Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 3
- Verweise raus
- 0
immunitas (inm-), -atis f.script.:emm-: MLW p. 1365, 37. adde MLWDipl. Karoli M. 193 p. 259,2. MLWDipl. Arnulfi 62. al.emu- (cf. MLW p. 1360, 61): MLWMLWMLWl. 25. 38. 39. saepe.aemu-: MLW p. 1365, 39. adde MLWDipl. Merov. I 150 p. 378,11. al.eumuntas: MLWl. 26.imu-: MLWChart. Verd. 264 p. 292,32.imminutas (inm-, emin-): MLWMLWl. 26. p. 1365, 63. al.-mon-: MLWl. 41. adde MLWDipl. Merov. I 144 p. 363,41.emuta(s): MLWl. 39.-neta(s): MLWDipl. Merov. I 150 p. 378,11.-naeta(s): MLWDipl. Merov. I 166 p. 413,25.-ndas: MLWl. 26.-tutis: MLWWalahfr. Gall. 2,11 (var. l.).struct. c. ad: MLWl. 33.confunditur c.:humanitas: MLWl. 52.immutatio: MLWl. 59.unitas: MLWl. 64. I publ., iur., eccl., canon. i. q. vacatio, libertas (munerum, onerum, tributorum, iurium), tuitio vacationem praestans, exemptio (a iurisdictione) – Erlass(ung), Befreiung (von Pflichten, Leistungen, Abgaben, Ansprüchen), Immunität(srecht, -sprivileg, -sschutz), ‘Exemtion’ (de re v. HRG II. p. 312sqq.; usu communi: MLWl. 33): A proprie: 1 spectat ad homines cuiuscumque ordinis: MLWLex Ribv. 68,3 si quis ... legatarium regis ... in hospitio suscipere contempserit, nisi emu-semunitas (eminutas, eumuntas, inmundas var. l.) regis hoc contradixerit, sexaginta solidos culpabilis iudicetur. MLWCapit. reg. Franc. 256 p. 259,5 Hispanos ... complacuit ... sub -isimmunitatis tuitione ... suscipere. MLWConst. imp. III 302 (a. 1281) qui (reges) a contribucione ad exstructionem poncium et viarum neminem voluerunt -isimmunitatis privilegio excusari.spectat ad paganos (usu communi): MLWAdam gest. 4,27 ad quam (communem) ... sollempnitatem nulli prestatur -s:immunitas reges et populi, omnes et singuli sua dona transmittunt ad Ubsolam eqs. 2 spectat ad clericos, monasteria, homines vel res eccl. sim.: a de -e ab auctoritate saec. concessa, confirmata: α in univ.: MLWCapit. reg. Franc. 9,14 ecclesiarum res ... a iudicibus publecis ... defensentur salva emu-eemunitate praecidentium domnorum. MLWForm. Marculfi 1,4tit. confirmacio de emu-eemunitate (emutatem, emunt var. l.). MLWDipl. Ludow. Inf. 6 ut ... -emimmunitatem habeant fratres ab omnibus publicis exactionibus et iudiciariis potestatibus. MLWDipl. Conr. I. 15 -simmunitas (immo-immonitas a. corr.) ... regalis. MLWChart. Raitenh. 174 addentes (sc. comes) ... monasterio ... ius urbanum et civile ... et emu-ememunitatem canonicam eqs. persaepe. β praevalente notione liberationis a militia: MLWCapit. reg. Franc. 165,2 licentiam eos (homines res suas ecclesiis delegantes) distringendi comitibus permittimus ... nostra non resistente emu-eemunitate, ut eqs. γ praevalente notione tuitionis, defensionis (cf. op. cit. [MLWl. 22] p. 316): MLWDipl. Merov. I 166 p. 414,18 quicumquae ... ad ... monastirio se tradiderit ..., sub integra eminu-ieminutati ... valiat resedire quietus. MLWDipl. Pipp. 14 p. 20,22 ut liceat eis (sc. monachis) sub sermone tuitionis nostrae vel -isimmunitatis (humanitatis codd.) et mundeburdo ... quietos ... vivere (sim. MLWDipl. Karoli III. 6 p. 10,19 sub dominicę in-isinmunitatis tuitione. MLWDipl. Ludow. Germ. 13 p. 16,24 sub tuitionis atque in-isinmunitatis nostrae defensione. saepe. cf. MLWMLWl. 28. p. 1365, 7). MLWDipl. Heinr. III. 15 monasterium ... in nostram -emimmunitatem recepimus. persaepe. v. et MLW p. 1365, 8.adde: MLWDipl. Merov. I 148 (spur. s. IX.2?) quidquid fisco nostro exire inde (sc. de villis) poterat, ... permittimus, ut sub immutatione (ed. princ. s. XVII.; leg. -e)immunitate Viennensi ecclesiae ... maneat eqs. δ praevalente notione exemptionis a iurisdictione: MLWIosc. ad Ivon. (MG Lib. Lit. II p. 655,23) quare plures personas ab ecclesiastico iudicio exclusas esse notaveris (sc. episcopus), nisi ... episcopos in eadem emu-eemunitate (unitate var. l.) comprehendi volueris eqs. MLWConst. imp. III 205 cum ... delictum omnem -emimmunitatem auferat et privilegium omne tollat eqs. b de -e ab auctoritate eccl. concessa (cf. op. cit. [MLWl. 22] p. 321sq.): α in univ.: MLWEpist. pont. Rom. 64 p. 108,19 (a. 931) -emimmunitatem ... ita vobis (sc. abbati) concedimus, sicut eqs. (inde 65). MLWChart. Monast. 