insanies

insanies, acc. -em (MLW p. 1986, 10. adde MLWMirac. Genes. Hieros. 21 p. 21,22) f.mentis alienatio, amentia, dementia, vesania, rabies – das Außer-Sich-Sein, Verrücktheit, Irrsinn, Wahnsinn, Raserei, Wut, Tollheit: 1 gener.: a de hominibus eorumve moribus, affectibus sim.: α in univ.: MLWWalth. Spir. Christoph. I 14 impiissimi regis -ainsania iussit duas puellas ingenuę ... pulcritudinis ante se invitari. MLWOtloh. prov. T 33 tactus alienorum corporum et ardens appetitus feminarum mentem trahit ad -aminsaniam. MLWOtto Frising. chron. 4,19 p. 207,22 cum gladiatorum ludum vel potius -aminsaniam religionis intuitu sedare vellet Dirimachius monachus. al. β spectat ad vesaniam daemoniacam: MLWMirac. Genes. Hieros. 16 de his ..., qui ab spiritibus vexabantur inmundis, tam copiosa multitudo ... adiutorio Christi -eminsaniem deposuit (postea: amentia deposita). MLWHildeg. caus. 148 p. 112,2 suggestio dyaboli in libidine virorum ... ita furit, ut ... feminam in coniunctione hac mortificarent ...; unde filii aut filie, quos sic de se producunt, ... diabolicam -aminsaniam in vitiis et in moribus suis habent. 181 officia -einsanie eorum (daemonum) sunt. cf. et MLWl. 50.sqq. γ spectat ad ebrietatem: MLWHildeg. (?) caus. 416 suavis virtus feniculi -aminsaniam vini in ipso (ebrio) conpescit. MLWFrid. II. MLWImp. art. ven. 2 p. 164,1 non sit ebriosus (sc. falconarius), quoniam ebrietas quedam -ainsania est, per quam avem suam ... devastabit. δ spectat ad stultitiam, (mentis) caecitatem (‘Torheit’, ‘Verblendung’): MLWConc. Karol. A 39^B,18 p. 450,24 quodsi ... aliqua (sanctimonialis) in tantam -aminsaniam devenerit, quae post tot ... admonitiones et castigationes necdum se correxerit eqs. MLWHrotsv. Cal. 9,11 quae dementia, quae -ainsania te decipit, ut eqs. al.de insolentia, haeresi sim.: MLWGodesc. Saxo theol. 17 p. 247,4 detestantes ... Euthicetis -aminsaniam dicimus, quod aliud est in Christo divinitas, aliud humanitas. MLWIdung. Pruf. dial. 2,813 absit a me (sc. monacho Cisterciensi) ... talis audatia, immo -ainsania, ut dicam prefatos apostolicos a fide exorbitasse! b de animalibus: MLWWiduk. gest. 2,23 apes ... aculeis equos stimulantes in -aminsaniam vertebant, ita ut equites periclitari coepissent. c de mari turbulento (in imag.): MLWHildeg. caus. 51 effluit (sc. mare) magnas et latas effusiones ... faciens, cum ab igne procellarum in -aminsaniam conmovetur. 2 medic.: a in univ.: MLWAesculapius 4 p. 6,23sqq. haec (sc. mania) est -ainsania, mentis alienatio (cf. Gariopont. pass. 1,9 p. 8^r mania est -ainsania mentis et alienatio), sine febribus ...; unde -ainsania dicta est? ... a mentis turbata sanitate, cuius sub dominio corpus agens sanum dici minime potest, -aminsaniam nuncupamus. al.in iunctura -ainsania capitis: MLWHildeg. caus. 148 p. 110,15sqq. si de hac (sc. sine moderatione) libidine interdum cessaverint viri, facile -aminsaniam capitis incurrunt, ita quod frenetici erunt; ... cum hanc libidinem in coniunctione mulierum exercent, -aminsaniam capitis non patiuntur (sim. 173 -aminsaniam capitis, que est frenesis, incurrunt feminae). 175 -aminsaniam capitis, quam melancolia excitat, incurrent feminae. b de canina -ainsania, lyssa q. d. (‘Tollwut’, ‘Hundswut’): MLWAlbert. M. animal. 7,109 ‘canibus’ ... et lupis ... ‘accidunt quaedam infirmitates’, rabies videlicet, ‘quam quidam ⌊caniciem sive caninam -am⌋insaniam (p. 604^a,5 λύττα) vocant, et squinantia et podagra’.de eis a cane rabido morsis: MLWAlbert. M. animal. 7,109 ‘canina ... rapies i[n]mitatur ... -aminsaniam daemoniacam’, et est ista infirmitas cum veneno, quod in humore dentium transfunditur in vulnera eorum, quae mordentur a cane rabido (sim. animal. quaest. 4 app. 9 post morsum rabidi canis sequitur -ainsania et homo laesus spumat venenosa quasi agitatus a spiritu maligno).Clementi