Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 1
- Verweise raus
- 0
habilito, -avi, -atum, -are.script. a-: MLWMLWl. 36. 38.usu refl.: MLWMLWMLWl. 33. 45. 49sqq.; medial.: MLWl. 49sqq.struct.:fere pendet ad, e. g. MLWMLWl. 28. 30.c. dat.: MLWMLWMLWl. 33. 41. 54.pendet ut: MLWMLWl. 45. p. 913, 3.absol.: MLWMLWl. 48. p. 913, 1. idoneum, aptum, habilem reddere – geeignet, passend, tauglich machen, befähigen: 1 gener.: a in univ.: MLWVolquin. serm. 41 calefacit ipsa (gratia), dum inflammat ad appetendum, et humectat, dum resolvit et -athabilitat ad satagendum. v. et MLW p. 911, 51. b accomodare – anpassen: MLWElias Sal. mus. 31 p. 61b ignorans cantor ignorat scientiae naturam ... et -arehabilitare vocem suam ad cantandum cantum, qui cum instrumento ligneo, cum viella optime cantaretur.refl.: MLWAlex. Min. apoc. 20 p. 428,19 placuit Saladinus in oculis reginae, quia se scivit saeculo -arehabilitare. c praeparare, instruere, informare – vorbereiten, heran-, ausbilden: MLWVita Cunib. C 1 fuit ... ad ... Francorum regem adductus ...; praecipue tamen, ut ad militaria a-returabilitaretur exercicia. MLWHelw. denar. p. 89,43 ipse (Deus) linguam infantis ... ad loquendum aptavit et ad rationalem usum a-ansabilitans primum balbutire, deinde plene et recte loqui fecit. MLWCaes. Heist. Engelb. 2,5 p. 257,27 opus (sc. pietatis) ... episcopi ... glorie martirii multum eum -vithabilitavit. MLWUrban. IV. registr. 560,1 p. 546,16 ut vestris (sc. utriusque partis) animis -tishabilitatis interim ad reformanda inter vos amicitie federa congruentia tempora captarentur (inde MLWConst. imp. II 405,3). v. et MLW p. 913, 1.refl.: MLWDavid compos. 3,20,2 fidelis Dei servus ita debet -arehabilitare semetipsum ..., ut statim, cum iubetur, subsiliat a lecto ad orationes nocturnas. d apparare – herrichten, instand setzen: MLWChart. Brem. 257 (a. 1253) fratribus licet ipsum (spatium) -arehabilitare, complanare et munitionem circumponere (item 258). 2 spec.: a eccl. usu refl. vel medial. (medial. addito pron. refl. abund.: MLWl. 60) de acquisitione vel recuperatione gratiae i. q. se (denuo) habilem, dignum praestare – sich (wieder) als fähig, würdig erweisen: MLWCaes. Heist. mirac. II 2,8 per opera huiusmodi (sc. ieiunandi voluntarie in honore s. Mariae) peccator gratie -aturhabilitatur. MLWDavid compos. 2,3,1 secundum quod quisque se -athabilitat ad gratiam per studium virtutum, iuxta hoc eqs. MLWBerth. Ratisb. serm. 6 p. 37,41sqq. ad gratiam ... inveniendam, acquirendam et habendam nulla sunt necessaria nisi unum, hominis habilitas; scil. Deus enim offert illam omnibus, homini autem se -antihabilitanti iam dat; ... -arehabilitare igitur te, homo, quasi vas optimum ad liquorem eqs. MLWHugo Ripelin compend. 5,12 p. 162a,5 potest ... peccator se -arehabilitare ad gratiam. p. 162a,12 ex parte hominis se ad gratiam -antishabilitantis. b iur. i. q. potestatem dare – ermächtigen: MLWActa imp. Böhmer 355 p. 297,32 (a. 1249) ad que (dominia) et quos (honores) ... feliciter gubernandos -amushabilitamus te de nostre plenitudine regie potestatis. MLWChart. Westph. VII 1487 eum (sc. ministerialem) ad idem (sc. scabini) officium habendum -amushabilitamus.
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateinhabilito
Mittellateinisches Wb.
habilito , -avi, -atum, -are. script. a-: MLW MLW l. 36. 38 . usu refl. : MLW MLW MLW l. 33. 45. 49sqq.; medial. : MLW l…
Verweisungsnetz
2 Knoten, 1 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Kompositum 1
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit habilito
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — habilito kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „habilito". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 19. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/habilito/mlw
- MLA
-
Cotta, Marcel. „habilito". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/habilito/mlw. Abgerufen 19. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „habilito". lautwandel.de. Zugegriffen 19. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/habilito/mlw.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_habilito_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„habilito"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/habilito/mlw}, urldate = {2026-05-19}, }