gentilis, -e.
confunditur c.:genitalis: MLW
l. 54.
?gracilis: MLW
p. 671, 26. 1
adi.: a
spectat ad nationem, gentem, familiam: α
qui eiusdem gentis est, vernaculus, domesticus –
stammeseigen, einheimisch: MLWEdict. Roth. 194 si quis cum ancilla -egentile (-igentili, -emgentilem, hominis -isgentilis
var. l.) fornicatus fuerit, conponat ... solidos viginti, si cum Romana ancilla, ... duodicem. MLWChart. Alsat. B 51 venit Praeiectus ad locum, quem Doroangus -igentili lingua barbari vocitant. MLWLiber hist. Franc. 4 habere et leges coeperunt
Franci, quae eorum priores -esgentiles tractaverunt. MLWVita Serv. 35 p. 107,20 eo, quod -busgentilibus ac provincialibus consilium ageretur de negociis, in littorea Reni deambulabat
(sc. familia Servatiana) tristis harena.
in malam partem: v. MLWMLWMLW
p. 669, 53. 55. 59.?
barbaricus – ?
nicht-romanisch: MLWForm. Andec. 51 rogo ... per hunc mandatum ... servo meo nomen illo, nacione -egentile, quem mihi confugio fecit ..., admallare ... faceas. β
ad originem spectans –
auf die Ab-, Herkunft bezogen (ellipt.): MLWConr. Mur. summ. p. 33,16 (vs.) cuias ... sola patria vel sola gente requirit ...; sic distingue duo: ‘cuius’ -eque ‘cuias’
(suppl.: nomen
[ex Novo Graecismo]). γ
nobilis, honestus, generosus –
vornehm, edel, ‘von Stand’: MLWAnso Ermin. 7 (MGMer. VI p. 466,6) interiit vir -isgentilis ... Radbodus princeps Frisianorum. MLWChart. Tirol. notar. I 430 p. 203,12 toto tempore vite sue ... sunt
Conradinus et Henrighetus liberi et -esgentiles homines (
ibid. iterum; MLWCod. Wang. Trident. 67).
al.de falconibus (‘Edelfalke’): MLWFrid. II. MLWImp. art. ven. 1 p. 29,18 ut faciunt modi accipitrum et falconum -ium. 4 p. 119,4 de -igentili ramagio: falco ... -isgentilis ramagius in venando
eqs. ibid. al. δ
hereditarius –
erblich: MLWActa imp. Winkelm. I 158 p. 132,35 (dipl. Frid. II.) largimur in beneficium sive rectum feudum et -egentile quinque denarios in pedagio Taurinensi.
ibid. iterum. b
spectat ad fidem i. q. ethnicus, paganus, christianam fidem non profitens –
heidnisch, nichtchristlich: α
in univ.: MLWConc. Merov. p. 108,7 si aut -isgentilis dominus fuerit aut alterius sectae
eqs. p. 133,17. MLWIonas Bob. Columb. 2,23 p. 280,16 fuit
Bertulfus ... genere nobilis, licet -isgentilis. MLWChrist. Stab. Matth. 18 l. 164 etnicus grece, latine -isgentilis dicitur. MLWNadda Cyriac. I 25 quot christianorum diis -busgentilibus (genitalibus
var. l.) immolando occidisset
Maximianus eqs. MLWRanger. Anselm. 1482 de vestimento, de potu ... cura -isgentilis sollicitetur homo; qui Christum sequitur
eqs. MLWHelm. chron. 5 p. 14,15 multam apud regem
(sc. Danorum), licet -emgentilem, ... gratiam ... consecutus est
Anscarius. al.per enallagen: MLWAldh. virg. II 1251 -busgentilibus armis ecclesiam Christi tempestas saeva cruentans
eqs. MLWAnnal. Altah. a. 907 occisio Bawariorum in -igentili gladio
(i. per Ungaros). β
c. respectu poetarum vel scriptorum antiquorum: MLWConc. Karol. A 50
D,57 p. 653,40 in historia -igentili refertur moris fuisse Romanis
eqs. MLWHraban. epist. 50 p. 505,2 iuxta illud -isgentilis poetae
(i. Vergilii), quo ait:
‘eqs.’ MLWGunzo epist. 2 p. 22,7 unde -igentili homini
(i. Iuvenali) cognitio cucullatę perversitatis
(sc. est)?
al. 2
subst. (fere masc. vel fem.): a
compatriota, popularis –
Landsmann, Volks-, Stammesgenosse: MLWLex Raet. Cur. 25,4,6 -esgentiles, qui Latinum non intellegunt ..., illi vero testamentum facere possunt. MLWLup. Ferr. epist. 6 p. 16,9 -igentili nostro Bodoni, quem nobis fidum credebat
Marcwardus, ... litteras ... reliquit. MLWRahew. gest. 4,37 p. 280,23 in suos proprios -esgentiles ... amplius quam in nostros insaniebant
Ligures. 4,71 p. 317,1 respondent
Cremenses se non adversus principem, sed contra -esgentiles suos Cremonenses arma sumpsisse.
ibid. iterum. al. b
ethnicus, paganus –
Heide (fere usu plur.; sing.: MLWMLWMLW
l. 8. 10. 22): α
in univ.: MLWIonas Bob. Ved. 7 p. 316,9 qualiter ... christiani ... superstitiones -iumgentilium ... studeant pretermittere. MLWDipl. Pipp. 4 p. 7,5 qui
(monachi) ... -esgentiles ad christianitatem convertunt. MLWHrotsv. Cal. 9, 17 tuo
(sc. Iohannis) magisterio a -igrntili in christianum ... transmutatus virum ... vivam
(sc. Calimachus) eqs. MLWMetell. exp. Hieros. 5,40 -emgentilem ... fuit ... Boimundus adorsus:
‘eqs.’ MLWAlfan. premn. phys. 3,33 p. 57 ⌊-ium multi⌋ (
PG 40,604B ‘Ελλήνων οἱ πολλοί) risum faciunt.
al. v. et MLW
p. 672, 7.adde: MLWPass. Leod. 7 (MG Mer. V p. 289,9) stultorum et pene -iumgentilium depravatus
(sc. rex) consilio ..., quod per sapientium consilia confirmaverat, refragavit. β
c. respectu poetarum vel scriptorum antiquorum: MLWIdung. Pruf. dial. 1,106 libros -iumgentilium legere solemus, ut
eqs. MLWHist. peregr. p. 130,8 illud ... -isgentilis
(sc. Ovidii) dictum:
‘eqs.’ al. γ
iuxtaponuntur Iudaei: MLWSalom. II. epist. 24 p. 410,11 ut ... mediocribus et maximis, Iudaeis et -busgentilibus vos
(sc. episcopum) unum omnia perdiscat
puer effectum. MLWOtto Frising. chron. 4,18 p. 206,5 quamvis Deo ... Iudeum vel -emgentilem vel non baptizatum ... possibile sit salvare
eqs. c
praevalente notione originaria i. q. homo agrestis, agricola –
Landmann, Bauer: MLWMappae Clavic. 276 p. 239,11 fructus ... eius
(sc. cucuderae [i. cynosbatus; cf. vol. II. p. 2188,33]) est similis zizifae ..., pro quo vocaverunt gratiles (-esgentiles
var. l.; MLWCompos. Luc. P 24 -es)gentiles zizifa agrestis.
fort. huc spectat: MLW
p. 670, 69.