imprimo

imprimo (inp-, -remo), -pressi, -pressum, -ere. compar. adv. -esius: MLW p. 1463, 70. (ni confunditur c. inferius). I strictius i. q. (in)figere, premere, deprimere, premendo efficere, demergere – (dar)aufdrücken, -pressen, (ein)prägen, aufbringen, eindrücken: A proprie: 1 gener.: a de tactu (corporeo): MLWWolfhard. Waldb. 4,12 p. 334,18 ex qua, (sicera) dum -ssisimpressis labiis vasculo modicum ebibisset (sc. ancilla) eqs. MLWRather. fragm. 1 (DtArch. 46. 1990. p. 59) ori manum (cf. Vulg. prov. 30,32). MLWHrotsv. Sap. 7,2 in-einprime mihi (sc. Karitati), mater, osculum et commenda iturum Christo spiritum. MLWYsengrimus 4,665 -iturimprimitur pollex palmę redeunte petitum hospite, qui gratus non fuit ante datis (de proverbio v. notam ed.).comprimere – zusammendrücken: MLWTract. de chirurg. 421 subtili flebotomo diaforesin facias et sic digitis -endoimprimendo (exprimendo var. l.) totum pus proicias. b de lineamentis variis (litteris: MLWl. 9; sed cf. MLW p. 1463, 19.sqq.) in materiam quandam pangendis: MLWWalahfr. Wett. 858 illi (fratres) continuo tabulae -ssereimpressere (sc. dicta Wettini) liquenti. MLWAnon. geom. I 3,1 qua (summitate altitudinis) inspecta loco, in quo steterit mensor, nota -aturimprimatur. MLWTheoph. sched. 3,50 p. 99,15 percute ... partes auri tam tenues, ut vestigium ungulae possit ei leniter -iimprimi.de foliorum lineis depingendis: MLWEpist. var. II 26 p. 343,1 in volumine, quod scripturi estis, ita spaciose in-anturinprimantur lineae ..., ut eqs. c de effigie sim. sculpanda i. q. excudere – schneiden, schlagen, prägen: MLWDipl. Heinr. III. 234 in una superficie denariorum nostri nominis et imaginis impressionem, in altera ... eiusdem civ<itatis figuram -iimprimi iu<ss>imus ...>. MLWTheoph. sched. 3,75^capit. de opere, quod sigillis -iturimprimitur.(in)sculpare – (ein)meißeln: MLWVita Gunth. erem. 7 in quo (lapide) ... quantitas membrorum ipsius veluti in molli strato quiescentis nunc usque apparet -ssaimpressa. d de aratro i. q. immergere – (ein)senken: MLWCarm. var. I 22,3 qui (vir) dudum -ssoimpresso terram vertebat aratro ... et victum quaerebat in agro eqs. e de iugo i. q. imponere – auferlegen (per compar.): MLWLiber diurn. 84 p. 94,12 Dei ... sublimitas hoc fieri ... annuit et ... concurrentium <in>stantiam tamquam iugum pię nobis dispensationis in-ssitinpressit. f inniti – stemmen (auf): MLWWillib. Bonif. 9 p. 57,14 caballus pueri ex inproviso tantum pedibus terrae -ssisimpressis ruinae ... casuram temptabatur. 2 publ. de impressione signi (sc. in ceram mollem) vel de applicando sigillo: a in univ.: MLWDipl. Zwent. 3 p. 21,22 firmavimus anulumque nostrum -ereimprimere iussimus. MLWDipl. Otton. I. 356 p. 489,35 manu propria roborantes anulum nostrum inferius -iimprimi iussimus (item 371 p. 510,11. al.). MLWDipl. Constantiae 64 p. 202,24 privilegium ... bulla cerea sigillo nostro -ssaimpressa iussimus insigniri. al.in imag.: MLWWalth. Spir. Christoph. I 15 destinatis ad scortum sigillum castitatis -ssitimpressit. b expressius i. q. (sigillo) obsignare, sigillare – (be)siegeln (absol.: MLWl. 40): MLWDipl. Loth. I. 120 p. 277,34 magnitudinis nostrae anulo ... subter -ereimprimere ... iussimus. MLWDipl. Heinr. II. 8 p. 10,41 hoc ... immunitatis insigne ... firmavimus et sigillo nostro -iimprimi iussimus (item 25. 