lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

fers(a)na

nur ahd. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
3
Verweise raus
3

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

fers(a)na st. sw. f.

Bd. 3, Sp. 757
fers(a)na
st. sw. f., mhd. versen, versene, verse st. sw. f., nhd. ferse; mnd. vērse, vērsen(e), mnl. versene; got. faírzna; vgl. ae. fiersn. — Graff III, 699 f.
Stark flektiert: fersn-: acc. sg. -a Gl 1,740,2. Pw 55,7; nom. pl. -a Gl 3,9,33 (C); uersn-: gen. sg. -e 4,275,3 (M); nom. pl. -a 1,298,51 (Paris Lat. 2685, 9. Jh.). — fersan-: dat. sg. -o Gl 1,397,9 (M, 2 Hss.); nom. pl.? -a 3,435,52 (Sg 299, 9./10. Jh.; s. u. Bedeutungsteil); versano: dat. sg. 1,397,8 (M). — fersinno: gen. sg. Gl 2,548,68; versin-: dass. -a 1,517,8 (M, 4 Hss., davon 3 u-); -na 10 (M); -] ebda. (M). 5,7,29 (M, vs-); dat. sg. -a 1,397,10 (M, u-); -] 11 (M). — fersene: gen. sg. Npw 48,6; uersen-: nom. sg. -] Gl 3,331,11 (SH g, -o rad., Steinm.); dat. sg.? -o 10 (SH g, 2 Hss., 1 Hs. -o rad., Steinm.); -e 413,36 (Hd.).
Schwach flektiert: fersnun: acc. sg. T 156,5. — ferse-nun: gen. sg. Np 48,6. 55,7.
Nicht eindeutig bestimmbar, alle Belege ohne Kasusangabe nom. sg.: fersn-: -a Gl 3,19,27. 227,41. (SH a 2). Beitr. (Halle) 86,393,33 (Wolf. Wiss. 50, 9. Jh.); -e Gl 3,722,30; -] 227,41 (SH a 2); versn-: -a 74,49 (SH A, u-). 178,60 (SH B). 392,66 (Hildeg.); -e 268,30 (SH b); dat. pl. -un 2,593,68; vers: 3,74,49 (SH A). — fersan-: -a Gl 3,435,30; dat. pl. -om 2,311,35 (Rb); uersana: 370,68 (2 Hss., darunter clm 18 375, nach Bischoff S. 160 f. 9. Jh.). 3,363,41 (Jd). 438,46. — fersina: Gl 3,227,40 (SH a 2, 2 Hss.). 252,31 (SH a 2). 268,30 (SH b). 296,31 (SH d); versin-: -a 2,369,14. 3,74,47 (SH A, 4 Hss., davon 2 u-). 348,8 (SH h, u-). 436,62 (u-). 694,31; -e 662,12 (u-, davor u rad., Steinm.). — fersenna: Gl 3,313,46 (SH e); uersen-: -a ebda. (SH e); -e 74,48 (SH A); -] 252,31 (SH a 2, us-, -e rad.). 4,182,54 (v-). — ferse: Gl 3,227,41 (SH a 2); uerse: 439,57 (Wien 804, 12. Jh.; z. n-Abfall vgl. Paul, Mhd. Gr. § 126 Anm. 2); vers: 354,24 (Wien 901, 13. Jh.).
Ferse: mino uersna [dilatabis gressus meos subtus me: et non deficient] tali mei [2. Reg. 22,37] Gl 1,298,51. mit versano spurntost [quare] calce abiecistis (4 Hss. abiecisti, 1 Hs. abicitis) [victimam meam, 1. Reg. 2,29] 397,8. versina ł sola [cur timebo in die mala? iniquitas] calcanei mei [circumdabit me, Ps. 48,6] 517,8 (2 Hss. entes mines; nach Sleumer bedeutet calcaneus hier ‘Fersentreter, Widersacher, Verräter’, diese Bed. ist jedoch für die ahd. Glossierung kaum anzunehmen). uersne uł sala calcanei (Hs. verschr. calcanti) [ebda.] 4,275,3. versin calcanei [ebda.] 5,7,29. fersna [qui manducat meum panem, levabit contra me] calcaneum suum (i. finem) [Joh. 13,18] 1,740,2. uuinperi fersanom [sic] uva calcibus [tunditur, et in vini saporem liquatur, Greg., Hom. I, 15 p. 1490] 2,311,35. versina calx [Prisc., Inst. II, 118,9] 369,14. uersana calx [ebda. 164,6] 370,68. fersinno [cum iam progrediens (Israel) calcaret littora sicco ulteriora pede stridensque per extima] calcis [mons rueret pendentis aquae, Prud., Psych. 653] 548,68. versnun [illa (Virtus) reluctanti (Avaritiae) genibusque et] calcibus [instans perfodit et costas, ebda. 596] 593,68. fersna calcanea 3,9,33. calcaneum, -eus 19,27. 435,30. 436,62. 438,46. 439,57. 662,12. 694,31. calx 74,47 (1 Hs. calx ł calcaneus). 227,40. 363,41 (Hs. cals; darauf calcaneus idem, Steinm.). 4,182,54. calx vel calcaneum, -eus 3,178,60. 268,30. 296,31. 313,46. 348,8. 354,24. 722,30. fersina planta 252,31. uerseno cale (l. calce?) ł calcaneus posterior pars pedis 331,10. versna vrzoia calcaneus 392,66. versene calce 413,36. fersana calcanti (wohl verschr. für calcanei) 435,52. fersna talus [Prisc., Inst. II, 110,6] Beitr. (Halle) 86,393,33. ther mit mir izzit brot ther hefit uuidar mir sina fersnun qui manducat mecum panem levabit contra me calcaneum suum T 156,5. sia fersna min beuuarun sulun ipsi calcaneum meum observabunt Pw 55,7, z. gl. St. die huotent minero fersenun . sie farent ube ih sliphe Np 55,7; bildl. für das Lebensende: vmbegrifet mih danne daz unreht minero fersenun . daz chit mines endes ...? iniquitas calcanei mei circumdabit me? NpNpw 48,6.
4147 Zeichen · 203 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    fers(a)nast. sw. f.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    fers ( a ) na st. sw. f. , mhd. versen, versene, verse st. sw. f., nhd. ferse; mnd. vērse, vērsen(e), mnl. versene; got.…

Verweisungsnetz

7 Knoten, 6 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 5 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit fersana

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von fersana 2 Komponenten

fers+ana

fersana setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

Keine Komposita gefunden — fersana kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „fersana". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 17. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/fersana/awb?formid=F00828
MLA
Cotta, Marcel. „fersana". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/fersana/awb?formid=F00828. Abgerufen 17. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „fersana". lautwandel.de. Zugegriffen 17. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/fersana/awb?formid=F00828.
BibTeX
@misc{lautwandel_fersana_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„fersana"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/fersana/awb?formid=F00828},
  urldate      = {2026-05-17},
}