lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

functio

nur lat. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
2 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

functio f.

Bd. 4, Sp. 1
1. functio (funcio, -ccio), -onis f.script. finctio: MLWDipl. Ludow. Germ. 91 p. 131,28. exercitium, actio, operatioVerrichtung, Tätigkeit, Handlung: I gener.: A in univ.: MLWVita Gang. I 7 (MGMer. VII p. 162,3) fidelibus suis diversis obsequiorum -busfunctionibus implicitis. B opusAufgabe, Werk: MLWAmalar. ord. antiph. 21,7 tria munera eorum (magorum) ... praefigurabant ... tres -esfunctiones membrorum Christi, id est sapientiam, virtutem orationis et mortificationem carnis eqs. (sim. MLWHonor. August. sacram. 68 p. 781C). C dominatiodas Walten: MLWHraban. cruc. B 17,2 crux veneranda Dei, tu, prospera -ofunctio saecli. carm. 3,7 hic (sc. in lege divina) ... venturi signatur -ofunctio regis. D defunctio, morsTod: MLWIonas Bob. Columb. 1,17 p. 184,23 corpus Christi abeunti (sc. fratri) de hac vita viaticum praebet hac ... -isfunctionis (funationis var. l.) cantus implevit. MLWHucbald. Rictr. 31 -efunctione liber debita ... ad coeli subvectus palatia ... iugi cum eo (Christo) laetatur gloria. II liturg.: A in univ.: MLWAdso Frodob. 33 (MGMer. V p. 87,14) nocturnalis officii -efunctione completa sacrum corpus ... in vicinam ... basilicam detulerunt fratres. B ?missa – ?Messe (ni spectat ad MLW p. 553, 9): MLWDipl. Otton. III. 224 p. 638,20 quo habeant (sc. canonici) potestatem ... de elemosinis vel aliis rebus rite pertinentibus, de oblationibus scilicet atque mortuorum -efunctione, ordinandi, disponendi eqs. (inde MLWDipl. Heinr. II. 291 p. 356,32. 292 p. 358,33). III publ., iur., canon.: A munus, officiumAmt(sausübung), Obliegenheit, Verpflichtung, Pflicht: 1 in univ.: MLWErmenr. ad Grim. 26 p. 564,3 si ... prudentiam tuam tam in dominicis quam etiam in publicis -busfunctionibus pensare voluissent lectores (MLWGerhoh. aedif. 25. al.). MLWHraban. epist. 13 p. 400,27 a quo (Bonifatio) ordinis tui (sc. episcopi Traiectensis) ac sedis primam accepisti -emfunctionem. MLWEpist. Teg. I 12 E. -efunctione comitali ... gloriosum stemma nobilitanti Wigo salutamen. MLWGesta Camer. 2,38 in -efunctione (sc. abbatis) ... vicaria subrogatus Erminus. MLWLamb. Hersf. annal. a. 1072 p. 138,9 nec a proposito ... suo nimium abhorrere nec ab ecclesiastica -efunctione alienum fore iudicavit imperatrix, si eqs. 2 -ofunctio regni fort. i. q. initium regiminisviell.: Regierungsantritt: MLWEthelw. chron. (MGScript. XIII p. 123,36; s. X.2) habitavit Earnulfus ... post -emfunctionem regni in parte orientali fluvii Hreni. B praestatio(Dienst-)Leistung: 1 strictius: a de tributo rei publicae Romanae debito: MLWDipl. Frid. I. 240 pro agro dabatur aut annona aut aurum ... aut navicularia -ofunctio. b de tributo episcopo, papae debito: MLWLiber diurn. 96 p. 127,5 ut ... fundos ... monasterium tuum ... absque qualibet annuali possideat -efunctione suoque iuri defendat propriisque usibus vindicet. MLWIoh. VIII. epist. A 81 unde (sc. a corte sancti Petri) censum ac -emfunctionem annuam ecclesia pro luminariis habere solita erat. c de tributo regi suisve exactoribus debito (de re v. F. Dannenbauer, in: Grundlagen der ma. Welt. 1954. p. 244 et S. Esders, Römische Rechtstradition u. merow. Königtum. 1997. p. 241): α servitium (regis)(Landes-)Fron, Dienst: MLWChart. Sangall. A 228 p. 220,29 (a. 817) ut servi ... tributa et vehenda et opera vel texturas seu -esfunctiones quaslibet dimidia faciant. MLWCapit. reg. Franc. 143,4 nolumus, ut liber homo ad nostros brolios operari cogatur, attamen de aliis publicis -busfunctionibus ... nemo se ... excuset (sim. 165,2 ut ... hostem et reliquas publicas -esfunctiones faciant liberi homines). β tributum (regale), census (regalis)(Königs-)Steuer, Abgabe: MLWDipl. Merov. I 111 quantumcumque ipsi (sc. homines) ad parti fisco nostro retebant (i. reddebant), tam freda quam reliquas funciones eqs. 127 nullo redditu terrae nec nullas -esfunctiones publicas eisdem (sc. monasterio) ... exigere nec requirere non debeatur (MLWDipl. Ludow. Germ. 128. saepe. sim. MLWDipl. Frid. I. 398 p. 275,21 publicę -isfunctionis exactor. saepius). MLWFlod. hist. 2,2 p. 133,6 ut ab omni fiscali -efunctione vel mutilatione ... haberetur ecclesia ... immunis. saepe.meton. de iure tributum regale exigendi fere i. q. ius regaleetwa: königliches Recht, Regal (de re v. J. Fried, DtArch. 29. 1973. p. 495sqq.): MLWDipl. Otton. I. 100 concedimus ... abbatiam ... cum omnibus rebus ... pertinentibus, ... concessa pariter omni publica -efunctione vel exactione ad ... monasterii locum pertinente (MLWDipl. Otton. III. 311 p. 738,11 merkatum fore legitimum cum omni p. -efunctione ... decrevimus. sim. 357. 364). MLWDipl. Conr. II. 102 p. 145,27 comitatum Venustensem ... cum districtis, placitis, -busfunctionibus et redibicionibus a nostro iure et dominio in suum (sc. episcopi Tridentini) ius et dominium transfundendo damus. al. 2 latius i. q. reditusEinkunft: MLWChart. Turic. 644 (a. 1247) ego quasdam -esfunctiones sive perceptiones, quas ... quasi ratione villicationis percepi, ... vendo. C actio ratum faciendidas Rechtsgültigmachen, Ratifizierung: MLWTrad. Frising. 71 p. 96,40 (a. 776) traditio haec ... firma permaneat stipulatione subnexa iure -isfunctionis peracta. D vis, auctoritas(Rechts-)Kraft, Gültigkeit: MLWChart. Aquens. 203 l. 18 (a. 1179) quatuor mansus cum omni -efunctione iuris, quo ipsi (filii Wilhelmi) possidebant, ... comparavi (sc. abbas).Niederer
5352 Zeichen · 312 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    functio

    Mittellateinisches Wb. · +1 Parallelbeleg

    [ 2. functio v. factio: adde ad p. 34,38sqq. : Chart. Ital. Ficker 290 p. 325,38 (a. 1221) cum -bus (cod. , functionibus…

Verweisungsnetz

3 Knoten, 1 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 1 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit functio

1 Bildungen · 1 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

functio‑ als Erstglied (1 von 1)

functionieren

DWB

function·ieren

functionieren , die dienst- oder amtspflicht ausüben. gebildet aus franz. fonctionner. vgl. fungieren.