26. al.). MLWChart. Solod. I 225 sigillo ducis presens cartula -ssaimpressa est. saepe.in imag.: MLWFund. Hild. 1 p. 941,13 postquam ... Saxoniam longo tandem mollitam bello fidei catholice -ssitimpressit (sc. Karolus) sigillo. B translate: 1 de actione infigendi, intimandi: a in univ.: MLWConc. Merov. p. 197,28 ne per errorem paucorum vitium ... mentibus supplicibus in-aturinprematur. MLWThangm. Bernw. 1 p. 758,26 quas (lectiones) ... pueris ... perfecte docebat et illorum scientiae in-batinprimebat. MLWEpist. Ratisb. app. 5 p. 376,11 ad destruendas illorum (inimicorum) versutias ita evidentes tractatę rei formas noticię vestrę (sc. christianorum) -ereimprimere volumus. al.in lusu verborum: MLWGesta Magd. 16 p. 396,33 cuius (archiepiscopi) epitaphium non lapide, sed ... benigno animo -endumimprimendum (inscribendum MLWThietm. chron. 6,75) eqs. b de memoria: MLWChart. archiep. Magd. 240 p. 301,42 ut memoria nostri ... Deo famulantium cordibus arcius in-ssainpressa permaneat eqs. (MLWChart. Brixin. 50 ut ... posteritati nostre facti huius m. firmius -atur)imprimatur. al.de animo memori cuiusdam personae: MLWTuto opusc. 1,18 p. 51,31 ut iterata repetitione eius, cui dicitur, memoriae tenacius -aturimprimatur (sc. dictum; MLWChart. Eichsf. 471 ad in-enduminprimendum m. futurorum acta presencium eqs.). al. c de materiei commotione (usu alch.): α afficere – einwirken (auf; absol.: MLWl. 65; ?medial. [‘reagieren’]: MLWl. 67): MLWPs. Avic. epist. 7 p. 872,6sqq. invenimus ... ea (corpora liquefacta) non -ereimprimere, sed fumum eorum ...; argentum ignitum, cum submergitur in eo (sc. fumo), -iturimprimitur. β efficere – bewirken: MLWGeber. summ. 72 p. 546 que (medicina) super ... corpora proiecta alterationem -itimprimit, que non adducit complementum sufficiens eqs. d refl. et medial. i. q. se inserere, accomodari – sich (ein)fügen, anpassen: MLWVolquin. serm. 103 (StudMediaev. III/3. 1962. p. 325; s. XII.¹) omne, quod extra formam est, deforme esse necesse est; redi ergo ad formam, -arisimprimaris formae, ut conformeris. MLWVita Meing. 6 (MGScript. XV p. 558,34) soror (sc. ferocis ducis) totius se -batimprimebat formae probitatis. 2 de actione exprimendi i. q. effingere, formare – ausdrücken, darstellen (de signis numerorum): MLWAbbo Flor. calc. 3,68 quem modum multiplicandi ubique observare necesse est diligenter praecognito, quot (sc. numeri) -unturimprimuntur digitis, quot singulis articulis. 3 de actione supprimendi i. q. opprimere, gravare – unter-, bedrücken: MLWConc. Merov. p. 187,16 quod si quis auso temerario eos (libertos) in-ereinpremere voluerit aut eqs. MLWEpist. Mog. 18 p. 347,26 barbarorum ... gentibus christianitatem ita in-entibusinprimentibus, ut eqs. II latius: A de actione scribendi, signandi sim. i. q. (de)signare – (be)zeichnen: a de signanda cruce: MLWEigil Sturm. 