habito

habito, -avi, -atum, -are.script.:a-: MLW p. 920, 11. adde MLWChart. Tirol. 549 p. 29,24.abb-: MLWDipl. Conr. (BullIstStorItal. 89.1980/81. p. 441).habet(o): MLWl. 40. adde MLWConc. Merov. p. 20,8.form.:coni. plusq. -asse(m):habitasse(m) MLWEigil Sturm. 18. MLWWett. Gall. 2 p. 258,31. 3 p. 259,8.depon.: MLWMLWl. 25. 41.?struct. c. locativo: MLW p. 920, 70.gerundivum pro partic. fut.: MLWl. 43.partic. fut. pro partic. praes.: MLWl. 54.confunditur c. habere: MLWl. 47. I ponitur pro vel alternat c. habere: A trans. (‘haben’): 1 de animalibus i. q. alere – halten: MLWConc. Merov. p. 170,12 ubi ... Dei est assiduitas cantilenae, monstrum est et dedecoris nota canes ibi vel accipitres -arehabitare (inde MLWCapit. reg. Franc. 113,6 [cod.] decoris nota canes sibi ... non -are;habitare cf. MLWConc. Merov. p. 20,2 episcopis ... canis ... et acepitris habere non leceat). 2 de vestimentis i. q. gestare – tragen: MLWConc. Merov. p. 215,18 ut abitum concessum clerici religiose -arehabitare debeant et nec lanceas ... nec vestimenta secularia habere nec portare debeant. B intrans. i. q. esse – sein: 1 adesse, versari – zugegen sein, herrschen: MLWVitae abb. Acaun. 3 (MGMer. VII p. 331,26) et (sic A pro ut) ... ⌊illi (loco), cui⌋ (illic, ubi B1m.¹ recte ut vid.) splendor vitae per passionis atrocitatem fuerat adquisitus, nitor habitantium (i. Thebeorum martyrum) remearet exclusisque actionibus tenebrarum dies perpetuus -returhabitaretur (haberetur B). 2 remanere, abire – (zurück)bleiben, ausgehen: MLWForm. Augiens. A 13 p. 345,19 auctorem ... criminis ... nec inultum ... potiatur (sic) iudiciaria -arehabitare potestas (ex MLWForm. Marculfi 2,3 l. 58 paciatur ... habere). 3 sibi -arehabitare i. q. se habere – sich (ver)halten: MLWLamb. Leod. Matth. I 96 mens recti conscia, que se, dum patitur civile malum, superefferat atque ... se sibi restituat, -ethabitet sibi temporis omnis emula (gloss.: est enim hoc proprium sapientium, ut secundum tempus se habeant). II spectat ad habitationem: A intrans. i. q. sedem ac domicilium habere, commorari – wohnen, seinen Wohnsitz haben, ansässig sein, weilen (persaepe partic. praes. usu subst., e. g. MLWMLWl. 45. 49): 1 c. praep. vel adv. (c. abl. loci: MLWMLWMLWl. 45. p. 920, 6. 66. al.): a proprie (fere de hominibus; de animalibus: MLWl. 61. al.): α in univ.: MLWConc. Merov. p. 79,7 si, quae rapta dicetur, cum raptore -etarehabetare consenserit. MLWLex Sal. Pipp. 17 (rec. E) ut inter homines <non> -eturhabitetur (-et E12) auctor sceleris (inde MLWLex Sal. Karol. 14,10 non -et)habitet. MLWConc. Karol. A 46^B,9 (cod. V1) a propriis episcopis ... in monasteria -andihabitandi et conversandi pro exercendo officio constituantur sacerdotes. MLWCod. Odalb. 62 in viculo, ubi Uuiniddram -athabitat. MLWHrotsv. Gong. 523 terris -anteshabitantes ... remotis. MLWHrotsv. Pafn. 7,13 non recuso (sc. Thais) ... me ... sordido ... -ihabi<ta>tum (corr. Celtis) ire in tugurio. MLWWipo gest. 2 p. 14,9 Franci, qui supra Rhenum -anthabitant. MLWChart. select. Keutgen 135,11 circa hospitale -anteshabitantes. persaepe. v. et MLWMLWMLWMLWMLWMLWMLW p. 913, 63. 915, 59. 917, 22. 918, 5. 920, 26. 921, 3. vol. II. p. 1766,38sqq.huc spectare potest et exemplum supra (MLWl. 14) allatum.partic. fut. pro partic. praes.: MLWRather. chart. (QuellForschItArch. 29. 1938/39. p. 38,4) signum manibus Iohannis ... et Giselberto, -turihabituri prope Pusterola plana, testes. β conversari, vivere – sich aufhalten, leben: MLWHrotsv. Theoph. 91 si ... vellet ... sub ditione sui post haec -arehabitare magistri (i. diaboli). MLWIdung. Pruf. dial. 3,855 dixit sanctus Ieronimus cuidam monacho -antihabitanti in monasterio: ‘sic vivas in monasterio, ut eqs.’ MLWInnoc. III. registr. 1,173 p. 251,18 ubicumque de mandato abbatis -verinthabitaverint monachi. MLWAlbert. M. animal. 2,82 piscis serpentinus ... -athabitat in profundo maris. saepius.secum -arehabitare i. q. in se recedere – innere Einkehr halten: MLWRimb. Anscar. 35 p. 66,39 quotienscumque a praedicatione et ecclesiasticis officiis ... liber esse poterat, -vithabitavit secum. γ (per)manere, considere – bleiben, ausharren, lagern: MLWLiutg. Greg. 2 p. 69,37 fugere ad civitatem ibique in arto pane et angustiis per dies plures -arehabitare. MLWHrotsv. prim. 203 qui (pater domus) ... extra tecta domus illis (subulcis) -anshabitans sociatus insomnem coepit noctem servare. MLWAnnal. Hild. a. 1006 rex ... in partibus Saxoniae usque ad tempus quadragesimae -vithabitavit. al. δ sibi domicilium constituere – sich ansiedeln, niederlassen: MLWBeda hist. eccl. 1,1 p. 12,10 Picti -arehabitare per septentrionales insulae partes coeperunt. MLWWipo gest. 17 imperator ... Nortmannis, qui de patria sua ... in Apuliam confluxerant, ibi -arehabitare licentiam dedit. b translate: α de Deo eiusque personis: MLWAldh. virg. II 151 spiritus in vobis (sc. castis) -athabitat iam iure Tonantis. MLWHraban. epist. 12 p. 399,29 supernus arbiter, qui in altis -athabitat (cf. Vulg. psalm. 112,5). MLWCarm. imag. 23^h,5,5 populis -anshabitans verbum caro factum est (cf. Vulg. Ioh. 1,14). al. v. et MLW p. 917, 22. β de rebus:incorporeis: MLWBruno Querf. Adalb. A 1 ⌊-verathabitaverat secum⌋ (-bathabitabat cum illo var. l.; sc. cum patre Adalberti) misericordia bona.corporeis: MLWTract. de caus. mul. 95 p. 55,17 nascitur semen in viris ... et flegma contra renibus a-at (c. sensu sedendi).de locis i. q. situm esse – liegen: MLWBeda hist. eccl. 2,9 p. 97,15 omnes Brittaniae fines, qua vel ipsorum (Anglorum) vel Brettonum provinciae -banthabitabant (-ant var. l.). MLWChart. Burgenl. I 83 p. 56,16 (dipl. a. 1208) meta ... vadit ... ad terram comitis Hendrici ..., in qua terra -anthabitant septem ville. 2 absol.: MLWWett. Gall. 11 p. 262,28 antequam Christo propitio locus ei ostenderetur ad -andumhabitandum (MLWDipl. Constantiae 49 p. 158,18 [spur.] homines adventitios ... recipere ad -andumhabitandum. saepius. v. et MLW p. 915, 15). MLWDipl. Loth. III. 82 quisquis ad locum vel ad terram ipsi (sc. Heresueldensi ecclesiae) pertinentem causa -andihabitandi se contraxerit. v. et MLWl. 27. B trans.: 1 proprie (fere de hominibus; de animalibus: MLWl. 24): a incolere, inhabitare, insidere – bewohnen: MLWWalahfr. hort. 44 umbricolis -tahabitata cubilia talpis diruo. MLWRud. Fuld. mirac. 7 fratres nostri, qui -banthabitabant in Cella, quae ob hoc, quod ab eo quondam est -tahabitata, Baugulfi vocatur. MLWAnnal. Fuld. II a. 805 princeps Hunorum ... ad imperatorem venit et ... -andihabitandi locum accepit, eo quod Sclavis infestantibus pristinas sedes -arehabitare non potuit. MLWFroum. carm. 17,1 gens -anshabitans Alpes. saepius.colere – bewirtschaften: MLWTrad. Frising. 472 (a. 822) hoc ipsud (sc. rem proprietatis traditam) in beneficiarii usu ex Hittone episcopo -andumhabitandum et emeliorandum accepi. MLWDipl. Ludow. Inf. 37 dedimus ... hobam unam, quam vir Uuolfker dictus -bathabitabat. b accolere – wohnen (an): MLWAdam gest. 1,60 sinus quidam eius freti, quod Balticum ... dicitur, ... portum facit barbaris gentibus, quae hoc mare diffusi -anthabitant, optabilem. 2 translate i. q. obtinere, frui – erlangen, genießen: MLWCarm. Salisb. I 3,8 ut mihi det Dominus veniam scelerum ..., quatenus aeternam merear -arehabitare quietem.