imperfectio -onis
f. 1. ‚Unvollständigkeit‘, ‚Unvollkommenheit‘ 2. Bezeichnung für die Zweizeitigkeit von Notenwerten 3. ‚Imperfizierung‘ —
1. ‘incompleteness’‚ ‘imperfection’ 2. term that indicates the duple division of note values 3. ‘imperfection’ 1
‚Unvollständigkeit‘, ‚Unvollkommenheit‘ —
‘incompleteness’‚ ‘imperfection’ a
in Bezug auf Kirchentonarten mit einem kleineren als dem regulären Ambitus —
with reference to modes with an ambitus smaller than normal [s.XI] LmLBerno prol. 7, 5: Si quis cantus a finali suo ad dyapente non pertingit nec dyatesseron inferius habet, pro sui brevitate vel inperfectione solemus eum subiugali designare (
inde LmLQuaest. mus. 1, 17 p. 38. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 23 p. 290, 15.
ad. loc. LmLIac. Leod. spec. 6, 75, 17). LmLPs.-Guido arithm. p. 60b: Omnis cantus ad V voces non pertingens pro sui imperfectione subiugalis erit. LmLAnon. Wolf p. 200: Sed melum, quod non pertingit ad diapente, sive inferius diatessaron habuerit sive non, pro imperfectione sui plagi adaptabitur.
[s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 62, 5: ea est tropi perfectio, quae rite diapason retinet perfectam formam. Illa igitur ascensu contrario erit imperfectio tropi, quae diapason perfectam formam non retinebit. Perfectam diapason formam non retinere est a totali eius ascensu deficere, et ideo ille tropus nuncupabitur imperfectus (
inde LmLCompend. mus. 136). LmLUgol. Urb. 1, 133, 1: De prothi primi tropi autentici imperfectione. LmLUgol. Urb. 1, 142, 1: De diminutione seu imperfectione triti autentici. LmLUgol. Urb. 1, 144, 1: De imperfectione plagalis triti. Forma plagalis triti perfecta et ⋅C⋅ primum et ⋅C⋅ secundum dicitur continere, ut dictum est. Quidquid supra vel infra ab ipsa forma removeri contingat, ipsi formae imperfectionem tradit.
al. LmLFr. Gafur. extr. 8, 9, 1: De perfectione et imperfectione tonorum.
al. LmLIoh. Tinct. nat. 26, 1: De perfectione, imperfectione et plusquam perfectione tonorum.
al. LmLCompend. mus. 137. b
in Bezug auf Ligaturen, die keine Longa enthalten —
with reference to ligatures, which contain no long [s.XIII] LmLAnon. Emmeram. 1 p. 136, 34: Longitudo namque causat perfectionem in figuris compositis in hac arte et ceterae voces imperfectionem e contrario retinebunt. LmLAnon. Emmeram. 1 p. 174, 5: Nam per finem perfectio vel imperfectio designatur.
al. cf. LmLHMT
s. v. ‚perfectio‘ p. 2-3 c
in Bezug auf Tonfolgen, die einem bestimmten rhythmischen Modus zugehören und nicht mit dem gleichen Notenwert beginnen und enden —
with reference to a series of notes, which belong to a specific rhythmic mode and which do not end with the same note value with which they began [s.XIII] LmLAnon. Emmeram. 1 p. 182, 30: omnis figura simplex ... debet reduci ad figuram compositam in toto vel in parte secundum perfectiones modorum vel imperfectiones.
(?) LmLAnon. Emmeram. 3 p. 246, 48.
