lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

inquisitor

nhd. bis lat. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
5 in 5 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
4

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

inquisitor m.

Bd. 5, Sp. 1983
inquisitor, -oris m.c. praep.:contra: MLWl. 67.super: MLWMLWl. 37. 48. I qui quaerit, conquisitoreiner der sucht, aufspürt: A proprie: MLWIonas Bob. Columb. 2,19 p. 273,16 cum ... ad locum pervenissent (sc. puellae fugitivae) destinatum subsequentibus -businquisitoribus, nullis obstantibus ad ... coenubium ... redeunt.alleg.: MLWAlcuin. epist. 36 p. 78,18 vigilare debet huius -rinquisitor margaritae (i. regni caelestis), non ... dormitare eqs. B translate i. qui impetrare studeteiner der zu erlangen sucht: MLWIoh. Codagn. trist. p. 52,33 reversi sunt ... -esinquisitores pacis in civitatem dolentes. II qui interrogat, sciscitator, examinator, investigator, perscrutatoreiner der fragt, herausfindet, Prüfer, Untersucher, (Er-)Forscher: A gener.: 1 de nuntio, observatore: MLWConst. imp. I 188,5 (a. 1160) canonici ... miserunt ad Rolandum cancellarium canonicos suos, qui viderent, an esset inmantatus ...; unde bis missi -esinquisitores bis retulerunt eum non esse inmantatum. 2 de hominibus studiosis, scientiae peritis: MLWOtto Frising. chron. 1 prol. p. 8,21 translatam esse scientiam ad Grecos ... diligens -rinquisitor rerum inveniet. MLWAnon. Mell. 80 in qua (sc. opere) eiusdem artis (sc. musicae) -businquisitoribus sue subtilitatis evidens indicium dedit Guido. MLWAlbert. M. animal. 1,145 oculi ... stantes parvi ... indicant ⌊docilem, cogitatorem mathematicorum et de natura -em⌋inquisitorem (cf. Physiogn. 22 hominem docilem, cogitatorem, natura disputatorem). al.usu attrib.: MLWFrid. II. MLWImp. art. ven. prol. p. 2,28 auctor est vir -rinquisitor et sapientie amator, ... Fredericus ... imperator. B publ., eccl., iur., canon. (interdum fere i. q. quaesitor, disceptator, iudexetwa: [Untersuchungs-, Schieds-]Richter, e. g. MLWMLWl. 37. 38): 1 strictius de magistratibus, officialibus: a saecularibus: α spectat ad possessiones, causas sim.: MLWTrad. Frising. 1384 (a. 1006/39) noverint omnes huius rei -esinquisitores, qualiter eqs. MLWChart. Wirt. 599 p. 61,32 ut curioso satisfaciamus (sc. iudices) -iinquisitori, qui inde conpetenti reconpensatione posset causari eqs. MLWChart. Burgenl. I 261 cum nos (sc. praepositus et comites) a ... rege ... super terris a castro indebite alienatis iudices et -esinquisitores veritatis essemus constituti. MLWConst. Melf. 1,53,2 p. 215,21 -rinquisitor (inquisiccio var. l.) hoc (sc. laesae maiestatis) casu omnia teneatur ex officio suo circumspecte prospicere (sim. p. 215,24). MLWChart. Wirt. 967 p. 14,25 ab utraque parte -esinquisitores pacis et concordie electi fuerunt. al. β spectat ad disciplinam, officii administrationem: MLWActa imp. Winkelm. I 996 p. 752,7 (s. XIII.med.) hec sunt requirenda in racione secretorum: ... dentur nomina (sc. secretorum) -businquisitoribus, qui ab eis exquirant, per quem steterit, quominus facta fuerit execucio, de qua eqs. v. et MLW p. 1981, 64. b clericis: α spectat ad possessiones, causas sim.: MLWClem. IV. registr. 651,2 p. 658,29 te (sc. episcopum) -eminquisitorem super hiis (sc. restitutionibus faciendis) duximus ... deputandum eqs. v. et MLWl. 37. β spectat ad disciplinam, officii administrationem: MLWRein. Leod. annal. a. 1209 p. 661,36 Reinerus ... litteras, quas a summo pontifice acceperat, -businquisitoribus praesentavit. MLWChron. Mont. Ser. a. 1224 p. 212,1 inquisicione contra eam (abbatissam) a sede apostolica impetrata, -uminquisitorum sentencia ... deposita est. MLWChart. Brixin. 171 p. 182,24 per sententiam -uminquisitorum missorum per ... archiepiscopum Salpurgensem. MLWNicol. Biber. carm. 712 papalia scripta tulerunt monachi -iinquisitori, qui venit ... super abbatis quasi sorde inquisiturus. al. γ spectat ad haeresim: MLWLegenda Bonif. 4 (ZNiedersachs. 1882. p. 25; s. XII.) quem Romanus pontifex ... -eminquisitorem heretice pravitatis verbique divini predicatorem deputavit. MLWConst. imp. II 158,3 quicumque heretici reperti fuerint ... per -esinquisitores ab apostolica sede datos ..., hi, qui iurisdictionem ibi habuerint, ad -uminquisitorum ... insinuationem eos capere teneantur (inde 209,3). MLWGreg. IX. registr. 688 p. 586,32 ne quis coram -einquisitore hereticorum compareret de fide sua ... responsurus. MLWConst. imp. III 204 Rudolfus ... fratribus ... de ordine Predicatorum, apostolice sedis -businquisitoribus contra hereticam pravitatem, ... salutem. al. 2 latius: a de rege, papa: MLWNotker. Balb. gest. 1,25 misit districtissimus -rinquisitor (inquisito var. l.) iusticię, Karolus, duos de palatinis, qui eqs. MLWChron. Basil. a. 1050 p. 291,33 iste (Honorius papa) fuit ... in iudicio iustus et in ecclesiasticis negociis pro indaganda veritate diligens -rinquisitor. b de Deo, sancto: MLWCod. []Lauresh. 311 (a. 772) si quis ... contra hanc donationem ... venire temptaverit, ... Deum habeat ex hoc -eminquisitorem (sim. MLWChart. Epternac. 163 p. 253,29 sanctum ... Willibrordum, cuius elemosinam evertere nititur, -eminquisitorem acquirat). MLWTheod. Palid. annal. a. 1153 p. 87,27 contra astutissimum -eminquisitorem benigna Domina (sc. Maria) codicem ipsum (sc. missalis) mihi (sc. Liudigero) concessit pro scuto ad defensionem (sc. in visione).Niederer
5231 Zeichen · 284 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Inquisitor

