Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
hôloht(i) adj.
adj., mhd. holeht; as. hōlohter, hōlodi (s. u.); vgl. an. haula; zu -oht(i) vgl. Wilm., Gr. 22 § 353, zu -ahti neben -ohti Schatz, Ahd. Gr. § 17. — Graff IV,848.
haolohter: nom. sg. m. Gl 3,12,15 (C).
hol-oht: Grdf. Gl 3,241,60 (SH a 2, 12. Jh.). MGh LL sectio I,V,2 p. 437,9 (Wien 406, 12. Jh.). Thies, Kölner Hs. S. 171,19 (SH, 13. Jh.); nom. sg. m. -]ar Gl 1,345,4 (S. Paul XXV d/82, 9./10. Jh.). 2,242,12 (clm 14409, 9. Jh.). 355,3. 4,338,31. 5,30,3 (alle 11. Jh.); -]er 1,345,3 (3 Hss., darunter Sg 9. 295, beide 9. Jh.). 351,53 (M, 6 Hss., 1 Hs. -hter). 353,35 (Jd). 2,201,74 (S. Paul XXV d/82, 9./10. Jh.). 214,36 (Schlettst., 12. Jh.). 242,48 (clm 27152, 9. Jh.; -, t aus er korr., Steinm.). 3,301,58 (SH d; -). 306,21 (SH d; -). 429,22. Thies, Kölner Hs. S. 179,2 (SH; -ts); -ochts: dass. Gl 1,351,55 (M); -octer: dass. ebda. (M); -ah: dass. 4,201,29 (sem. Trev., 11./12. Jh.); -ehts: dass. 3,241,59 (SH a 2); -ecter: dass. 488,45; -otter: dass. Mayer, Glossen S. 6,3 (Augsb. K 4, 10. Jh.); -iter: dass. Gl 2,241,12 = Wa 81,20 (Carlsr. S. Petri, 10./11. Jh.; zu t für ht vgl. Gallée, As. Gr. § 263 Anm. 2); hovlohter: dass. 1,351,54 (M).
haladi: Grdf. Gl 1,355,28 = Wa 75,4 (Carlsr. S. Petri, 10./11. Jh.); zu hâl- neben hôl- vgl. Gallée, As. Gr. § 96, zu -adi neben -odi § 71. 130,2; nach Gallée wäre von einem eigenen Suffix -odi auszugehen, doch vgl. oben in derselben Hs. holiter u. auch houaradi Gl 2,241,8 = Wa 81,17 unter hovaroht(i).
Verschrieben: hol-olt: Grdf. Gl 3,318,53 (SH e, das erste l aus Rasur, Steinm.); -otehr: nom. sg. m. 4,257,3 (M); -otcher: dass. 1,351,56 (M); -ents: dass. 3,241,59 (SH a 2); -ender: dass. 501,16 (Mülinensche Rolle, 11./12. Jh.; l. holehder, Steinm.).
an einem Bruch am Unterleib (teilweise wohl Hodenbruch) leidend (vgl. Höfler, Krankheitsn. S. 76): holohter [qui habuerit maculam, non offeret panes deo suo ... si impetiginem in corpore, vel] herniosus [Lev. 21,20] Gl 1,345,3. 351,53 (3 Hss. hôdalôs). 353,35. 355,29 = Wa 75,4. 4,257,3. holohter [si gibbus, si lippus ... si impetiginem in corpore, vel] ponderosus [Greg., Cura 1,11 p. 11, vgl. Lev. 21,20; vgl. (ponderosus) vitium quippe est ponderis, cum humor viscerum ad virilia labitur, ebda. p. 13] 2,201,74. 214,36. 241,12 = Wa 81,20. 242,12. 48. Mayer, Glossen S. 6,3 (PL 77,24 A). decenter iocatur poeta in Neronem. quia ramicosus erat .i. herniosus holohtar [Randgl. zu: sentiet axis onus, Lucan 1,57] Gl 2,355,3. 4,338,31. 5,30,3. haolohter ponderosus 3,12,15. Thies, Kölner Hs. S. 179,2. hirniosus Gl 3,241,59. 429,22. 488,45. 501,16. 4,201,29. Thies, Kölner Hs. S. 171,19. hirniosus ponderosus Gl 3,301,58. 318,53. holohter ponderosus. cui humor viscerum in virilia labitur 306,21. cativo id est holoht [zu: id est aut caecum aut herniosum aut] cadivum [aut leprosum, Lex Baiv. XVI,9 p. 437,6] MGh LL sectio I,V,2 p. 437,9 (nach Gl 2,353,26).
Vgl. hôla.