(?) LmLAnon. Couss. IV p. 24, 1: Modorum alius perfectus, alius imperfectus. Perfectus dicitur, quando terminatur per eandem quantitatem, qua incipit. Imperfectus vero dicitur, quando per aliam terminatur, quam per illam, in qua incipit. Et numerus perfectionis et imperfectionis differunt secundum diversitatem modorum supradictorum sex. LmLAnon. Couss. IV p. 52, 13: Principium
[] primi <modi> imperfecti potest dupliciter notari. Uno modo ut principium perfecti, quod est tres, duae, duae, duae
etc. cum proprietate et perfectione. Sed in fine additur una brevis, quae facit imperfectionem. LmLAnon. Couss. IV p. 53, 16: Primus ordo eiusdem
(sc. secundi modi imperfecti) sic: duae ligatae cum proprietate et perfectione materiali, sed imperfectione intellectuali. LmLWalt. Odingt. 6, 7, 1.
al. d
in Bezug auf Pausen, die in einen anderen rhythmischen Modus überführen —
with reference to rests, the value of which alters the rhythmic mode [s.XIII] LmLAnon. Emmeram. 3 p. 248, 12: Alia regula est de imperfectione pausarum, quae talis est: pausa est imperfecta, si modus suus fuerit imperfectus: Imperfecta datur tunc, quando modus variatur. e
für die Bestimmung der letzten Note einer Ligatur als Brevis —
for the designation of the last note of a ligature as breve [s.XIII] LmLFranco Col. 7, 28: Item omnis perfectio longa et omnis imperfectio brevis (
inde LmLPetr. Pic. 12, 2. LmLTrad. Franc. IV 3, 15. LmLWalt. Odingt. 6, 9, 6). LmLFranco Col. 8, 6: Et nota imperfectam semper plicari in imperfectione obliqua ascendente, ut hic:
(sequitur exemplum), vel descendente, ut hic:
(sequitur exemplum). Et in tali casu, ubi debet plicari imperfecta, est necessaria obliquitas fieri ascendendo ad hoc, quod ultima brevietur. Quoniam, si recta imperfectio plicaretur, per plicam perficeretur eo, quod perfecte rationem participaret. Imperfectio tamen obliqua ascendens non est ponenda sine plica, nam positio imperfectionis rectae sufficit, ubicumque non est plica.
al. LmLPetr. Pic. 9, 5: a fine duabus tantum differentiis differunt ab invicem ligature, scilicet perfectione et inperfectione. LmLPs.-Petr. Cruc. U 3, 9: Proprietas est nota primariae inventionis ligaturae a plana musica data, et inproprietas dicit privationem huius; perfectio et inperfectio idem dicunt, sed in fine differunt.
al. LmLAnon. Couss. IV p. 26, 21: Principium quarti modi perfecti procedit amota prima longa tertii per tres, tres, tres
etc. cum duobus cum proprietate et imperfectione punctorum figurae materialis.
al. LmLWalt. Odingt. 6, 10, 14.
[s.XIV] LmLMarch. pom. 47, 14.
al. LmLIoh. Mur. comp. 9, 15: Omnis perfectio ultimam facit longam, imperfectio vero brevem. LmLWillelm. 3, 55.
[s.XV] LmLGeorg. Ans. 3, 203: Notis vero ultimis ligatis perfectionem attribuunt et imperfectionem. LmLFr. Gafur. extr. 10, 6, 23: Omnis autem perfectio ultimam facit longam. Imperfectio enim ultimam facit brevem. LmLFr. Gafur. pract. 2, 5. f
unspezifisch für die Verkürzung von Notenwerten —
unspecific for the shortening of note values [s.XIV] LmLMarch. pom. 4, 40: Sed proprietas, quae est in latere sinistro in sursum, plus imperficit notam quam illa, quae ponitur in latere dextro in sursum; nam ipsa duas imperfectiones ostendit in ipsa nota: una est, quia est in latere sinistro, alia est, quia est in sursum. ... Proprietas vero, quae est in latere dextro in sursum, solum innuit unam imperfectionem et continuatur cum perfectione, quae est in dextro in deorsum. LmLMarch. pom. 30E, 51: notis sic imperfecte mensurantibus debuit rationabiliter signum imperfectionis addi, ut cognoscerentur distinctae in essentia ab aliis, quae mensurant plures partes temporis inclusive. Et tale signum rationabiliter debuit esse cauda in sursum eo, quod tale solum signum dicit imperfectionem.
al. [s.XV] LmLProsd. exp. 72, 13.
