Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
îbisca st. sw. f.
st. sw. f., mhd. îbesch(e), ybesch, nhd. eibisch m.; as. īviska, mnd. îvesche. — Graff I,101.
Alle Belege im Nom. Sing.
ibi-sca: Gl 3,102,38 (SH A, 5 Hss.). 39 (SH B, vgl. Hbr. II,559). 198,17 (SH B). 489,2. 492,28. 501,25. 511,23. 513,10. 514,25. 517,29. 579,33. 592 Anm. 1 (SH A). 604,36. 4,357,5. 359,13 (-sca). 363,11. 5,35,42 (SH A). Add. II,100,23. Beitr. 73,247,37. Hbr. I,190,256; -sch-: -a Gl 3,102,40 (SH A, 2 Hss.). 198,17 (SH B). 477,33 (2 Hss.). 603,63. 4,329,45 (Wolf. Helmst. 254, Hs. 9. Jh.); -e 3,547,59 (2 Hss., 1 Hs. y-). 550,51 (2 Hss., y-). Reiche, Nachtr. S. 496; -sha: Gl 3,603,36 (verschr.? Vgl. Z. 63 ibischa in der gl. Hs.). — In späten Hss.: ibisch: Gl 3,102,40 (SH A). 517,20 (y-). 550,51. 580,5; ybich: 547,60.
iuui-sc-: -a Gl 5,39,32 (Zürich C 184, 9. Jh.); -e 3,469,14; -sche: 102,41 (SH A; iwi-); iuisca: 513,10 (2 mal übereinander (?), übergeschr. -v-, oder ist unteres iuisca lat.?). 4,370,4 (-v-). 5,42,11; iwis: 4,372,3 (vgl. Fachprosa S. 483 Anm. 17).
ybe-sce: Gl 3,533,21; -sche: 524,4. 533,21. 535,13 (i-). 537,27 (i-). 543 Anm. 11 (-sche). 4,366,20. Beitr. 73,263,189; -che: Gl 3,521,26. — iuesche: Gl 3,604,22 (gen. sg. wie lat.?).
Verschreibung: luuisca: Gl 3,172,19 (SH, Anh. a; L- statt I-); uushca: 4,370 Anm. 1 (= iuischa, Steinm.; dat.? s. u.); lat. ist wohl: ibisca Gl 3,474,37 (in alphabetischem Glossar unter i-anlautenden lat. Wörtern, durch folgende malua asinina altea -a für -us verschr.? Zu -a vgl. auch Gl 3,513,10).
Eibisch, Althaea officinalis L. (vgl. Marzell, Wb. 1,229 f.): ibisca ibiscum vel altea vel malva silvatica [Hbr. I,190,255] Gl 3,102,38. 39. 198,17. 5,35,42. Hbr. I,190,256. ibiscus Gl 3,489,2. 501,25. ibiscum vel atritea vel malva silva[s]tica 592 Anm. 1. altea ł malva silvatica 172,19. altea id euiscos [vgl. altea eviscus uel ibiscus, CGL III,549,30] 469,14. altea 477,33. 492,28. 511,23. 513,10 (in 1 Hs. wohl zusätzlich lat. iuisca). 514,25. 517,20. 29. 521,26. 535,13. 547,59. 579,33. 580,5. 603,36. 63. 604,36. 4,357,5. 359,13. 363,11. 370 Anm. 1 (de althea idem de uushca). 372,3 (de altea). 5,39,32. 42,11. Add. II,100,23. altea bismalva Gl 3,524,4. 533,21. bismalva 537,27. 550,51. malva viscus 543 Anm. 11. alteae radicem 604,22. mismalvas [im Abschn. De herbis hortulanis, Brev. exempla 256,37] dazu Glosse: id est altea. quod dicitur ibischa 4,329,45. ybesche De altea [Macer Flor. IX, Überschr.] 366,20. Beitr. 73,268,189. collige herbam quę ivisca dicitur ... et kozumbrium quod est thimiama et tere in vino ... Gl 4,370,4. ibisca althea [malva agrestis, sive malvae viscus, sed althea, quod in altum surgit, et viscus, quia glutinosa est, Is., Et. XVII,9,75] Beitr. 73,247,37. ibische nomen herbae alteae [zu: nomina et virtutes herbae ibisci, a Graecis appellatur althaea ... Itali ibiscum vocant, alii malvaviscum, Apul., De medic. herb. XXXVIIII] Reiche, Nachtr. S. 496.