incisio

incisio, -onis f.script.:insc-: MLWMLWMLWMLW p. 1551, 71. 1552, 15. 16. adde MLWGloss. Roger. I A 3,19 p. 689,1sq. p. 689,9.-ss-: MLW p. 1552, 1. I proprie: A actio incidendi, secandi – das Ein-, An-, Aufschneiden: 1 gener. et techn.: a in univ.: MLWPass. Leod. 24 (MGMer. V p. 306,12) in qua (sc. oculorum) evulsione ultra humana natura -emincisionem ferri visus est tollerare. MLWAgob. 11,75 ut, quando quodlibet pecus ad esum mactant Iudaei et (ut ed.) tribus -busincisionibus non fuerit iugulatum eqs. MLWHeraclius I 6^tit. de preciosorum lapidum -eincisione. MLWOtloh. vis. 5 p. 64,2 qui (fragor) et durissimos ... ęcclesię muros quodam loco quadrifida -e ... penetraret. MLWWilh. Hirs. const. 2,3 p. 24,5 capicium ... staminei sui dextra levaque -eincisione laxat frater, ut brachia per ipsum valeat extrahere. MLWHeinr. Teg. advoc. p. 281,18 quod (reliquum panis) non -eincisione, sed fractione dividebatur. persaepe. b actio sculpendi, scalpendi, dolandi – das Schnitzen, Meißeln, Behauen: MLWChron. Andag. 8 Fulconem precentorem post eum (Henricum) in illuminationibus capitalium litterarum et -ibusincisionibus lignorum et lapidum peritum. MLWGesta Bert. 1,5 p. 665,17 qui (Willelmus) ... non solum in -eincisione marmorum, lapidum et lignorum Salomonem nostrum iuvit, sed etiam eqs.de sculpturis efficiendis (usu absol.): MLWAlbert. M. eth. I 505 p. 433,10 in figura -isincisionis nulla fit additio (p. 433,37. ibid. al. v. et MLWl. 5.). 2 chirurg.: a in univ. (cf. MLW p. 1551, 57): MLWAesculapius 37 p. 59,12 aliquibus (hydropicis) faciendae rectae -esincisiones. MLWPs. Hippocr. phleb. 1 quid est fleutomia? venę rectę -oincisio (scisio var. l.). MLWDecret. Burch. 2,15 si quis ... clericus ... medicorum -eincisione claudus efficitur eqs. MLWConst. Melf. 3,46 p. 414,23 quod ... sit medicus in ea parte medicine perfectus, sine qua nec -esincisiones salubriter fieri poterunt nec facte curari. MLWChron. Mont. Ser. a. 1190 p. 163,6 qui (marchio) ... pro tollenda intestinorum arvina medico adhibito ventris -eincisione mortuus est. MLWBrunus Long. chirurg. praef. p. 105^C illa scarificatio aut -oincisio vel suitio aut incensio nuncupatur. persaepe. v. et MLW p. 1553, 56. b phlebotomia – Aderlass: MLWAnnal. Fuld. Ratisb. a. 887 p. 115,9 pro dolore capitis -emincisionem accepit imperator (de re v. H. J. Oesterle, Die sogenannte Kopfoperation Karls III. 887. Archiv f. Kulturgeschichte 61. 1979. p. 445sqq.). MLWMirac. Hucberti 2,21 quidam nobilis ... rabidi canis morsu attrectatus ... venit ad monasterium et ibi incisus eiusdemque -isincisionis observantiam edoctus ad sua securus rediit (sim. MLWChron. Andag. 19). MLWPs. Galen. incis. 1 incipit historia -isincisionis. MLWAlbert. M. animal. 22,65 -oincisio sic fieri debet: corium in loco -isincisionis ... aqua calida fomentatum ... fricetur eqs. c actio secando inserendi, infindendi – das Einfügen durch Schneiden, ‘Implantation’: MLWFrid. II. MLWImp. art. ven. 5 p. 151,18 si ... propter rupturam et malam mutationem pennarum quarundam accidet (sc. falconem capere non posse), corrigende erunt pennae propter (per var. l.) -emincisionem aliarum pennarum in eis. B actio discindendi, divisio – das Zerschneiden, Zerteilen: 1 usu communi: a in univ.: MLWRagimb. epist. 4 p. 528,18 cum circini probatione vel proportionali membranarum -eincisione cuncta, quae dicimus, vera esse poteris comprobare. MLWAlbert. M. animal. 