insuper adv. et praep. I
adv.: A
proprie: 1
super, supra –
darauf, darüber: MLWLex Baiuv. 19,8 cum cadaver humo inmissus fuerit et lignum -rinsuper (super, desuper
var. l.) positum
eqs. (
sim. MLWGerh. August. Udalr. 1,14 l. 30 arcam aptam componere ad cooperiendum corpus in sepulchro et -rinsuper lignum tabulatum densum ... superponi decrevit). MLWMirac. Genes. Hier. 2 p. 171,10 (ed. Waitz) reliquias e sanctis corporibus pater ... sumpsit ... largaque benedictione -rinsuper data
eqs. 2
sursum, ultra –
aufwärts, weiter: MLWDipl. Heinr. IV. 59 p. 77,3 wiltbannum ... infra hos terminos situm, id est ... ad rivolum quendam Rotaha et hinc -rinsuper usque ad Bruscham ... dedimus. B
translate i. q. ultro, atque etiam, praeterea –
darüber hinaus, überdies, obendrein, dazu, außerdem: 1
praevalente notione gradatim (ac)cumulandi: a
usu vario: MLWLex Alam. 34,1 quicquid ... tultum fuit, ... tripliciter restituat et -rinsuper wirigildum suum duci conponat
(sc. qui res ducis talaverit). MLWPoeta Saxo 1,5 evolvit septingentos rota temporis annos et decies septem, sed et unus pene peractus -rinsuper annus erat, cum
eqs. MLWFroum. carm. 18,11 pulcher
(sc. dux) ... vultu, sic moribus, -rinsuper actu. MLWPs. Boeth. geom. 692 aliam -rinsuper ... normam huius trigoni obiciendo proponere curamus. MLWChart. Sil. D I 115 p. 81,44 -rinsuper in Budissov, quicquid de iure perdiderat ecclesia sancte Marię, reddidi
(sc. dux) ... abbati.
persaepe. v. et MLW
p. 2094, 60.adde: MLWTract. de divis. phil. p. 39,25 non sola natura, non sola ratio sufficit ad perfectam habendam scientiam
(sc. revelationis), nisi Deus -rinsuper addat
(ci., insuperaddat
ed.) sibi
(sc. homini). b
in formula poenali (de re v. U. Nonn, ArchDipl. 18. 1972. p. 100sqq.): MLWForm. Marculfi 2,1 l. 113 si quis ... convulsor ... exteterit, anathema sit ...; -rinsuper etiam inferat ... fisco ... auri libras c
eqs. (sim. MLWChart. Rhen. med. I 8 p. 11,33 inprimitus iram Dei incurrat ... et -rinsuper ... inferat ... auri libras
eqs. MLWTrad. Frising. 2 p. 28,41. MLWChart. Fuld. B 11.
al.). c
coniungitur c. aliis particulis (plus minusve abund.): MLWTrad. Patav. 10 (a. 764/81) ego Machelmus ... conparavi ... coloniam ...; -rinsuper autem ego Machelm ... coloniam tradidi ad ecclesiam. MLWDipl. Loth. I. 174 obtulit
abbas clementiae nostrae obtutibus quasdam auctoritates ... imperatorum Caroli, nec non Hludovici, nec non Hlotarii, -rinsuper quoque Hludovici, consobrini nostri. MLWOtto Mor. hist. p. 9,11 -rinsuper etiam super ... Sicherium omnibus ... irruentibus.
saepe. 2
praevalente notione enumerandi, narrando progrediendi: MLWRuotg. Brun. 49 p. 52,22 (testam.) tapecia iii, scamnalia totidem, mappas xxx, -rinsuper equarum, quicquid nobis fuerit (
sim. p. 53,1). MLWWaltharius 271 inprimis galeam regis tunicamque ... diripe
(sc. virgo), bina dehinc ... scrinia tolle; ... inde quater binum mihi fac de more coturnum ...; -rinsuper a fabris hamos clam posce retortas. MLWThietm. chron. 2,18 Bernhardus antistes ... obdormivit in Domino; -rinsuper Willehelmus ... archipresul ... moritur.
ibid. saepius. 3
praevalente notione abundantiae (satis superque –
im Überfluß: MLW
l. 49): MLWArbeo Corb. 28 tanta aquarum habundantia desudabat, ut ad omnem utensiliam cellulae sufficeret ministerio, -rinsuper ut usque ad imam montis crepidinem deflueret. MLWVita Emm. 2 p. 28,29 ut ..., que fidelium datione -rinsuper acceperat, ... sibi non reservans indigentibus exhiberet. 4
praevalente notione contrarii i. q. contra, autem –
hingegen, aber: MLWEpist. Teg. I 82 p. 89,8 multa et innumera dedistis
(sc. senior) mihi
(sc. servo) manu largissima; -rinsuper despoliavi loca, quę a vobis in beneficium habui. MLWTrad. Scheftl. 504 dedicata est ... capella ...; fundata est -rinsuper supradicta capella ab Ottone. II
praep: A
c. acc.: 1
super –
auf: MLWDhuoda lib. man. 4,3,20 ‘super quem requiescam
(sc. Deus)? -rinsuper (
Vet. lat. Is. 66,2 [pars codd.] nisi super) humilem et quietum
eqs.’ 2
supra, ad –
über, zusätzlich zu: MLWLex Alam. 76,1 si quis aliquem foco ... miserit, ut domus incendat ..., omnia, quid ibidem arserit, similem restituat et super (-rinsuper
var. l.) haec xl solidos conponat. MLWTrad. Patav. 28
c -rinsuper hec omnia
(sc. possessionem etc.) tradidit
(sc. matrona) iterum semetipsam. MLWRhythm. 34,1,4 Christus ... det nobis pacem et veram concordiam caritatemque -rinsuper haec omnia, quae
eqs. 3
?ultra, trans –
?über ... hinaus, jenseits (von; ni spectat ad MLW
l. 69): MLWLex Baiuv. 2,8
a (pars codd.) donatum dignitatis ... ducati careat
dux rebellis ⌊etiam et -r⌋insuper (etiam -rinsuper
var. l.,
om. G) spem (spe
var. l.) supernae contemplationis sciat se esse condemnatum. B
c. abl. i. q. de –
bezüglich, hinsichtlich: MLWDipl. Heinr.
V. 138 (spur.; ed.
M. Thiel, Die Urkunden Heinrichs
V. und der Königin Mathilde. MG Dipl. reg. et imp. Germ. VII.
[ed. sub prelo]) infinitas, quas patiebantur
(sc. Wormatienses) -rinsuper conubiis suis, calumnias ... ita terminavi, ut
eqs.
Niederer