Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
holôn sw. v.
sw. v., mhd. holn, höln; mnd. hōlen, mnl. holen; ae. holian; an. hola; vgl. nhd. höhlen. — Graff IV,848.
hol-: 3. sg. -ot Gl 1,507,4 (M, 3 Hss.); -it ebda. (M, 3 Hss.); -t 5 (M); 3. pl. -ant 2,396,15. 454,44 (2 Hss.); -ent 1,502,58 (M); -int ebda. (M); part. prs. -anti 2,633,22; ka-: part. prt. -ot 760,13 (clm 14747, 9. Jh.); gi-: acc. sg. m. -eten 628,49; ge-: nom. sg. f. -tiv 4,140,33 (Sal. c).
geolade: part. prt. nom. pl. m.? Gl 2,712,42 (Paris Lat. 9344, 11. Jh.; zum h-Ausfall vgl. Franck, Afrk. Gr. § 110). 1) etw. aushöhlen, durchlöchern: a) Steine aushöhlen, auswaschen: holint [lapides] excavant [aquae, Iob 14,19] Gl 1,502,58 (7 Hss. irholôn, 1 Hs. ûzholôn); b) etw. mit Löchern versehen, durchbrechen, durchbohren: holant [tabulis superne strata texunt pulpita ... terebrant aream crebroque lignum] perforant [acumine, Prud., P. Rom. (X) 1019] Gl 2,396,15. 454,44. geolade [erigitur Liparen, fumantibus ardua saxis, quam supter specus et Cyclopum] exessa [caminis antra Aetnaea tonant, Verg., A. VIII,418] 712,42; c) eine Grube ausheben, einen Brunnen graben: holanti [ante locum capies oculis alteque iubebis] in solido (ne ager sit concavus, Serv.) [puteum demitti, Verg., G. II,231] Gl 2,633,22; d) etw. bearbeiten, behauen: geholtiv dolata Gl 4,140,33; einen Mühlstein: giholeten [(agitator aselli) lapidemque revertens] incussum [Verg., G. I,275] 2,628,49; eine Kirche aus dem Felsen herausarbeiten: kaholot [(ecclesia beati Michaelis archangeli) vertice siquidem montis excelsi posita, de corpore eiusdem saxi speluncae instar] praecavata [ostenditur, Mem. Mich., PL 95,1522] 760,13. 2) etw. (die Erde) aufwühlen, aufscharren: holot [(equus) terram ungula] fodit [Iob 39,21] Gl 1,507,4.
Abl. holado.