(?) LmLProsd. mens. p. 217b: diminutio sit quedam imperfectio.
ibid. al. LmLGeorg. Ans. 3, 192: Cauda rursus est ex figuris, que superadduntur notis, et earum perfectionem notat et imperfectionem. ... Ad superius quidem producta diminuit amplius autem contorta. 2
Bezeichnung für die Zweizeitigkeit von Notenwerten und Mensuren (gegenüber der perfekten Dreizeitigkeit) —
term[] that designates duple division of note values and mensurations (in contrast to perfect triple division) [s.XIII] LmLAnon. Emmeram. 1 p. 102, 45: discutiendum de perfectione et imperfectione circa voces vel figuras et praecipue circa longam maiorem et minorem, quoniam quidam in suis artibus maiorem longam perfectam solummodo vocaverunt eo, quod a perfectione trinae aequalitatis nomen habere sumpsit, et eo, quod sub certa dimensione (
ms. et Lambertus p. 269b; ed.: diminutione) longitudinis unius per vocis accentum in mora trium temporum aequaliter proportionata manet.
[s.XIV] LmLMarch. pom. 54, 1: Quoniam omnis imperfectio tunc consurgit, quando scilicet subtrahitur aliquid a perfectione, ideo a primis modis perfectis, in quibus reperitur ternaria perfectio, modi subtrahuntur imperfecti, in quibus non est reperiri nisi binaria.
al. LmLMarch. comp. 9, 19. LmLPhil. Vitr. 16, 10: Tempus enim imperfectum non nisi in duas dividitur semibreves ... Unde ad eius <im>perfectionem denotandam semicirculus vel duo tractuli apponantur. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 44b: Item notandum, quod O littera signat perfectionem in cantu, et C littera signat imperfectionem. LmLAnon. Paris. I 6, tit. LmLTrad. Phil. II 9, 5. LmLIoh. Mur. comp. 1, 11: Quid est imperfectio? Secundum quam aliquid est imperfectum. ... Quid est imperfectum? Quod in duas partes dividitur aequales.
al. LmLRob. Handlo p. 156, 6. LmLIac. Leod. spec. 7, 19, 17: Item secundum modernos est modus imperfectus eiusdem mensurae, idest imperfectae, qui longis utitur imperfectis duorum imperfectorum temporum. Talibus imperfectionibus in notulis, in temporibus, modis et mensuris antiqui non sunt usi. LmLIac. Leod. spec. 7, 32, 8: Haec autem brevis hanc habet imperfectionem, quia tempus includit divisibile in duas partes, non in tres.
al. LmLPetr. Palm. p. 533. LmLIoh. Mur. lib. 3, 2: perfectio consistit in numero ternario, imperfectio in binario (
inde LmLIoh. Boen ars 1, 8, 10. Anon. La Fage II p. 426. LmLProsd. exp. 12, 3. LmLProsd. mens. p. 207a. LmLProsd. ital. I p. 229b. LmLProsd. ital. II p. 37. LmLFr. Gafur. extr. 11, 3, 4).
al. LmLQuat. princ. 4, 1, 19.
al. LmLIoh. Hanb. sum. 13 p. 270, 12: Sed tractus descendens directe perfecit semibrevem. Ergo directe ascendens inducet imperfectionem et per consequens semibrevem (
ms. et ed.: semibrevis) efficiet minorem.
al. LmLGoscalc. 3, 2 p. 152, 18: triplex est perfeccio et eciam imperfeccio, scilicet modi, temporis et prolacionis.
al. LmLIoh. Vetul. 11, 2.
al. LmLNic. Weyts p. 263a: Imperfectio in musica est numerus binarius, scilicet quando aliqua figura tantum in duas partes immediatas est divisibilis. LmLTract. figur. 3 p. 72, 11.
al. LmLGuido fr. 10, 4. LmLIoh. Pipudi p. 45: Item circulus talis vel similis designat perfectionem et semicirculus talis vel similis designat imperfectionem. ... Item cifra numeri ternarii designat perfectionem; ternaria est ista 3. Et binaria imperfectionem inferioris in tempori et superioris in prolatione; binaria est ista 2. LmLAnon. Ellsworth 5 p. 236, 9. LmLSemibr. caud. p. 65. LmLAnon. Couss. V p. 218, 10.
al. LmLAnon. Kellner 9, 10.
