Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 0
- Verweise raus
- 0
impulsio (inp-, -lcio), -onis f.(im)pulsus, momen – Anstoß, Bewegung (def.: MLWAlbert. M. phys. 7,1,3 p. 522,39 ‘-oimpulsio [p. 243a,18 ἔπωσις] ... est, quando’ id, ‘quod movet, non deficit’ ab eo, quod impellitur): I proprie: A strictius i. q. actio iciendi, ictus – das (An-)Stoßen, Stoß: 1 gener.: a in univ.: MLWLeg. Wisig. 6,5,3 si ... homo inpulerit alium, cuius in-einpulsione inlisus perimat alterum eqs.c. sensu allidendi: MLWElis. Schon. vis. 2,25 p. 51,10 contigit ..., ut sacerdos ... quandam portionem Dominici sanguinis incauta in-einpulsione calicis ... effudisset. b de motu manus falconarii: MLWFrid. II. MLWImp. art. ven. 6 p. 200,3sq. impellat falconarius manum suaviter circa principium augmentando motum -is;impulsionis iactos (sc. falcones) ... non dimittat, quousque deventum non erit ad finem -isimpulsionis predicte. c de aspersione (‘Sprühstoß’): MLWFrid. II. MLWImp. art. ven. 2 p. 213,17 aqua (sc. in ore falconarii retenta) eiecta ... pluribus -busimpulsionibus irrorabitur falco supra dorsum. 2 milit. c. sensu coniectionis (‘Beschießung’): MLWOtto Frising. gest. 2,26 p. 131,29 tot -umimpulsionum ac maxime sitis defatigatione fracti ... Terdonenses tandem ... pertractant eqs. MLWRahew. gest. 4,57 p. 294,33 videres ... infelices patres ... lamentari, sese miserrimos clamare nec tamen ab -busimpulsionibus cessare. MLWAnnal. Magd. II a. 1175 Heinricus dux ... lapidias ... structuras in-businpulsionibus quassat, quassatas diruit et subvertit.iunctura -is machina i. q. ballista, catapulta – Wurfmaschine, Katapult: MLWFund. Brunw. 10 p. 130,33 quae (fabrica, i. castrum) sine ulla laesionis iniuria contra omnem -isimpulsionis machinam durare videtur in secula. 3 natur.: a de motu inante directo (‘Vorwärtsbewegung’): MLWFrid. II. MLWImp. art. ven. 1 p. 37,5 cum talibus ... ventis de ... laboribus, quos habent (sc. aves) transeundo ... relevantur, precipue ab -eimpulsione sua, tales enim venti impellunt aves transeuntes. 1 p. 110,4. b de eiaculatione spermatis in coitu (‘Ausstoßung’): MLWAlbert. M. animal. 9,105 illa pars spiritus, quae in humore spermatis inviscata tenetur, facit -esimpulsiones spermatis, quod quasi vomitando prosilit. 9,131 prima -oimpulsio fortior quam secunda, et secunda fortior est quam tertia, et sic deficit paulatim ‘et raro venit ultra tres vel quatuor -es’impulsiones, et in istis -busimpulsionibus durat delectatio coitus in viris et numeratur numero earum. B latius i. q. vis, impetus, aestus – Gewalt, Macht, Wucht: 1 ventorum: MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 101,10 rex Anglię ... ventorum in-einpulsione in mari periculis multis circumductus iactatur. MLWHeinr. Lett. chron. 19,5 p. 128,20 ventus australis fortis vehementi -eimpulsione (-cioneimpulcione var. l.) pellabat eum (ignem) super nos. MLWRicher. Senon. gest. 1,23 p. 268,16 tonitruum fragor auditur, ventorum -oimpulsio immittitur. 2 aquarum: MLWAnnal. Fuld. Ratisb. a. 889 p. 118,6 cadavera mortuorum in-einpulsione aquarum campo deiecta colligebantur.in imag. (‘Woge’): MLWEpist. Teg. I 7 conversationis nostrę singularitate conpulsi solidissimum litus stagninarum in-uminpulsionum ... annavimus. MLWVita Godefr. Cap. I 16 quales temptationum impetus, quantos in-uminpulsionum fluctus evicerit. II translate: A gener.: 1 compulsio, incitatio, adactus – Antrieb, Anregung, ‘Impuls’: a in univ.: MLWLeg. Wisig. 