Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
ginemnida st. f.
st. f., -nemnidî st. f., mhd. genen(ne)de st. f.; vgl. frühnhd. genennende. — Graff II,1086.
ke-nemmid-: nom. sg. -a Npw Fides 2. 32; acc. sg. -a 16; nom. pl. -a 1. 2 (4). 22; acc. pl. -a 1; gi-: nom. sg. -a Gl 4,110,6 (Sal. a1; -ēmi-); dat. pl. -un 2,292,54 (M; -ēmi-); ge-nemmeda: nom. pl. Np Fides 1 (V2 = K.-T. 10,569a,12); gi-nemda: nom. sg. Gl 4,165,62 (Sal. c). — ke-nennid-: acc. sg. -a Npw Fides 1; acc. pl. -a ebda.; gi-: dat. sg. -a Npw 118 U,157; ge-: nom. pl. -a S 135,19 (WB); ke-nenned-: dass. -a Npw Fides 1; ge-: dass. -a S 341,17 (-d- aus n korr.).
gi-nemmidi: nom. sg. Gl 2,468,54. — ge-nennidi: dat. sg. Npw 3,2. 9,14. 17,1. 40; -nennedi: dass. 12,3; -nenidi: dass. 10,1; g-nendi: nom. pl. S 357,5.
ke-nemmidę: gen. sg. Npw Fides 32; ge-nemmede: nom. pl. S 338,4. — ge-nennide: acc. sg. Npw 101,9;
ke-nenned-: nom. pl. -e S 343,21; ge-: nom. sg. -e Gl 3,264,27 (SH b); -nenede: dass. 27/28 (SH b).
Mit schwacher Flexion im Mnd.: genenneden: nom. pl. S 362,4 (nd. Gl.; zur Endg. vgl. Lasch, Mnd. Gr. § 377 Anm. 2 u. § 378; das As. Hwb. S. 287 stellt diesen Beleg als part. prt. nom. pl. m. s. v. nemnian).
Hierher auch (?), verkürzt geschrieben oder verstümmelt (vgl. Gl 2,1 Anm. 4): .. nen ..: acc. sg. Gl 2,3,15 (etwa ginennidi? Vgl. Steinm.). 1) Benennung, Name: genennede vocabulum Gl 3,264,27. 4,110,6 (1 Hs. binemnidî). 165,62. 2) Person, Gestalt, Erscheinung: a) allgem.: ginennidi hohin [mortalisque oculus] personam [ferre] supernam [vix valet, Av. Poem. lib. 4,223] Gl 2,3,15. maister, uuir uuizen daz tu ... den gotes uuec in dero uuarheite lerest unde dia genennide nieht ne inphahest Npw 101,9 (Np personam hominis non accipis, Npgl niemannis neborgest; vgl. scimus quia viam dei in veritate doces, et personam non respicis, Aug., En. = Matth. 22,16). Michael Gabriel Raphael odar Abraham Isaac Iacob, daz sint tria kenemmida unda dria uuesenussida Fides 2 (Np personae); b) Erscheinungsform der Trinität: ginemmidun [etsi] in personis [numerus trinitatis est, in natura uni- tas divinitatis est, Greg., Hom. I,18 p. 1508] Gl 2,292,54. glouba daz die dria genennida ein uuariu gotheit ist S 135,19. 338,4. 343,21. 357,5, ähnl. 341,17. 362,4. daz ist diu allelicha glouba, daz uuir einen got eren an dere trinussida unde die trinussida an dera einnussida, noh die kenennida miskente, noh dia uuesennussida skeidente fides autem catholica haec est, ut unum deum in trinitate, et trinitatem in unitate veneremur, neque confundentes personas, neque substantiam separantes Npw Fides 1 (Np personas). trigeskeidene kenenneda ougent uns tria kenemmida dero trinussida ebda. (Np personae; zum 2. Beleg s. 4). ein kenemmida ist tes fater, diu endriu tes sunis, diu tritta des heiligen keistis alia est enim persona patris, alia filii, alia et spiritus sancti 2; ferner: 1. 2 (3). 16. 22. 32 (2; alle Np persona). 3) Verkörperung, Vertretung: ginemmidi [quamlibet inlustres meritis ... inter veteres cera numerentur et aere: attamen in paucis iam deficiente caterva nec] persona [sita est patriae, nec curia (der Senat als Körperschaft) constat, Prud., Symm. I,599] Gl 2,468,54; — in der Fügung fona/in theru ginemnidî/-u im Namen, an Stelle von, in Gestalt von: Dauid chuit uone dero genennidi Christi Npw 3,2 (Np ex persona, Npgl in stal). daz sprichet der propheta in dero genennidi dero martirari 9,14 (Np in persona, Npgl in stal); ferner: 10,1 (Np ex persona, Npgl in den stal). 17,1 (Np in persona). 40 (Np in persona, Npgl stal, NpXgl nemmede). 118 U,157 (Np ex persona); hierher auch: so betot nu der propheta in dero genennedi alles manchunnis 12,3. 4) Beziehung, Verhältnis (? oder zu 2b, vgl. Wiesner, ZfdPhil. 90,27 ff.): .. sint genemmeda . âne d .. (Npw vuaz sint kenemmida? uuane daz uualahisgen sint uuidercellunga) Np V2Npw Fides 1 (V2 = K.-T. 10,569a,12; NpR vuaz sint gagennemmeda . âne daz Latine sint relationes?). trigeskeidene kenenneda ougent uns tria kenemmida dero trinussida [vgl. tria relativa: pater filius spiritus sanctus, Rand] Npw ebda. (Np gagennemmeda; zum 1. Beleg s. 2b).