 quod ... abbas ... silvaticum ... velit ... per -umintegrum vendicare (inde MLWDipl. Heinr. II. 247 p. 284,24). MLWChart. Tirol. notar. I 61 p. 29,6 cum omni iure et racione in -umintegrum. persaepe. γ abund. totum (et) (ad, in) -um sim.: MLWChart. Sangall. C 18 (a. 752) tres locus et curtis totum et -umintegrum dono; ... iste omnia totum -crumintecrum ... trado. MLWChart. Fuld. B 22 p. 44,31 totum et -umintegrum ... dictam rem habeatis (sc. monasterium). MLWDipl. Loth. I. 66 p. 178,20 xxv mansos ... totum et ad -umintegrum ... transfundimus. MLWDipl. Ludow. II. 64 p. 193,12 donamus ... curtem ... totum in -um. cf. MLWMLWMLWl. 45. 46. 48. 2 de possessionibus sim.: a usu communi: MLWLeg. Burgund. const. I 24,3 ad matrem iubemus hereditatem mariti ... -amintegram pertinere. MLWNotit. Arnon. 5,5 tradidit ... dux ... unum putiatorium -umintegrum. MLWChart. Rhen. inf. I 7 tradidi (sc. Theganbaldus) ... illam houam -amintegram (MLWCod. Lauresh. 3678,1 hubę lidorum xx -integrę. al.). MLWEinh. Karol. 33 p. 38,18 (testam.) partes (sc. substantiae suae) subdividendo de duabus partibus xx et unam partem fecit, tertiam -amintegram reservavit. MLWDipl. Heinr. III. 123 p. 154,34 predium ... habens xl mansos cum -aintegra ecclesia. 144 p. 183,6 locus -rinteger. MLWChart. Ital. Ficker 201 p. 255,13 comitatum sive episcopatum Aretinum et Perusinum ... non tollemus -osintegros (ci. Staub, internos ed.) nec minuemus. persaepe.usu abund.: MLWCod. Lauresh. 496 (a. 774) cum omni -aintegra re. MLWTrad. Ratisb. 11 p. 9,36 cum omnibus -isintegris. MLWCod. Odalb. 5 ut ... ad sanctum Petrum ... tota et -aintegra loca praescripta consisterent. MLWDipl. Constantiae 16 p. 56,6 restitutionem -amintegram et plenariam facientes. al. b usu subst. i. q. omnealles: MLWTrad. Frising. 226 p. 209,27sqq. (a. 806) ut ... cum -ointegro, quod supramemoravimus, ad redimendum cum alia pecunia ... cum -ointegro pretiatum licentiam habuissent (sc. filii comitis). MLWDipl. Ludow. Inf. 64 p. 194,39 curtem ... transfudimus totam cum -ointegro, cum curtilibus omnibusque edificiis, campis eqs. 3 de pretio, valore sim.: MLWLeg. Burgund. const. 46,4 -umintegrum pretium ... occisi ... conpellatur (sc. necator) exsolvere. MLWDesid. Cad. epist. 1,5 l. 15 -aintegra mercede. MLWLex Baiuv. 10,4 ducalis ... disciplina -rinteger (-aintegra var. l.) permaneat. 14,17 aequalitatem -amintegram ille reddat, cuius eqs. 4 de mensura: MLWRuotg. Brun. 47 numquam minus quam libra denariorum -aintegra. MLWDipl. Otton. II. 203 si in ... predictis locis -aintegra ... trium regalium hobarum inveniri non possit mensura. MLWGerb. geom. 3,5 dictus dodrans, quod ab -ointegro pede dempto quadrante constet. MLWTrad. Salisb. I 295 Wolframnus ... tradidit ... vineas ... duas, quarum una -integrę est dimensionis, altera dimidię. 5 de tempore: MLWLex Sal. Merov. 73,7 anno -ointegro (MLWLex Alam. 67,1 usque ad annum -umintegrum. al.). MLWWandalb. martyr. compr. 13 ebdomas ... septem complectitur -aintegra soles. MLWWiduk. gest. 3,28 agens tres -osintegros menses ... rex in illis regionibus ... revertitur in Saxoniam. 3,38 dum mense -ointegro (-aintegra var. l.) et dimidio obsideretur urbs. MLWThietm. chron. 7,71 p. 484,28 ab uno pavimenti foramine per -umintegrum diem ... oleum emanavit. 6 -a aetas i. q. aetas pubesVolljährigkeit: MLWChart. Sangall. A II 571 (a. 873) post obitum ... illius (matris) ad filias redeat (sc. duae partes hereditatis) ..., usque dum ad -amintegram aetatem perveniant. 7 de textu (cf. MLW p. 2100, 63): MLWHraban. epist. 24 p. 430,32 nisi eorum (patrum) dicta ... -aintegra ponerem, ne eqs. (sim. 34 p. 467,34). 8 de versu: MLWGodesc. Saxo gramm. 2 p. 421,20 versus -rinteger unam habet figuram. 9 de luce diei: MLWRuotg. Brun. 45 p. 48,33 luce adhuc -aintegra vespertinę laudis officium ... consummavit. 10 de cucurbita ad sanguinem imminuendum usitata necessariisque instructa: MLWAurelius 4 p. 497,25 debemus adhibere cucurbitas vacuas aut -asintegras (intingeris cod. Augiens. cxx). B mus. de tono, pede: MLWRemig. Altiss. mus. 511,15 ‘una (sc. divisio) mollis’, scilicet propter -umintegrum tonum (MLWBerno ton. prol. 2,22. al.) MLWAnon. IV mus. 1 p. 34,22 pes -rinteger intelligitur in qualibet longa quinti modi perfecti vel imperfecti. ibid. al. C math. de numeris: MLWAnon. geom. I 3,26 p. 335,26 tetragonale latus interdum in -isintegris numeris nequit inveniri. MLWFranco Leod. circ. 6,227 quod omnis proportio, quae in minutiis constat, possit etiam ad -osintegros numeros transferri. MLWDixit Algorizmi 863 hec (sc. dicta) sunt ... universa, que necessaria sunt hominibus ex divisione et multiplicatione in -ointegro numero. al. D natur. et philos.: MLWOtto Frising. gest. 1,5 p. 17,20 in nativis ... omnem naturam seu formam, quae -umintegrum esse substistentis sit eqs. p. 18,14 humanitas, quae est -umintegrum esse hominis. p. 20,36. MLWUrso element. 2 p. 48,11sqq. que elementa (sc. ignis, aqua, terra, aer) -aintegra sine ulla delibatione ... ad mundi continentiam sumpta sunt propterea, ut perfectum animal esset, idest mundus, utpote ex -isintegris corporibus perfectisque conflatum. ibid. al. E publ. et iur.: MLWLeg. Burgund. Rom. 41 si ingenuus redierit (sc. manumissus), iura libertatis -aintegra se noverit recepisse (MLWChart. Aquens. 29,11. al.). MLWLex Baiuv. 16,17 quod tibi donavi cum lege -aintegra et verbis testificatione firmare volo. MLWForm. Marculfin. 22 sub integremunitate (leg. -aintegra emunitate; v. notam ed.; item 23; sim. 26. 30). MLWCapit. reg. Franc. 112,22 in libertate -aintegra persistendum (sc. manumissus) omnibus diebus.
15184 Zeichen · 898 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    integer