2b Richardum ... consecravit antistes abbatem ... et ipsi ... -eimmunitate banni Petri et pape ... denuncciavit (sim. MLWTrad. Patav. 608 peractioni in-einmunitate banni nostri [sc. episcopi] corroborate testes adhibiti sint. MLWChart. Austr. sup. I 197 p. 293,33). MLWChart. Raitenh. 75 p. 77,37 libertates et -esimmunitates a ... Romanis pontificibus ordini ... concessas ... confirmamus (sc. papa). al. β praevalente notione tuitionis, defensionis: MLWDipl. Otton. I. 409 p. 557,9 ut ... monasterium ... iuxta ... Iohannis ... papę ... -emimmunitatem et privilegii concessionem munire et roborare dignaremur. MLWEpist. pont. Rom. 323 p. 631,26 sub nostre emu-isemunitatis tuicione (sim. 400 [v. notam ed.]). MLWDipl. Otton. I. 457 p. 621,3 (spur.) monasterium ... in -emimmunitatem papę et in nostram recipimus. 3 spectat ad laicos, res saec.: a de -e a rege concessa, confirmata: α in univ.: MLWForm. Marculfi 1,17 l. 11 quod ... rex ... villa ... in integra emu-eemunitate (imu-imunitate a. corr. A2) ... eidem (viro) concessisset. MLWCapit. reg. Franc. 281,20 ut ... eorum, qui nobiscum vadunt, beneficia et villae sub -eimmunitate maneant. MLWDipl. Karoli III. 93 servos et ancillas (sc. hominis Parmensis) ... sub nostro recipimus mundeburdo atque emu-eemunitate. MLWActa imp. Winkelm. I 527 quod nos ... vobis (sc. comiti) ... nuper petitam -emimmunitatem hanc regali liberalitate concedimus. β spectat ad reginam peregre proficiscentem: MLWNicol. I. epist. 45 p. 321,40 ita ... talis -isimmunitatis certitudo (i. securitas reginae a rege tributa) subsequatur, ut tu (sc. Theutberga) nec veniens nec commorans ... aliquod patiaris incommodum. γ spectat ad discipulos, alumnos: MLWActa imp. Winkelm. I 991 p. 744,8 (a. 1268) pro littera -isimmunitatis scolarium tar. xii. δ spectat ad cives civitatum: MLWDecret. Bern. 1 (dipl. Frid. II. spur.) libertatem et -emimmunitatem vobis (sc. civibus) ... potestate regia confirmamus. MLWChart. Gosl. II 206 p. 244,27 (dipl. Rud. Habsburg.) omnes -esimmunitates, indulgencias, gracias, libertates et iura eisdem civibus ... innovamus. b de -e a papa vel clerico hominibus contra hostes fidei christianae certantibus concessa: MLWInnoc. IV. registr. A 630 p. 449,7 eam peccatorum veniam et illas -esimmunitates assumentibus crucem huiusmodi (sc. contra Fridericum imperatorem) concessurus (sc. minister provincialis ordinis fratrum Minorum), que eqs. (sim. B 259 p. 228,18 idem privilegium eamque -emimmunitatem tribuere. al. MLWChart. Livon. A I 268 p. 350,31). B meton.: 1 instrumentum, diploma vacationem, libertatem confirmans – Immunitätsurkunde, -diplom: MLWEpist. Desid. Cad. 2,7 ut de iudicum infestacione, sicut et emm-semmunitas nostra ex hoc continet, liceat eis (hominibus) vivere cum quietem. MLWForm. Marculfi 1,3tit. ae-eaemunitate (emu-eemunitate, emu-ememunitatem var. l.) regia. MLWDipl. Karoli M. 158 p. 215,29 hanc emu-ememunitatem conscribere iussimus. MLWDipl. Loth. I. 5 p. 65,14 in-eminmunitatem Caroli ... imperatoris ... obtutibus nostris ad relegendum direxit abbas. saepe. 2 multa, poena pro vacatione, libertate violata solvenda – Buße, Strafe für eine Immunitätsverletzung: MLWTrad. Frising. 184a p. 176,38 (a. 802) res ... sine conpositione emu-isemunitatis regis et sine debito regali reddere. MLWCapit. reg. Franc. 202,11 ut, qui eas (depraedationes) fecerunt, legaliter emendent cum emu-eemunitate nostra. MLWDipl. Loth. I. 81 p. 203,6 sciat (sc. qui praeceptum violaverit) se eandem in-eminmunitatem compositurum (sim. MLWDipl. Karoli III. 12 p. 19,28 tres auri obriti libras ... aecclesiae et -emimmunitatem ... persolvat. MLWDipl. Otton. I. 261 p. 373,35). saepius. 