7 in Dei nomine signo crucis Christi fronti -ssoimpresso securus quiescebat (MLWVita Corb. I 27 p. 627,13 signum c. C. capite [capiti var. l.] in-ssitinpressit. al.). MLWConsuet. Marb. 8 signum ... sanctę crucis ... sibi -atimprimat (sc. frater). 17. MLWFrid. II. MLWImp. epist. C 11 p. 430,18 invocato divino auxilio et -ssoimpresso signaculo sanctae crucis irruimus super hostes. b de scribendis litteris i. q. charaxare, conscribere – (nieder)schreiben: MLWHraban. epist. 5 p. 389,33 commodum duxi eminus e latere primas nominum litteras in-ereinprimere (de fonte v. notam ed.). MLWChart. Advoc. 115 p. 60,12 ut, quidquid perhennare volumus, scripto cum testibus in-amusinprimamus (sim. 128). MLWFund. Heinrichow. app. p. 132,30 quarum ... villarum nomina ... episcopus ... privilegio ... in-ssitinpressit scribendo. c de addenda signatura i. q. subscribere – unterzeichnen (c. notione fatendi per instrumentum [‘beurkunden’]): MLWLeg. Wisig. 2,5,12 p. 112^b,24 auctor, qui suscribere debuit, signum in-ssitinpressit. p. 113,10 nulla sit fraus in-ssainpressa, sed secundum voluntatem ipsius conditoris habeatur conscripta.de signo subscriptionis i. q. ascribere – eintragen, hinzufügen: MLWLeg. Wisig. 2,1,1 p. 46,3 his (legibus) confirmationem ... serenitatis nostre renotatione in-ssimusinpressimus. MLWChart. Sangall. A 397 (a. 838/45) acta traditio ... istis presentibus, quorum signa subter in-ssimusinpressimus. MLWDipl. Arnulfi 83 ut hec auctoritas ... observetur, ipsi manu nostra supter notam -ssimusimpressimus, insuper etiam sigillo bullę nostrae iussimus assigniri. MLWDipl. Otton. I. 459 p. 626,5 (spur. s. XIII.) signum manus Guinisii, qui ... confirmavit hanc cartam et signum crucis -ssitimpressit. al. B de actione imponendi, addendi i. q. indere, inserere – einfügen, einsetzen, einführen: 1 in univ.: MLWGodesc. Saxo gramm. 2 p. 475,17 anuli pala pars est illa, qua prae latitudine sui sigillum solet in-iinprimi vel sigilli gemma seu lapis inseri vel indi. MLWPetr. Dam. epist. 82 p. 446,10 clavem -ensimprimens ... obseravi (sc. archivum).refercire – einfüllen: MLWMappae Clavic. 254 si panno vel lintheo candidae vestis -ssaimpressa (sc. arena; Pallad. 1,10 inspersa) et excussa nichil maculae relinquet ..., egregia est. 2 collocare, (terrae) deplantare – aufrichten, (in die Erde) stecken, einpflanzen (in imag.: MLWl. 53): MLWVita Bonif. II 11 p. 103,18 ut in omnibus locis, in quibus contigit ... noctare, signa crucis -rentimprimerent (sc. corpus Bonifatii in translatione comitantes). MLWSumma dict. Saxon. 11,63 p. 312,35 vinitor Iesus Christus ... novos quosdam palmites ... dignatus est in-ereinprimere terre sue. 3 de pugione i. q. infigere – hineinstechen: MLWPetr. Dam. epist. 107 p. 186,11 si pro hac ... epistola mori debeo, tendo cervicem, -teimprimite (sc. quibus epistola missa est) pugionem. C de actione contundendi i. q. molere, frangere – zermahlen, zerstoßen, schroten: MLWRegistr. abb. Werd. 3,51 (s. XII.) Lihtuuard xvi mo<ldra> -ssiimpressi bracii et iii siliginis (sc. debet). cf. impressio.