Eintrag · Mittellateinisches Wb.
impensum n.
impensum (inp-), -i n. 1 erogatio, expensa, sumptus – Ausgabe, Auslage, (Un-)Kosten, Aufwand: a proprie: α strictius: MLWChart. Ital. Ficker 54 p. 79,1 (a. 1037) pro in-isinpensis et cartarum penis ... lectarum et pro ... contumacia. MLWBerth. chron. B a. 1076 p. 242,1 quam (ecclesiam) episcopus iam diu maximis -isimpensis et studiis construxerat. MLWCod. Udalr. 225 p. 397,27 ut ... cum propria -aimpensa neminem pauperum ledentes conveniatis (sc. episcopus). MLWChart. Naumb. I 273 p. 257,4 quia locus ... remotus fuerat et labori fratrum et in-einpense non equalis fructus respondebat. MLWEpist. Hildesh. 60 nulli ... laboris aut rerum me (sc. praepositum) deterret in-ainpensa. saepe.c. gen. explicativo: MLWChart. Naumb. I 239 p. 222,25 (a. 1160) ut homines ... ecclesie nulla vehicula vel in-asinpensas vehiculorum ... ministrent. β latius i. q. donum – Geschenk, Gabe: MLWEcbasis 550 ut serviat ... leopardus, suggerat in-asinpensas ponto et tellure creatas. MLWYsengrimus 1,515 -umimpensum ... tibi gratanter habeto (sc. Reinardus). 5,329 multotiens sine dampno -aimpensa recurrunt. b translate i. q. metrum, modus, copia – Maß, Umfang, Menge, ‘Pensum’: MLWVita Elig. 1,5 p. 672,9 rex ... tradidit ei (thesaurario) copiosam auri in-aminpensam. MLWDipl. Heinr. IV. 280 p. 359,32 tot ac tantas -asimpensas prediorum ... contradidit comes, quo servitium Dei nunc a xv fratribus ... peragi ... possit. MLWEpist. ad Wrat. 4 super -umimpensum solitum nostrę devotionis hoc facere decrevimus eqs. MLWChart. Sangall. A III app. 17 eorum, qui quotidianum servitutis -umimpensum monasterio exhibent, ... instituta ... inconvulsa fore stabilivi (sc. abbas). 2 pecunia, copiae – Geld(summe), (Geld-)Mittel: MLWRather. epist. 30 p. 173,7 -impensę, que construendis ... conferentur ecclesiis, non tibi (sc. cavillatori) videntur erogari pauperibus? MLWThietm. chron. 4,15 quod (monasterium) datis in-isinpensis Brun archipresul ... construi precepit. MLWChart. civ. Halb. 10 si quis illorum duorum ... decesserit, de simili -aimpensa denariorum celebrabitur eius memoria. MLWGeber. summ. 3 sunt ... impedimenta huic operi ... duo ...: naturalis ... impotentia et necessarie -eimpense defectus. al. 3 alimentum, victus – Nahrung(smittel): MLWSalom. II. epist. 33 ut ... mihi mansionem ... subministrari, me vero sequentibus hospitia et aliquas -asimpensas exhiberi praecipiatis (sc. episcopus). MLWLamb. Hersf. annal. a. 1073 p.158,7 dandas sibi (sc. principibus) esse inducias, quibus domum redeant, copias instruant, -asimpensas augeant. 4 apparatus, materia, instrumentum – Ausrüstung, Ausstattung, Material, Werkzeug: MLWChart. Sangall. A 572 (a. 873) ut ... in domum hospitum suscipiar (sc. Willebold) et ... victum et vestitum habeam ... et calciamenta et alias -asimpensas accipiam. MLWLamb. Hersf. annal. a. 1073 p. 141,5 -asimpensas ... convectare. MLWChart. episc. Hild. I 185 Wulfilt ... dedit ... Duidinberch ad hospitale in Hildenesheim cum omnibus illis -isimpensis, quibus patri suo servitium ... datum est, id est sedecim magnis porcis et duobus mediocribus eqs. MLWLamb. Wat. annal. a. 1120 curia nostra ... cum omnibus -isimpensis eius ... fuit incensa. MLWEpist. Reinh. 3 ut ... codex ... nobis ad describendum concedatur, ne in-ainpensa nostra in id ipsum preparata incommode alibi distrahantur. al.Weber