hyperphrygius -a, -um
vel subst. -i
m. (ὑπερφρύγιος) ‚hyperphryisch‘, das ‚Hyperphrygische‘ —
‘hyperphrygian’ 1
als Bezeichnung für die antike Transpositionsskala (zwischen der hyperiastischen und hyperäolischen Skala im System von fünfzehn, jeweils um einen Halbtonschritt versetzten Skalen) —
as term that designates the ancient transposition (found between the hyperiastian and hyperaeolian transpositions within a collection of fifteen scales, each transposed by a semitone) [s.V] LmLMart. Cap. 9, 935: Tropi vero sunt quindecim, sed principales quinque, quibus bini cohaerent: id est lydius, cui adhaerent hypolydius et hyperlydius; secundus iastius, cui sociatur hypoiastius et hyperiastius; item aeolius cum hypoaeolio et hyperaeolio; quartus phrygius cum duobus hypophrygio et hyperphrygio, quintus dorius cum hypodorio et hyperdorio (
inde LmLFr. Gafur. theor. 5, 8, 13).
[s.VI] LmLCassiod. inst. 2, 5, 8: Toni vero sunt quindecim: hypodorius, hypoiastius, hypophrygius, hypoaeolius, hypolydius, dorius, iastius, phrygius, aeolius, lydius, hyperdorius, hyperiastius, hyperphrygius, hyperaeolius, hyperlydius (
inde LmLWalt. Odingt. 3, 9, 9).
ibid.: Hyperphrygius est hyperiastium hemitonio, hyperdorium tono, lydium tono semis ... praecedens.
ibid. al. (
inde LmLAurelian. 6, 41-42). 2
als Bezeichnung für eine Tonstufe (f oder ) in einem Zweioktavensystem von hypodorius - hyperlydius (entsprechend der Tonskala von A- bzw. E-) —
as a term that designates a pitch (f or ) in a two-octave system from hypodorius - hyperlydius (corresponding to the scale from A-, or E-) [s.XI] LmLMon. Pythagoras p. 37, 6: Quod autem supererit quarta scilicet parte, illam mensuris aggrediens primo per octo partes diviso, ypereolium ponens cum nona parte iuxta quem yperfrigium locans, ad ypereolium octies emenso spatio, cum nona parte yperfrigio invento. LmLMon. Pythagoras p. 37, 16: Post iastium autem dorium statuens yperfrigii spatio geminato.
cf. LmLMeyer Chr., Mensura
p. 255 ex errore pro hypophrygius: LmLAurelian. 6, 43.