Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
gîtagî st. f.
st. f. — Graff IV,145 f.
kit-agi: dat. sg. Gl 1,282,21 (Rd); acc. sg. H 4,5,2; -achi: dat. sg. Gl 1,282,21 (Jb; zu -ch- vgl. Schindling S. 71). — kit-iki: nom. sg. Gl 2,216,48. 746,6 (Ja); -ig-: dass. -i 1,782,21. 2,153,18. 208,64 (S. Paul XXV d/82, 9./10. Jh.). 212,41; -e 4,70,8 (Sal. a 1); dat. sg. -i 2,203,19 (S. Paul XXV d/82, 9./10. Jh.); dat. pl. -inum 49,29 (Jc); git-: nom. sg. -i 183,22 (M, 3 Hss., 1 Hs. -i zu -o korr., vgl. Gl 5,102,15). 419,54 (2 Hss.). 4,70,7 (Sal. a 1, 2 Hss.). 125,17 (Sal. b). 135,1 (Sal. c). 145,19 (ebda.); -e 70,8 (Sal. a 1). 146,58 (Sal. c); dat. sg. -i ,2,433,13. S 146,30. Npw 21,14; acc. sg. -i Gl 2,431,31. 640,57; -eg: nom. sg. 4,70,9 (Sal. a 1, 13. Jh.); dat. sg. -]i Np 21,14 (-î-); -ich: nom. sg. Gl 4,70,9 (Sal. a 1, nach Skála, briefl., 15. Jh.); gittigui: dass. 44,55 (Sal. a 1, 14. Jh.). — geitige: nom. sg. Gl 4,70,8 (Sal. a 1, 15. Jh.).
gitiga: nom. sg. Gl 4,44,54 (Sal. a 1, 3 Hss., 12. u. 13. Jh.). 169,4 (Sal. d, 12. Jh.; die Endung -a der wohl voneinander abhängigen Belege ist wahrscheinlich vom lat. Lemma castrimargia beeinflußt).
Gier, Gierigkeit: a) Eßgier, Freßgier, Gefräßigkeit, Begierde des Gaumens: kitagi ingluvie [ohne Kontext] Gl 1,282,21. kitigi castrimaria (= gastrimargia) [nach: fornicarios autem et adulteros iudicabit deus, Steinm.] 782,21. kitiginum [(bestimmte Mönche) propriis voluntatibus et gulae] illecebris [servientes, Reg. S. Ben. 1 p. 11,31] 2,49,29. kitigi [octo sunt principalia vitia ... primum gastrimargia, quod sonat ventris] ingluvies [Cass., Coll. V,2 p. 611; oder zu: ventris] ingluvies [11 p. 625, Steinm.] 153,18. gitigi [humani generis redemtor, cum nos a ventris] voracitate (Hss. voracitas) [compesceret, Greg., Cura 2,7 p. 24] 183,22. 216,48. kitigi voracitate [ebda.] 203,19. gitigi [hinc subiugatur luxus et turpis] gula [Prud., H. ieiun. (VII) 11] 419,54. gitiga castrimargia 4,44,54. 125,17. 135,1 (beide lat. castrimaria). 169,4. gitigi gula 70,7. 145,19. ingluvies 146,58. ich bin sculdig in gitigi uberezzines, ubirtrinchinnis S 146,30. kitagi noh uuamba kaanazze gulam nec venter incitet H 4,5,2; — von Tieren: kitigi [animalia autem magna parte corporis a terra suspensa sunt, appetitu tamen] gulae [ad terram inclinantur, Greg., Cura 2,10 p. 30] Gl 2,208,64. 212,41. gitigi [(anguis) ripisque habitans hic piscibus atram improbus] ingluviem [ranisque loquacibus explet, Verg., G. III,431] 640,57. sie gineton gagen mir . also der leuuo so er zucchet . unde fore gitegi ruhet NpNpw 21,24; b) Gier nach Geld: gitigi [versat] famem (avaritiam) [pecuniae praefectus urbi regiae, Prud., P. Laur. (II) 45] Gl 2,431,31. kitiki [ut cognoscat] aviditas [non sibi pecunias profuturas, Vita Joh. p. 613] 746,6; c) allgem. (?): mit offanparereo gitigi [hunc ... hydrops aquosus] lucido [tendit veneno intrinsecus, Prud., P. Laur. (II) 239] Gl 2,433,13 (es liegt wohl eine freie Wiedergabe des Textes vor).
Komp. kelagîtagî.