al. LmLAnon. Monac. II 181. LmLThom. Wals. 4, 1: De perfectione et inperfectione longarum. Longa quidem in 3 dividitur species, scilicet in longam perfectam et in longam imperfectam et in duplicem longam ... Longa vero inperfecta valet duo tempora.
al. [s.XV] LmLProsd. exp. 9, 14: Modus maior sive modus maximarum est modus, qui habet attendi solum penes maximas vel qui est concernens solum maximas vel cuius perfectio et inperfectio per perfectionem et inperfectionem maximarum solum mensurari habet. LmLProsd. exp. 60, 3: nigre plene
(sc. note) habeant perfectionem, nigre vero vacue vel rubee plene habeant inperfectionem et hoc semper quo ad totum.
al. LmLProsd. mens. p. 201b: prolatio est mensura, cuius perfectio et imperfectio per perfectionem et imperfectionem semibrevium habet mensurari; per perfectionem et imperfectionem notarum positam
[] in istis descriptionibus intelligendo perfectionem et imperfectionem ipsarum notarum quo ad totum et non quo ad partem vel partes. LmLProsd. mens. p. 213a: nota nunquam alteratur nisi in imperfectione mensure illius figure, ante quam fit talis alteratio.
al. LmLProsd. ital. I p. 234a: Item aliter pro perfectione ponunt litteram T denotantem nobis similiter numerum ternarium, in quo perfectio consistit, et pro imperfectione litteram B denotantem nobis similiter numerum binarium, in quo imperfectio consistit. Item aliter pro perfectione ponunt litteram P denotantem nobis perfectionem et pro imperfectione litteram I denotantem nobis imperfectionem (
sim. LmLProsd. ital. II p. 47).
al. LmLProsd. ital. II p. 68.
al. LmLProsd. spec. 3, 8 p. 228, 21. LmLUgol. Urb. 3, 6-2, 16: Signa vero imperfectionis sunt ipsi tractuli duo, qui imperfectionem significant. Quadrangulus igitur cum duobus tractulis modum imperfectum ostendit. LmLUgol. Urb. 3, 8-1, 15: imperfectiones, id est notas in imperfecta mensura positas et figuratas.
al. LmLGeorg. Ans. 3, 213. LmLAnon. Monac. 3, 6-10.
al. LmLIoh. Tinct. pr. 1, 6, 23.
al. LmLFr. Gafur. extr. 11, 1, 19: Et nota, quod duplex longa seu eius corpus ultra debitum modum longum tot valet perfectiones sive imperfectiones, quot continet caudas sive tractus.
al. LmLBart. Ram. 3, 1, 2 p. 82.
al. LmLAnon. Tegerns. II 15. LmLIoh. Hoth. fig. II 1, 16. LmLIoh. Hoth. mens. I 1, 5. LmLNicol. Burt. 3, 1, 16. LmLAdam Fuld. 3, 10. LmLAnon. Salisb. 2, 3.
al. LmLGuill. Pod. 7, 37. LmLFr. Gafur. pract. 2, 9. LmLAnon. Couss. I p. 443a. LmLAnt. Lucc. 5, 83.
al. 3
‚Imperfizierung‘ (Verkürzung eines dreizeitigen Notenwertes um ein Drittel des ganzen Wertes oder eines Teilwertes, wobei eine mehrfache Verkürzung auf verschiedenen untergeordneten Mensurebenen möglich ist) —
‘imperfection’ (shortening of a triple note value by a third, or by a part thereof, whereby a plurality of shortenings in various subordinate mensural levels is possible) a
Definition [s.XIV] LmLAnon. Kellner 12, 1: Imperfeccio est note imperfecte in cantu perfecto posicio.