3 territorium, in quo ius vacationis, libertatis ratum habetur, regio immunis – Gebiet, in dem das Immunitätsprivileg gilt, Immunität genießender Bereich: a de toto districtu, dominio sim.: α ad monasterium, ecclesiam pertinenti: MLWAlcuin. epist. 298 p. 457,22 quae (ecclesiae) sunt in emu-eemunitate Sancti Martini et in parrochia vestra (sc. episcopi). MLWDipl. Ludow. Germ. 179 p. 258,10 (spur.) que emu-semunitas in eo loco incipit, ubi eqs. MLWConst. imp. II 187 p. 229,8 nec liceat ... comiti vel advocato sibi iuditium usurpare de hiis, que in emu-busemunitatibus fiunt ecclesiarum. MLWChart. Carniol. II 272 p. 212,19 limitamus (sc. dux) eis (sc. conventui) ... terminos emu-isemunitatis ... a Stein ... usque eqs. al. β ad regem pertinenti: MLWForm. Sangall. II 10 p. 403,19 ut -simmunitas (inminutas var. l.) regis a villa ad villam ... sine ullius communione esse deberet. b de strictiore ambitu ecclesiae sim. i. q. circuitus (saeptus) iure vacationis donatus, asylum, locus pace speciali praeditus – (umfriedeter) Immunitätsbezirk, Asylbereich, Sonderfriedensbezirk, ‘Freiung’ (cf. op. cit. [MLW p. 1364, 22] p. 317 et III. p. 761sq.): MLWCapit. reg. Franc. 20,9a ut latrones de infra in-eminmunitatem (20,9b emu-e)emunitate illi iudicis ad comitum placita praesentetur. 39,2 si quis in emu-ememunitatem (in-eminmunitatem var. l.) damnum aliquid fecerit. al. MLWChart. Stab. 111 p. 230,30 (epist. papae) quicquid de terminis et -eimmunitate leuguę in eorum (monachorum) preceptis continetur. MLWChart. select. Waitz 16,5 (dipl. Heinr. V.) iudex ... villae nichil eorum, quae infra emu-ememunitatem claustri vel atrii vel aecclesie contigerint, iudicet. MLWChart. Westph. IV 268 p. 176,5 quod catena, que ex antiquo terminum emu-isemunitatis et civitatis divisit, ... reponatur. persaepe. 4 fundus immunis, praedium immune – Immunität genießendes Land(stück), Gut, I. genießender Besitz: a spectat ad possessiones eccl.: MLWDipl. Karoli III. 123 p. 196,19 confirmavimus ... in eodem (Lugdunensi) pago -emimmunitatem villę Orbanę ... in usum fratrum (sim. p. 196,24 villam cum -eimmunitate et appenditiis suis). MLWVita Meinw. 202 p. 117,12 qualia (bona) ... ecclesie collata sunt ... in bannis, in -busimmunitatibus, in omni districtu, in prediis eqs. MLWChart. Carniol. II 241 p. 192,2 confirmamus (sc. dux) ... possessiones (sc. hospitalis) ... tam in prediis quam decimis, silvis, pratis, pascuis, comunitatibus et emu-busemunitatibus (sim. MLWChart. Wirt. 2745. 2773). al.fort. huc spectat: MLW p. 1361, 48. b spectat ad possessiones regales: MLWCapit. reg. Franc. 143,3 nemo ex his, qui pontes faciunt, aut de in-businmunitatibus aut de fiscis aut de liberis hominibus cogantur pontaticum de eodem, quem fecerunt, ponte persolvere. MLWDipl. Conr. II. 199 p. 265,21 cuiusdam in-isinmunitatis partem proprietate hereditaria ad eam (Giselam) pertinentem ... Sancto Kiliano ... donavimus. MLWChron. Reinh. a. 1199 p. 562,22 princeps ... innumeras imperii emu-esemunitates et predia ... optinuit (v. notam ed.). II theol. i. q. sanctitas – Unantastbarkeit, Heiligkeit: A spectat ad papam: MLWEpist. divort. Loth. 3 p. 213,35 nos (sc. reges) ... vestrae (sc. papae) ... auctoritati humilem subiectionem ... observare decernimus eique collatam divinitus -emimmunitatem salubriter tueri praeoptamus. B spectat ad locum martyrii: MLWMeginfr. Emm. 16 p. 141,984D ubi incisus est felix sacerdos, locum illum haec solemnitas colit atque haec -simmunitas tegit, scilicet ut eqs. (cf. MLWArbeo Emm. 25 excusationem). cf. munitas.Niederer
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateinimmunitasf.
Mittellateinisches Wb.
immunitas (inm-), -atis f. script.: emm-: MLW p. 1365, 37. adde Dipl. Karoli M. 193 p. 259,2. Dipl. Arnulfi 62. al . emu…
Verweisungsnetz
4 Knoten, 3 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Anchor 1
Kompositum 3
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit immunitas
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — immunitas kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.