instabilis

1. instabilis, -e.non stabilis, (se) movens, mobilis – nicht stillstehend, sich bewegend, beweglich: I strictius: A in univ.: 1 gener.: MLWAdam gest. 4,40 p. 277,12 -isinstabilis oceani euripus ad initia ... fontis sui archana recurrens ... nautas ... traxit ad chaos. MLWVita Leon. Nobil. 7 (ASBoll. Nov. III p. 152^E) ad cuius (Dei) imperium -einstabile volvitur caelum. MLWAlbert. M. div. nom. 2,49 p. 77,26 quod ... ‘effusibile’ est sicut aqua et ‘-e’instabile (PG 3,644^B ἀσύστατα) sicut aer, non retinet figuram. epist. Dion. 4^F p. 889^a,3 aqua. al. 2 natur. i. q. agilis – wendig, ‘agil’: MLWConstant. Afric. theor. 1,17 p. 3b^v actio animalis intellectus boni est in corpore calido in responsione cita -is;instabilis in frigido econtrario. B erraticus, vagus – umherschweifend, unstet: MLWChart. Ger. Col. 2 p. 3,34 (a. 873) ne ... clerici ... -esinstabiles ... huc illucque vagabundi liberius discurrerent (sim. MLWCapit. episc. II p. 239,20). MLWPurch. Witig. 150 quos flendo canis (sc. Augia) ... motus -esinstabiles eius gressusque vagantes eqs. MLWAlbert. M. somn. 3,2,8 p. 205^b,7 casu feruntur vesani vagi et destituti a propriis, et -eminstabilem animam eorum quilibet apprehendit motus passionis extraneae. animal. 7,72 fasianus ... -isinstabilis est ... per silvas distantes discurrens. II latius i. q. mutabilis, varius, fragilis, inconstans – wechselhaft, wandelbar, veränderlich, vergänglich, unbeständig, wankelmütig (usu subst.: MLWl. 60): A de rebus: 1 corpor.: a gener.: MLWChart. Basil. C I 353 (a. 1259) propter -eminstabilem cursum aque ... molendini destructionem ... timebamus (sc. praepositus). b natur. et medic.: MLWHildeg. phys. 5,22,2 allec ... -eminstabilem et vagam naturam habet (sim. 6,15 perdix -iorinstabilior quam domestica gallina. 7,24). MLWAlbert. M. meteor. 3,4,18 p. 194,20 ‘si non esset’ materia -isinstabilis, ‘colores’ iridis permanerent diu. 2 spirit.: a gener.: α in univ.: MLWHrotsv. Gong. 500 sternuntur ... corpora busto pro vitae causis -isinstabilis variis. MLWThietm. chron. 6,7 revelatur, qua mutabilitate totius mundi huius -isinstabilis cursus in pronum ... volvatur. MLWVita Heinr. IV. 10 p. 35,16 quam impotens potentia mundi, quam incerta, quam -is!instabilis β vanus – eitel, nichtig (in imag.): MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,133 -eminstabilem fucum tulit ultima quinque sororum (v. comm. P. Vossen, Der Liber Scholasticus. 1962. p. 108). b iur. i. q. non firme ratus, incertus, dubius – nicht dauerhaft, unwandelbar gültig, unsicher, ungewiss: MLWDipl. Otton. I. 334 p. 448,39 ut ... donationes ..., quae irritę ... atque iniustae videntur, tamquam inutiles ... et -esinstabiles habeantur. MLWTrad. Frising. 1438^b p. 294,10 omne concampium ęclesiastici predii quinque mansos continens -einstabile computabatur, nisi eqs. MLWDipl. Heinr. IV. 209 p. 268,6 postquam ... boni datum -einstabile esse comperimus, ... aliud (sc. praedium) pro eo stabilius ... dare ... decrevimus (inde 210 p. 269,11 postquam ... instabilitatem ... doni comperimus eqs.). al. B de hominibus eorumque corporibus, actibus, moribus sim. (de diabolo: MLWl. 60): 1 corpor.: a caducus, infirmus – hinfällig, schwach: MLWAlbert. M. animal. 22,68 p. 1385,16 gravia pericula et ... -iainstabilia corpora efficiunt tumores. b mortalis – sterblich: MLWThietm. chron. 6,46 p. 332,3 ut ... prospiciat homo -isinstabilis (mortalis MLWChron. Thietm.) sibi. 2 spirit.: a in univ.: MLWThegan. Ludow. 20 p. 208,3 sunt propinqui elati, -esinstabiles, incontinentes eqs. MLWThietm. chron. 7,2 p. 398,27 -eminstabilem Longobardorum mentem caritate cunctis exhibita firmavit imperator. MLWIdung. Pruf. dial. 1,37 -esinstabiles (sc. homines), in nulla vitae suae qualitate nisi in sola instabilitate stabiles. 658 de primo et maximo -iinstabili, scilicet de patre mendacii, scriptum est, quia eqs. MLWCarm. Bur. 56,4,10 nulla minus mobilis, -isinstabilis, infronita reperitur vel fide mutabilis. saepius.per compar. (usu math.): MLWFortolf. rhythmimach. 147 ad hanc (sc. irae et effrenationis) similitudinem ‘omnis inaequalitas’ quasi -isinstabilis et fluctuans ‘ab aequalitate’ componitur. b cassus, irritus – erfolglos, vergeblich: MLWChart. Sangall. A 734 p. 338,2 (dipl. Bereng. a. 904) si quis ... hoc ... preceptum ... infringere temptaverit ..., ut eius conatus -isinstabilis sit, noverit eqs.