[s.XV] LmLIoh. Tinct. diff. 139: Imperfectio est tertie partis valoris totius note aut partium ipsius abstractio (
sim. LmLIoh. Tinct. imp. 1, 1, 2). LmLAdam Fuld. 3, 13: Imperfectio est alicuius notae in numero ternario depraedatio; vel sic: imperfectio vel imperficere est unam notam perfectam imperfectam reddere. LmLGuill. Pod. 7, 19: Est igitur imperfectio figure perfecte tertie partis amissio vel subtractio. LmLFr. Gafur. pract. 2, 11: Est igitur imperfectio reductio quaedam tertiae partis ad plus ad suum totum secundum ternariam eius positionem prius in ipso consyderatam.
ibid.: imperfectio est abstractio partis tertiae vel minoris applicandae ad suum totum ad implendam ternariam quantitatis divisionem. b
Gebrauch —
usage [s.XIV] LmLAnon. Michels 3, 2: Omnis imperfectio fit ratione tertiae partis (
sim. LmLIoh. Mur. not. 2, 9, 2). LmLAnon. Michels 5, 10: duplex est imperfectio sicut perfectio, scilicet mediata et immediata. Una longa immediate imperficitur per brevem, cum brevis sit eius tertia pars propinqua, sed mediate per semibrevem et minimam, quae sunt eius partes remotae. LmLIoh. Mur. not. 2, 10, 10: Ad videndum autem distinctionem inter imperfectionem longae perfectae et imperfectae. LmLPetr. Dion. 11 p. 159.
al. LmLIoh. Mur. comp. 11, 1. LmLIac. Leod. spec. 7, 38, 4: longae perfectae imperficiuntur per brevem rectam, per maiorem semibrevem, quae secundum ipsos est tertia pars brevis rectae, et per minimam, sed imperfectio longarum a brevi immediata est, a semibrevibus vero mediata.
al. LmLIoh. Mur. lib. 3, tit.: De imperfectione. Insuper notandum est, quod omnis nota perfecta potest imperfici et imperfecta perfici: imperfici per abstractionem tertie partis sui valoris, perfici per additionem medie partis sui valoris.
al. LmLQuat. princ. 4,
[] 1, 26.
al. LmLAnon. London. I 3 p. 49.
al. LmLIoh. Tork. decl. 2, 1. LmLIoh. Boen ars 1, 10, 3: unde imperfectio fit, est tertia totius. LmLIoh. Boen ars 1, 13, 7: similis ante similem nullam capit imperfectionem.
al. LmLVers. Iam post 1
glo.: Hinc de imperfeccione sive imperficientia notarum.
al. LmLWillelm. 3, 37.
al. LmLGoscalc. 3, 3 p. 154, 1: De imperfeccione autem notularum primo sciendum est, quod maxima perfecta in toto et in partibus potest imperfici multipliciter, scilicet quoad totum et quoad partes. LmLPs.-Theodon. append. 2 p. 55.
al. LmLIoh. Vetul. 57, 28: Et tunc prima erit minima, secunda vero minimae imperfectionis brevis, et omnes aliae erunt minimae.
al. LmLNic. Weyts p. 263b: imperfecto non est danda imperfectio. LmLIoh. Pipudi p. 43.
al. LmLTrad. Phil. III p. 9: Punctus enim divisionis, de quo iam dictum est, potius dicitur imperfectionis quam perfectionis, quia imperficit longam dividendo brevem et hoc in modo perfecto. LmLAnon. Couss. V p. 196, 5: dicitur perfectum posse reduci ad imperfectum per imperfectionem.
al. LmLAnon. Kellner 12, 3.
al. LmLAnon. Monac. II 197. LmLAnon. Vratisl. p. 338b.
al. LmLMens. Si ille p. 502, 18: Omnis imperfeccio aut fit per minimam aut per aliam. Si per minimam, sic est prolacionalis. Si vero per aliam, hoc est dupliciter: aut per semibrevem aut per brevem. Si primo, sic est temporalis, si secundo, sic est modalis.
al. LmLMens. Circa artem p. 517, 11.
al. LmLAnon. Vipiten. 5, 14: temporis imperfeccio non est consweta nisi in tempore perfecto.
al. [s.XV] LmLOrig. et eff. 5 (L), 9. LmLProsd. exp. 14, 7: in prima parte auctor
(sc. Iohannes de Muris) ostendit, quot modis talis inperfectio maxime quo ad totum possit fieri, in secunda autem parte illos modos declarat. ... quo ad totum, id est, quando inperfectio maxime fit quo ad totum, hoc fieri supple potest dupliciter, scilicet a parte ante et a parte post. Et declarando istos modos ait: a parte ante, scilicet quando eam precedit sola longa, id est, tunc fit inperfectio maxime a parte ante, quando eam, scilicet maximam, precedit sola longa vel eius valor, que longa vel eius valor inperficit talem maximam.
