filius

filius, -i m.script.:phi-: MLWTract. Ebor. f. 68.fillius: MLWMLWl. 63. p. 244, 4. saepius.form.:sing.:nom. -os: MLWl. 63.voc. -us: MLW p. 243, 34.indecl. -o: MLWMLWl. 59. 65. adde MLWDipl. Karoli III. 25 p. 42,4. ibid. al.plur.:nom. -ae: MLW p. 244, 45.dat. vel abl. -ies: MLWl. 56. adde MLWLeg. Burgund. const. I 74 capit. p. 39 (var. l.). al.abl. -ibus: MLW p. 244, 11.indecl. -os, -us: MLWMLWMLWMLWl. 58. 60. 62.c. dat. possessivo (cf. Stotz, Handb. 4,IX §17,3): MLWMLWMLWl. 57. p. 243, 4. 6. al. I proprie (per compar.: MLWMLW p. 243, 49sqq. 54sqq.): A υἱός, natus – Sohn: 1 strictius de cognatione (fere de hominibus, de animalibus: MLW p. 244, 49; de -ofilio deae: MLWl. 69; de Iesu -filio Dei: MLW p. 243, 30sqq.): a gener.: α in univ.: MLWChron. Fred. 1,3 capit. p. 18 divisio terrae tribus -esfilies Noe. MLWLex Alam. 35,2 cui vult, donet (sc. rex hereditatem), aut ad ... -umfilium duci (duce, ducis var. l.) ... aut eqs. 54,1 uxorem sine -osfilios (-usfilius, -isfiliis var. l.) aut filias (filiis var. l.). MLWVita Goar. 1 in diebus Childiberti ..., ⌊-ofilio Chlodoveo⌋ (-ifilii Chlodovei var. l.). MLWPirmin. (?) scar. 4 per tres -osfilios (-usfilius A) Noe. MLWPaul. Diac. Lang. 4,36 Focas ... extincto Mauricio eiusque -usfilius (-osfilios, -ofilio, -isfiliis var. l.) ... principatus est. MLWLex Raet. Cur. 3,10 fillii legitimi. MLWForm. Sal. Merk. 24 genitor vester, -osfilios meos (antea: genitor vester, -usfilius meus). MLWDipl. Karoli III. 25 p. 41,35 mallaverunt nos ... Maurinus et Anseuertus -ofilio suo. MLWDipl. Heinr. II. 387^c p. 496,28 (interp.) naturalium ... -orumfiliorum extirpatio. MLWActa civ. Wism. A 112 putativo -ofilio ... episcopi de hereditate ... deputati sunt xii m. persaepe.de filio deae: MLWCarm. Bur. 29,2,14 post casum fortior surget Terre -usfilius (i. Antaeus). β de -filio adoptivo: MLWPaul. Diac. Lang. 4,38 ut ei (Tasoni) barbam, sicut moris est, incideret eumque sibi -umfilium faceret Gregorius. MLWTrad. Frising. 607^a carissimus -usfilius meus ..., quem mihi in -umfilium adoptavi. MLWAnnal. Fuld. II a. 873 p. 79,8 ut rex dominos (i. reges Danorum) ... in loco -orumfiliorum habere dignaretur. al. cf. MLWl. 36. γ c. gen. (dat. possessivo) pro cognomine, patronymico: MLWBonif. epist. 48 Bonifatius ... Griponi -ofilio Carlo (Caroli p. corr. 2) ... salutem. MLWTrad. Frising. 184^b advocatus ... homine Lantfrido nomine -ofilio Irminfrido interpellabat (cf. 184^a Lantfridum -umfilium Irminfridi). MLWHraban. epist. 20 p. 426,23 explanationem libri Ecclesiastici, quem Iesu -ifilii Sirach nuncupant. MLWTrad. Ratisb. 160 testes: ... Adalpreht, Helfrih, ..., item Adalpreht -usfilius Engilscalhi. 652 quidam homo nomine Gozrat, -usfilius Luduuici, unus de familia Isningensi. 699 testes sunt ... Ǒzi cocus, Azili -usfilius Iudei. 847 Wernherus -usfilius domicellę. saepe. δ locut.:-usfilius familias (-usfamiliasfiliusfamilias, -usfamiliax)filiusfamiliax i. q. -filius, qui (adhuc) sub patris dicione atque imperio est – Sohn der (noch) der väterlichen Gewalt untersteht: MLWLeg. Burgund. Rom. 14,4 -isfiliis familias, servis vel colonis nihil iuris in contractibus esse permissum, hoc est nec -umfilium familias in damnum parentum ... posse pacisci. MLWCapit. Bened. 