    Etym. Wb. des Deutschen (Pfeifer) · +1 Parallelbeleg

    Inquisition f. historische (Ende des 12. Jhs. begründete), mit grausamen Mitteln arbeitende Institution der katholischen…

  2. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Inquisitor

    Goethe-Wörterbuch

    Inquisitor einmal -d- Ermittler, Leiter der Inquisition (sd Punkt b); auch pejor im Bild [ Vansen üb Verhörtaktik der sp…

  3. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Inquisītor

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Inquisītor (lat.), soviel wie Inquirent; Richter bei der Inquisition (s. d.); Inquisitoriat , das peinliche Verhör im eh…

  4. Latein
    inquisitorm.

    Mittellateinisches Wb.

    inquisitor , -oris m. c. praep.: contra: MLW l. 67. super: MLW MLW l. 37. 48. I qui quaerit, conquisitor – einer der suc…

Verweisungsnetz

9 Knoten, 4 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 4 Sackgasse 5

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit inquisitor

7 Bildungen · 4 Erstglied · 3 Zweitglied · 0 Ableitungen

inquisitor‑ als Erstglied (4 von 4)

Inquisitorialfähigkeit

GWB

Inquisitorialfähigkeit Bindestrichschr iSv Ermittlungstalent, detektivische Fähigkeiten; in scherzh Anspielung auf den Beruf (Polizeirat) de…

Inquisitōri di Stato

Meyers

Inquisitōri di Stato ( Staatsinquisitoren ) hieß in Venedig ein Kollegium von drei Richtern, die der Rat der Zehn (s. d.) 1539 zunächst unte…

inquisitorisch

GWB

inquisitor·isch

inquisitorisch wohl iSv streng, unerbittlich Mittag Hofrath Rehbein. Gesprochen über die neue i-e Verordnung in Cassel [ Näheres nicht ermit…

inquisitorius

MLW

inquisitor·ius

inquisitorius , -a, -um. c. gen. obi.: MLW l. 13. 1 gener. i. q. interrogans, sciscitans, investigans – fragend, erforschend, untersuchend :…

inquisitor als Zweitglied (3 von 3)

Generalinquisitor

GWB

general·inquisitor

Generalinquisitor hist: Großinquistor, oberster Richter (im kath Spanien) zur Strafverfolgung von Ketzerei u Unglauben [ lat Übersetzungsübu…

groszinquisitor

DWB

grosz·inquisitor

-inquisitor Schiller 5, 2, 439 G.; gern auch uneigentlich: wenn er las, wie Froriep auf seinen gegner schimpfte, ihn bald einen groszinquisi…

staatsinquisitor

DWB

staats·inquisitor

staatsinquisitor , m. richter der staatsinquisition: einer von den greisen, wahrscheinlich der oberste staatsinquisitor, näherte sich dem pr…