ferreus, -a, -um.
script. ferria: MLW
l. 53. I
adi.: A
strictius i. q. e ferro factus, σιδήρεος –
eisern, aus Eisen gefertigt, geschaffen: 1
proprie: MLWForm. Augiens. C 3 cuius generis esse deberent
vasa, -aferrea, testia an lapidea. MLWTrad. Frising. 654 campanas ii, unam aeream et aliam -amferream. MLWPoeta Saxo 3,455 lectus
(spectat ad tormenta craticulae candentis). MLWWaltharius 47 -aferrea silva
(sc. hastarum) micat. MLWBenzo ad Heinr. IV. 1,8 crucicula. MLWChron. reg. cont. III a. 1206 p. 224,7 quem
(episcopum) manicis -isferreis constrictum secum duci iubet
rex. persaepe. v. et MLWMLW
l. 18.
vol. I. p. 1591,14. 2
per compar., in imag. et translate: a
spectat ad constantiam, stabilitatem, fortitudinem sim.: α
in univ.: MLWRadbert. Adalh. 38 quis ... vel saxeum pectus habens non fleret ... aut quis vel -isferreis continere se poterat oculis, ne lugeret? MLWNotker. Balb. gest. 2,17 p. 83,22sqq. -usferreus Karolus, -aferrea galea cristatus, -isferreis manicis armillatus, -aferrea torace -umferreum pectus ... tutatus, hasta -aferrea ... sinistram impletus. MLWTransl. Libor. I 7 quibus
(Saxonibus) ut ianuam fidei aperiret, -aferrea quodammodo lingua praedicavit
Karolus imperator. MLWLamb. Hersf. annal. a. 1075 p. 216,22 nec -asferreas vel adamantinas acies ... virtuti suae
(sc. militum regis) inexpugnabiles fore. MLWPs. Avic. tinct. 5 p. 630
b,15 antiqui ... philosophi ... vocaverunt ipsum
(lapidem) -umferreum propter impossibilem fusionem.
persaepe. β
usu subst. pro cognomine: MLWTransl. Dion. Ratisb. 3 p. 357
b,6 quam
(Galliam) ... vix Caesar cognomento F-usFerreus ... perdomuit. MLWTransl. Wandr. 20 (ed.
N.-
N. Huyghebaert. 1978) Balduinus, ob invincibile animi robur ... cognomento F-usFerreus.
al. γ
in cognomine: MLWFlor. Wig. chron. a. 1054 (MGScript. XIII p. 129,1;
s. XII.
1) Eadwardum, regis videlicet Eadmundi Ferrei-lateris filium. δ
in nomine loci: MLWOtto Frising. chron. 7,15 p. 331,3 succenso castro, quod F-umFerreum
(manu recentiore superscr. eyserenstat
B2) vocatur. b
spectat ad ferociam, crudelitatem, saevitiam sim.: MLWEpist. Hann. 18 p. 42,2 speramus ... -umferreum istud sęculum iusti quasi malleo regiminis in aureum reformari. MLWMetell. exp. Hieros. 3,961 quę
(Dei dextra) mortis -aferrea claustra comminuit. MLWCarm. Bur. 106,3,6 mores nunc aureos, nunc habet
Venus -osferreos.
al. B
latius: 1
qui ferrum in se habet, ferrum continens –
Eisen in sich bergend, eisenhaltig, Eisen-: a
in nomine montis cuiusdam: MLWChron. Andag. 1 p. 4,5 ad aquilonem inter Campilonem et Haletum, F-umFerreum montem
eqs. (de terminis). b
ferro temperatus –
mit Eisen versetzt: MLWMappae Clavic. 8 facis potionem -amferream. 2
ferro vestitus, loricatus –
gepanzert, geharnischt: MLWHist. peregr. p. 139,28 Alemannorum gentem in equis -isferreis advenire. 3
ferrugineus, nigrans –
eisenartig (von Farbe), eisenfarben, dunkel: MLWHildeg. scivias 1,6 l. 37 ab humero et deorsum velut -aferrea nube circumdati fuerunt (
sc. superni spiritus; item l. 151). 3,3 l. 145 quae
(turris) -iferrei coloris est.
ibid. al. (cf. Ch. Meier, Frühmittelalterl. Stud. 6. 1972. p. 280). II
subst.: A
fem. i. q. catena –
Kette: MLWChart. Ital. Ficker 472,9 (a. 1273) nisi idem forbannitus -iasferrias ad pedes aut detemptus erit
eqs. B
neutr.: 1
ferramentum –
eisernes Werkzeug, Gerät: MLWTheoph. sched. 2,3 lignea et -aferrea, quae volueris. 2
gladius, ensis –
Schwert: MLWAdemar. hist. 3,31 l. 38 reperientes eum
(Adalbertum) orationi incumbere ⌊missilibus quam⌋
(cod., missilibusque
ci. ed., sed cf. Leumann-Hofmann, Gramm. p. 591) -isferreis confodientes Christi martirem fecerunt
(sc. Pincenati).Antony