3,304 de his, qui -isfamiliasfiliisfamilias (-ofamiliasfiliofamilias var. l.) aliquid commodaverint, quid agendum sit. MLWChart. Bund. 848 p. 296,2 (a. 1248) ne dicere possint (sc. fideiussores) se fore obligati pro minore nec pro -ofamiliaxfiliofamiliax nec pro alieno facto. MLWChart. Friburg. 192 p. 164,3 cum sigillis careant -filii nostri et -ifamiliasfiliifamilias sint constituti adhuc sub patria potestate. al.-usfilius meretricis i. q. spurius – unehelicher Sohn, ‘Hurensohn’ (in contumelia): MLWAnon. Has. 22,18 exclamavit episcopus ... voce magna et dixit: ‘-usfilius meretricis, dominus tuus itane aperte ausus est michi illudere?’ MLWStatut. ord. Teut. p. 59,8 nullus frater aliquem christianum audeat clamare ... ore fetentem aut -umfilium meretricis. b theol.: α de Iesu -ofilio Dei: MLWDipl. Merov. I 85 p. 218,4 Pater ... per incarnacionis mistirium unigeniti Fili sui ... inluxit in corda. MLWArbeo Emm. 1 Gotia, Septemania ... unicum Dei -umfilium colere coeperunt. MLWWalahfr. (?) carm. 55,2,2 cuncticreans genitor, mihimet succurre misello, -usfilius atque pius, qui saecula cuncta gubernas, spiritus alme, veni. MLWPoeta Saxo 3,104 quod adoptivus sit Christus -usfilius omnipotentis. persaepe. β de Iesu homine facto: MLWElis. Schon. vis. 1,38 vidi tres reges coronatos ... et accedentes adoraverunt flexis genibus ante -umfilium hominis (MLWAmadeus Laus. hom. 1,76 panem se esse perhibet -usfilius h. in evangelio. al. v. et MLW p. 244, 65). γ de hominibus -filiis (adoptivis) Dei: MLWLiutg. Greg. 7 p. 73,17 ad humilitatem apostolicam et -orumfiliorum Dei recurrit. 14 flagellavit Deus -umfilium suum in hac peregrinatione. MLWThietm. chron. 5,1 quicumque ... omnia ... satagit inplere, ille est, qui a patre Deo in -umfilium optatus denario ... remuneratur diurno. 6,94 fuit quidam Brun nomine ..., pre caeteris parentibus inter -osfilios Dei electus. al.in originatione nominis: MLWVita Bard. 1 qui (Bardo) et Bardeo, id est -usfilius Dei, interpretari potest. c mus. de specie plagali tonorum: MLWElias Sal. mus. 9 primus tonus, -usfilius toni, frater tertii, pater secundi; secundus tonus, nepos toni, -usfilius primi eqs. 10 p. 27^a tonus in genere in octo species tonorum dividitur; in quatuor ut in -osfilios, scilicet in primum, tertium, quintum, et septimum; in reliquos quatuor ut in nepotes eqs. ibid. al. d alch.: MLWTurba phil. 29 p. 137,32 coniungite ... masculum, servi rubei -umfilium, suae odoriferae uxori (v. notam ed. p. 215).per pravam interpr.: MLWAnon. tab. p. 150,9 pater eius (solis perfecti) ignis est et in igne crevit nec timet terminum ignis, sed fixus est et non fugitivus; pingitur in corpore usque ad cor, hoc est vilis -usfilius, inter -osfilios charior (v. notam ed.). 2 latius de relatione spirituali: a de infante de fonte baptismatis levato (‘Patensohn’): MLWVita Elig. 2,32 p. 717,10 partum eius (reginae) masculum praenuntiavit suumque -umfilium ex mysterio regenerationis fore praedixit (sim. MLWThegan. Ludow. 36 ex sacro fonte baptismatis -usfilius [filiolus var. l.]. MLWHildegar. Far. capit. 