3,5,3 p. 162,6 quos (sc. scelerosos) aut aliene fraudis coegit in-oinpulsio aut eqs. MLWWett. Gall. 37 ab antiquo hoste adprehensi sunt (sc. hostes), cuius in-einpulsione per civitates ac vicos erraverunt. MLWMirac. Pirmin. 11 haut facile dictu est, quanta fuerit in Dei laudibus exultatio, ... quam dulcis ad emendandas monasterii offensas -oimpulsio.adde: MLWLeg. Wisig. 2,1,6 p. 50,1 ut nullus regum in-isinpulsionis sue ... motibus ... scripturas de quibuslibet rebus alteri debitis ita extorqueat ..., quatenus eqs. b actio compellendi, instantia – das Drängen: MLWEpist. Worm. I 43 p. 80,8 si ex non oportuna in-einpulsione legati cessavit (sc. amicus, ut ceram largiretur), legatus, non amicus, est in culpa. MLWChart. archiep. Magd. 157 p. 216,39 (epist. papae) quanta ... fratrum -eimpulsione universalis ecclesię ... onus et regimen suscipere sim coactus eqs. MLWOtto Frising. gest. 1,54 p. 75,28 dum ... multa sibi (episcopo Gisilberto) obicerentur pluriumque in-businpulsionibus (inpulsationibus var. l.) ad responsionem ... cogeretur eqs. c afflictio (fatalis) – (Schicksals-)Schlag: MLWRadbert. Arsen. 2,8 p. 71,3 Hieremias propheta post increpationes, post persecutiones et in-esinpulsiones ad lamenta se convertit. 2,23 p. 95,4. MLWEpist. Teg. I 1 ut ... tumultus sęcularium in-uminpulsionum sufferre valeamus (sc. fratres) securi.de vi destructiva temporis: MLWChart. Basil. A II 47 p. 66,20 (a. 1248) ne gestarum rerum memoria -busimpulsionibus oblivionis succumbat eqs. B publ. et iur.: 1 illatio, actio iniungendi – das Zufügen, Antun, Auferlegen: MLWChart. Mog. B 142 p. 143,17 (a. 1200) noverint ... universi quedam bona ... ecclesiam sine gravaminis in-einpulsione libere possedisse ac quiete. MLWChart. Burgel. 97 p. 116,15 Heinricus ... bona ... libero iure et sine omni incommoditatis -eimpulsione comparavit. 2 expressius de impulsatione i. q. competitio, inquietudo, perturbatio – Forderung, Anfechtung, Störung (des Rechtsfriedens): MLWActa reg. Burgund. 47 p. 174,18 (a. 973) fratres ... omnia ... absque ulla diminutione seu in-einpulsione teneant. MLWDipl. Merov. I 4 p. 16,8 (spur. s. XI./XII.) confirmacionem ab omni strepitu et iudiciarie potestatis -eimpulsione ... liberam ... esse decernimus. MLWChart. Westph. VII 399 quandam iusticiam ... <ab> ipso ... cenobio a fundatione sui sine omni in-einpulsione quiete obtentam eqs. MLWChart. Neocell. Brixin. 67 p. 110,16 ut hec iniqua in-einpulsione non valeant violari eqs.?de crimine (‘Vorwurf’): MLWChart. episc. Hild. II 674 p. 338,29 (c. 1242) pro omni -eimpulsione sub fide militari se promiserunt (sc. ministeriales) responsuros. III meton. de re -e effecta i. q. tuber – Schwellung (usu medic.): MLWMaurus (?) anat. II p. 17,19 si humor colligatur inter ysophagum et spinam ..., fiunt spondilii secundum collectas intus -esimpulsiones.Konstanciak
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateinimpulsiof.
Mittellateinisches Wb.
impulsio (inp-, -lcio), -onis f. (im)pulsus, momen – Anstoß, Bewegung ( def. : Albert. M. phys. 7,1,3 p. 522,39 ‘-o impu…
Verweisungsnetz
1 Knoten, 0 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit impulsio
1 Bildungen · 1 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
impulsio‑ als Erstglied (1 von 1)
Impulsionswinde
Meyers
Impulsionswinde , Winde, die Gebieten mit hohem Lustdruck entströmen; s. Wind .