1,67 virtutes ... operativae ... sunt magis in formalibus membris ..., sicut -oincisio et incisi cibi masticatio. b spectat ad pannos sim. i. q. actio secando aptandi – das Zuschneiden: MLWChart. Westph. IV 540 (a. 1253) privilegium innovavimus ... de pannorum lanutextorum -busincisionibus ..., ita quod eis singulas ulnarum -esincisiones plenariter precipimus inhibere. MLWChart. Gosl. II 207 p. 245,38 (dipl. Rud. Habsb.) ut nullus ... mercatores ... aliqua temeritate ... in -eincisione pannorum impedire presumat. 2 iur. de -e chirographi (de re v. LexMA. II. p. 1844sq. s. v. ‘Chirograph’): MLWTrad. Altaerip. 213 p. 236,36 (ante 1173) ut ratum permaneat, prescriptionis testimonio quinque vocalium litterarum et -isincisionis per medium confirmamus. MLWChart. Turic. 405 que ut rata sint ..., sub -eincisione cyrographi duximus annotari et ipsas -esincisiones sigillis abbatis ... et abbatisse sigillari. al. C actio abscidendi, amputatio, truncatio – das Abschneiden, Abschlagen: 1 in univ.: MLWLeg. Burgund. const. I 6,10 si ingenuus fugientem sciens litteras fecerit, manus -eincisione (incessione, inconcisione var. l.) dampnetur. al. MLWVita Emm. 16 p. 49,22 inter ... membrorum -emincisionem (MLWArbeo Emm. abscisione) ... preces Domino ... intulit. MLWFrid. II. MLWImp. art. ven. 1 p. 91,12 in lato (sc. rostro) lata (sc. lingua), in dentato dentata iuvans per hoc ad -emincisionem herbarum. MLWBrunus Long. chirurg. 2,12 p. 127^E fit ... castratio secundum duos modos, quorum unus est per attractionem et alter per -emincisionem eqs. al. 2 actio (ligni) caedendi, caesura – das Fällen (von Holz): MLWCod. Frid. 21 (a. 976) ubi (sc. in luco) lignorum debet esse -oincisio. MLWHerbord. Ott. 2,32^tit. de -eincisione quercus. MLWConst. Melf. 1,44 p. 203,5 que ... ad ipsorum (iustitiariorum) cognitionem pertint, ... diffinimus: latrocinia, ..., incendia, -esincisiones arborum fructiferarum et vitium. al. 3 actio exstirpandi – das Roden: MLWChron. reg. a. 1126 p. 64,2 (rec. I) tum nivium magnitudine, tum indaginum -eincisione fatigati hostium insidiis ... circumveniuntur (sc. ducenti, qui praecesserant). D actio circumcidendi – das Beschneiden, Schnitt: MLWChart. Lamb. Leod. 63 p. 105,26sqq. (a. 1185) vinum de vallibus statim ad primam et secundam et ad omnes reliquas -esincisiones decimabit Gerburgis, de vino ... montium nullam ... nisi post duas -esincisiones habebit decimam, infra ... duas -esincisiones unum pottum accipiet pro fune et pro dolabro. E actio adurendi, erodendi – das Brennen, Ätzen: MLWAlbert. M. veget. 3,90 removet dulce impedimentum congelationis linguae absque rasura ipsius et absque -eincisione. 6,100 operatur ficus glutinationem et -emincisionem et subtiliationem. animal. 25,8 si ... sentiatur mordiactio et corrosio ... et -oincisio, tunc scitur esse venenum calidum acutum. II meton.: A incisum, sectio, segmentum – Ein-, Abschnitt: 1 gener.: a in univ. de divisione textus: MLWHraban. inst. cler. 3,7 l. 18 qui (liber psalmorum) in quinque -busincisionibus dividitur. MLWWalahfr. Karol. prol. p. XXIX,20 huic opusculo ego Strabus titulos et -esincisiones ... inserui (sim. Ludow. prol.). MLWWilh. Hirs. const. 1,9 p. 269,12 ad illas ... quindecim graduum -esincisiones hi, qui super sedilia sedent ..., solent leniter ea erigere. al. b pars, frustum – Stück, Brocken: MLWAndr. Strum. Ioh. 20 ut nec ipsas panum -esincisiones, cum commederent, super mantilia ponerent monachi ..., sed super mensam nudam. 