al. LmLProsd. mens. p. 204b: quotiens aliqua nota quo ad se totam vel quo ad ipsius partem vel partes est divisibilis in tres partes sibi immediatas, totiens potest imperfici per abstractionem illius tertie partis immediate vel valoris eius; et quando cessat talis divisio, cessat talis imperfectio (
sim. LmLProsd. ital. II p. 38).
al. LmLProsd. ital. II p. 52. LmLUgol. Urb. 3, 3, 10: Quoniam multifaria potest esse perfectio notae et multifaria eius imperfectio, ut exempli gratia longa perfecta a valore unius minimae imperfecta potest per eiusdem valoris additionem perfici, a semibrevi vel eius valore imperfecta per eiusdem additionem perficitur, a brevi vel eius valore imperfecta potest similiter per additionem perfici, et sic de ceteris notis imperficibilibus. LmLUgol. Urb. 3, 3-2, 5: maximae perfectae imperfectio quoad totum tum fit a parte ante, tum vero a parte post, quia nota maximam imperficiens aliquando eam praecedit, aliquando sequitur. LmLUgol. Urb. 3, 3-4, 1: De notarum imperfectione quoad partes propinquas. LmLUgol. Urb. 3, 4-4, 20: Demonstratio imperfectionis longae alteratae:
(sequitur exemplum).
al. LmLGeorg. Ans. 3, 160. LmLAnon. Couss. XII 7, 1: Capitulum septimum de imperfectione.
al. LmLAnon. London. II 7, 7: Imperfectio etiam fit in pausis.
al. LmLAnon. Monac. 2, 64.
al. LmLAnon. Mell. 7, 1.
al. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 3 p. 68.
al. LmLGuil. Dufay p. 387. LmLIoh. Tinct. imp. pr. 1: Liber imperfectionum notarum musicalium. LmLIoh. Tinct. imp. 1, 2, 1: De pausarum imperfectione. LmLIoh. Tinct. imp. 1, 3, 1: De tredecim generalibus imperfectionum regulis.
passim LmLIoh. Tinct. val. 32, 3-4. LmLFr. Gafur. extr. 11, 7, 1.
al. LmLIoh. Tinct. contr. 2, 26, 2. LmLIoh. Tinct. alt. 1, 20.
al. LmLAnon. Tegerns. II 27.
al. LmLNicol. Burt. 3, 4, 25.
al. LmLGuil. mon. 7 p. 49. LmLAdam Fuld. 3, 13.
al. LmLAnon. Salisb. 11, 7.
al. LmLGuill. Pod. 7, 22: Omnis igitur plurium partium
[] imperfectio falsa omnino est.
al. LmLFr. Gafur. pract. 2, 11.
al. LmLAnon. Couss. I p. 443a. LmLMens. Nota quod 1, 15.
al. 4
Verkleinerung (einer großen zur kleinen Terz oder Sexte) —
diminution (of a major third to a minor third or a major sixth to a minor sixth) [s.XV] LmLProsd. mon. 8, 1: quero de collocatione quinte note cantus superioris
(sc. ⋅Es⋅) in monacordo secundum hanc divisionem prescripto, et non videtur, quod alibi collocari possit quam super ficta musica inter secundum ⋅D⋅ et secundum ⋅E⋅ situata, ... et hoc male, quia per hoc non habetur vera imperfectio sive minoratio sexte perfecte sive maioris, quam sextam resonat predicta quinta nota cantus superioris cum quinta nota cantus inferioris, que imperfectio sive minoratio designatur per tale signum, scilicet per b rotundum, positum ad notam quintam cantus superioris, et hoc est, quia sexta ... excedit veram imperfectionem sive minorationem talis sexte, que continere debet tres tonos et duo semitonia minora, per coma unum; continet namque talis sexta ... quatuor tonos completos.
al.