23 [MGMer. V p. 185,30] ex fonte -usfilius). MLWVita Amand. 17 (MGMer. V p. 441,9) ut eum (-filium) sacro digneris abluere baptismate atque, ut tibi sit -usfilius spiritalis, in manibus accipere ne dedigneris (MLWAlmann. Niv. 7 [MGMer. V p. 165,2]. MLWMirac. Genes. Hieros. 20). v. et MLW p. 242, 9. b in allocutione personae dilectae vel etiam aetate, ordine, auctoritate sim. minoris: MLWVita Goar. 5 p. 415,25 dixit vir Dei ... ad illos (sc. legatarios episcopi): ‘fili (-ifilii var. l.), quid est?’ MLWAlcuin. epist. 78 p. 120,1 nunc, carissime fili (sc. archiepiscopus), frater, pater et amice, Deo gratias agamus. MLWBonif. epist. 107 nunc ..., gloriose fili (sc. rex) eqs. MLWForma mon. Sangall. 1 haec tibi, dulcissime fili Cozberte, ... exemplata direxi (v. notam ed.). MLWChart. Bund. 597 (epist. papae) Honorius ... dilectis filliis ..., abbati et conventui de Monte sancte Marie, salutem. saepe. c alumnus – Zögling: α discipulus, sectator, amicus – Schüler, Anhänger, Getreuer, Freund: MLWBonif. epist. 78 p. 162,3 litteras vestras (sc. archiepiscopi) ... -ofilio vestro diacono Cyneberhto offerente suscepimus. MLWAlcuin. epist. 168 p. 277,17 -orumfiliorum eruditio laus est magistrorum. MLWTrad. Patav. 71 manentibus ... episcopo una cum -ibusfilibus suis in loco. MLWThietm. chron. 7,36 qui (sc. Angli) ... erant ... sancti patris eorum Gregorii spirituales -ifilii. MLWChron. Pol. 1,16 p. 35,21 quicumque probus hospes ... in militia probabatur, ... regis -usfilius vocabatur. MLWInnoc. III. registr. 1,43 p. 67,9 quem (ducem) sicut catholicum principem et ecclesie Romane -umfilium specialem ... complectimur. saepe.adde de eo, qui aliqua proprietate praeditus est, aliquid sustentat: MLWRuotg. Brun. 15 postquam illam (Coloniam) hic ‘-usfilius pacis’, custos aecclesiarum pervigil introivit. MLWBruno Querf. fratr. 3 p. 38,24 respondi ego -usfilius negligentię. MLWDipl. Conr. II. 212 ne quisquam ... illud (institutum) pręsumat ... evellendo violare, verum -ifilii iusticię perpetim hoc inconvulsum tueantur. β membrum, socius – (Mit-)Glied, Angehöriger: MLWRuotg. Brun. 32 suę ecclesię -isfiliis oblectamenta contulit (MLWAnselm. Leod. gest. 49 p. 218,49 hunc [Wazonem] ... maxima pars -orumfiliorum aecclesiae sibi episcopum fieri praeoptabant. MLWChart. Eichsf. 495 p. 303,25 [epist. papae] de universis sancte matris ecclesie -isfiliis curam ... gerere. al. v. et MLW p. 236, 66). MLWActa reg. Burgund. 161 notum sit omnibus abbacie sancti Mauricii -isfiliis eqs. MLWAnnal. Quedl. a. 1004 monasterium ... spoliatur bonis, orbatur -isfiliis suis et, quos congregarat atque educaverat ..., perdidit. al. γ qui natus, ortus est – einer der (ent)stammt: MLWAnnal. Xant. a. 871 p. 29,20 rex ... Liudbertum ... direxit ordinare quendam Willibertum, ... Colonie -umfilium, episcopum. p. 30,9 beatus episcopus Liudbertus Saxoniae et -usfilius Ripuariae.in cognomine: MLWChart. civ. Halb. 86 (a. 1252) Iohannes dictus -usfilius Magdeburgis ... mansum ... contulit. B παῖς, parvulus – Kind: 1 de hominibus: MLWRud. Fuld. Leob. 12 p. 127,16 quae (virgines) sub velo positae -osfilios pariunt. MLWDipl. Conr. II. 143 nisi forte de coniuge sua Ita nomine -umfilium habuerit comes masculinum. MLWOtto Frising. chron. 