    Etym. Wb. des Deutschen (Pfeifer)

    integrieren Vb. ‘ergänzen, vervollständigen, sich zusammenschließen, in ein größeres Ganzes eingliedern’ (18. Jh.), entl…

  2. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    integer

    Goethe-Wörterbuch

    integer lat; rechtssprachl bzw in jur Zshg a ‘restitutio in integrum’, ‘in integrum restituieren, hergestellt sein’: iSv…

  3. Latein
    integer

    Mittellateinisches Wb. · +1 Parallelbeleg

    1. integer , -gra, -grum. script.: en-: MLW MLW p. 2101, 45 . -tae-: Form. Marculfi 2,17 l. 72 (var. l. ). -ec(er): MLW …

  4. Spezial
    integer

    Russ.-Dt. Übers. (de-ru)

    integer чистый устар. ; у кого-л. чистые помыслы устар. ; порядочный; честный цельный ~er Charakter - цельный характер ~…

Verweisungsnetz

13 Knoten, 8 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 8 Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit integer

2 Bildungen · 1 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von integer 2 Komponenten

inte+ger

integer setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

integer‑ als Erstglied (1 von 1)

Intĕger vitae scelĕrisque purus

Meyers

Intĕger vitae scelĕrisque purus (lat.), »Reinen Wandels und frei von Schuld«, oft zitierter Anfangsvers einer Ode des Horaz (I, 22; komponie…

integer als Zweitglied (1 von 1)

tonus integer

LmL

tonus·integer

tonus integer Bezeichnung für den aus zwei gleichen Hälften bestehenden Ganzton — term for the tone that consists of two equal halves [s.XIV…