2 math.: MLWMathem. var. Bubnov. p. 249,28 dividitur ... tota haec quantitas xxvii -busincisionibus ita, ut eqs. p. 250,3. MLWAlbert. M. anal. pr. 1,5,3 p. 615^a,36 hi duo anguli vocantur et sunt ang uli -umincisionum sive portionum circuli. ibid. al. v. et MLW p. 1542, 6. 3 mus. (de re v. LexMusLat. vol. II. p. 255): MLWAlia Musica 32^a p. 121 gradalem antiphonam per singulas -esincisiones ... hoc modo pandimus eqs. 33^b p. 122. MLWBerno ton. prol. 6,16 gloss. p. 46,43 primi toni cantus incipitur sex nervis, scilicet CDEFGa habens cola et commata, id est membra et -esincisiones, quas distinctiones cantus appellamus. v. et MLW p. 1552, 26. 4 gramm. i. q. distinctio, κόμμα – Unterbrechung, Pause: MLWPaulin. Aquil. carm. 1 epil. l. 7 quicumque hos dignatus fueris versiculos lectitare, cum ... comatum inaequales -esincisiones ... in his inspexeris exaratum eqs. MLWConr. Mur. summ. p. 107,6 tres distinctiones seu pausationes ..., secunda dicitur constans seu subdistinctio seu punctus seu coma, id est -oincisio. B incisura – (Ein-)Schnitt(stelle), Kerbe: 1 usu communi: MLWHildeg. phys. 1,15 p. 514,4 tantum lactis citocacie, quantum incisa penna scriptoris in -eincisione tenere potest. MLWBernh. Prov. comm. p. 311,40 medulla paperi posita in -eincisione, que fit in ydropico sub umbilico (cf. et MLW p. 1550, 30.sqq.) 2 iur. de signo termini (‘Grenzmarke’; de re v. MLW p. 1541, 47.): MLWCod. Lauresh. 10 p. 287,14sqq. (a. 770) sicut ipsa -oincisio arborum in ipsa die facta fuit, quę vulgo lachus appellatur, sive divisio eqs. p. 287,20 infra illam -emincisionem arborum seu lachum sive divisionem. C inscriptio – Inschrift: MLWEpist. Ratisb. 6 p. 292,16 huic -iincisioni satis derisorie Aristotilis obviavit, cum hoc non regis, sed bovis sepulchro incidendum esse dixit. D scissura – Riss (usu medic.): MLWVita Balth. A 12 coepit ... Balthildis ... viscerum -eincisione ... graviter laborare. MLWConstant. Afric. theor. 6,4 p. 26b^r si officialibus membris (sc. accidat separatio), perpetua erit separatio et dicitur -oincisio. MLWGloss. Roger. I A praef. p. 503,22 aliquando accidit (sc. solutio continuitatis) in nervo, et si secundum latum, dicitur ins-oinscisio. 1,25 p. 565,19 quare splen potest ins-esinscisiones et adustiones sustinere. MLWIoh. Iamat. chirurg. 1,1 si ... officiale (sc. membrum) ab officiali ex toto sequestretur, -ssioincissio est appellandum (sc. vulnus). MLWChron. Gozec. 2,14 palatinus ... Fridericus internorum -eincisione infirmatus. al. E ius (ligni) caedendi – das (Holz-)Fällrecht: MLWChart. Sangall. A 444 p. 62,17 (a. 855) dedimus ... -emincisionem ligni (MLWTrad. Ratisb. 59. al.). MLWTrad. Frising. 1092^a p. 34,21 tradidit episcopus ... -emincisionem lignorum (1120. persaepe). MLWTrad. Brixin. 28 -emincisionem, quantum huic servo sufficiat, qui ipsam coloniam providet, ... tradidit Aripo. MLWChart. Sigeburg. 101 p. 211,5 bona ... abbatisse ... cum omni libertate et integritate ..., videlicet ... areis, domibus, silvarum -busincisionibus. F exactio postulationum ligno insecto adhibito – das Eintreiben von Forderungen mit Hilfe von Kerbholz (usu iur.; de re v. LexMA. V. p. 1115 s. v. ‘Kerbholz’ et Dt. Rechtswb. VII. p. 761sqq.): MLWDipl. Heinr. III. 372 p. 513,11 nullus eorum (advocatorum) per ins-esinscisiones aut petitiones homines gravare ... presumat (inde MLWDipl. Heinr. IV. 159 p. 208,19 ins-bus)inscisionbus. III translate (fort. per confusionem c. abscisio) i. q. defectus – das Ausbleiben, Versagen: MLWAntidot. Berol. 13 p. 70,11 bene facit haec conpositio ad suspirium et ad vocis -emincisionem et subitas perfugationes.Weber