5,16 p. 246,32 qui (Sarraceni) cum uxoribus ac -isfiliis (liberis var. l.; parvulis MLWPaul. Diac. Lang. 6,46) Aquitaniae fines ingressi fuerant. al. 2 de animalibus i. q. pullus, fetus – Junges: MLWChron. Fred. 4,38 p. 139,15 cum ⌊-aefiliae suae (sc. lupi)⌋ (-ifilii sui var. l.) ... venare coepissent. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 56,23 alie maiores (sc. quadrupedes) ... paucos -osfilios generant uno partu. MLWActa imp. Winkelm. I 998 p. 757,24sqq. quod ... teneantur massarii ..., si contigerit, quod aliqua (sc. ovis) moriatur, ex -isfiliis renovare illam et alii -ifilii vel filie sint ad opus curie. MLWAlbert. M. animal. 18,55 quare quaedam (sc. animalia) habent unum tantum -umfilium sicut elefas ... et quaedam habent -osfilios multos. saepe. C progenies – Nachkommen(schaft) (in locut.): 1 -ifilii Israel i. q. progenies Israel, populus Israel, Israelitae – Nachkommen(schaft) Israels, Volk Israel, Israeliten: MLWHugeb. Willib. 4 p. 97,2 quos (lapides) tulerunt -ifilii Israel de Iordanne. MLWWipo gest. prol. p. 5,13 -osfilios Israel hostes diversos superasse comperimus. saepius.adde -usfilius Israel i. q. homo (christianus) – Christ, Mensch: MLWTrad. Teg. 210 (a. 1127/47) -isfiliis Israel et universo populo adpropinquanti Deo notificamus eqs. 230 notum sit -isfiliis Israhel universis eqs. ibid. al. 2 -ifilii Adae (Adam), -ifilii hominis, -ifilii hominum i. q. terrigenae, homines, genus humanum (peccato affectum) – Menschen-, Erdenkinder, (sündige[s]) Menschen(geschlecht): MLWAethicus p. 237,16 ubi (sc. Babyloniae) concionantes operam dederunt -ifilii hominum. MLWCod. Udalr. 113 p. 212,3 -usfilius hominis nonne -osfilios hominis, id est Adae, in sua exprimit persona? MLWRup. Tuit. Ioh. 1,507 non omnes homines, non omnes omnino -ifilii Adam ... lucis consequuntur gratiam. MLWArnold. Lub. chron. 5,25 p. 202,33 quique terrigene et -ifilii hominum, simul in unum dives et pauper, placate Dominum (MLWConr. Eberb. exord. 5,17 p. 325,17). MLWMorien. Rom. alch. p. 512^a,46 ex -isfiliis Adae unus existo (sc. Morienus). saepius.adde -usfilius mulieris: MLWBruno Querf. Adalb. B 29 respondit ⌊-usfilius mulieris⌋ (beatus Adelbertus rec. A) passioni propinquus: ‘eqs. II in imag. vel. translate: A qui (proprius) est – einer der gehört, verfallen ist: MLWThietm. chron. 7,38 rex, servus peccati, -usfilius mortis, ... cotidiano pondere aggravatur. B fere i. q. creatura – etwa: Sprössling, Geschöpf: MLWTrad. Weihenst. 345^a (a. 1208/9) sciant ... universi tam future quam presentis etatis -ifilii eqs. C fere i. q. dilectus, homo carus – etwa: Günstling, Liebling: MLWEpist. Hann. 38 p. 81,25 R°. ..., fortunae -usfilius, cuius superbiae non est modus, ... ad placitum suum me multavit. D fere i. q. puer, homo sceleratus – etwa: Bursche, Kerl, Geselle: MLWTheod. Theol. Conr. 4 p. 216^b,19 a custodia eductum quatuor ‘-isfiliis nequam’ (cf. Vulg. Matth. 13,38), qui suae rabiei satisfacerent, tradidit praeses illudendum. E fere i. q. editum – etwa: Erzeugnis, Frucht: MLWRein. Alem. phagifac. 183 sorbile si dabitur, galline -usfilius, ovum.Staub