ferramentum

ferramentum (fera-), -i n.script.:fęra-: MLWl. 55.fura-: MLWl. 60.fra-: MLWl. 55.-rem-: MLWl. 37.-rom-: MLWRecept. Sangall. II 123 capit. p. 40. instrumentum ferreum, ferrum – eisernes Gerät, (Werk-)Zeug, (Stück) Eisen (de bulla aurea: MLW p. 165, 13): 1 de incertis vel quibuslibet instrumentis (fere usu plur.): a in univ. (in imag.: MLWl. 30. al.): MLWBonif. epist. 50 p. 84,28 nullum de domo sua ... -umferramentum ... vicino suo prestare. MLWCapit. reg. Franc. 32,42 -aferramenta, quod in hostem ducunt. MLWEpist. Teg. I 4 quantumlibet calibis -aferramenta sarcienda ... petimus ... nostro iubeatis transmittere Vulcano. MLWMeginfr. Emm. 7 p. 977^B omnia -aferramenta christianae religionis robustus cultor succingitur. MLWArs med. 5 p. 424,4 anatomicae ... doctrinae ... universorum fera-orumferamentorum nomina. MLWBerth. Ratisb. serm. exc. p. 17,23 faber sine -isferramentis. MLWAlbert. M. veget. 7,170 -aferramenta, quibus horti et campi coluntur. persaepe. b in enumeratione possessionis integrae: MLWTrad. Weiss. 72 (a. 787) alia causa mea (sc. dono) tam ... mancipiis, -isferramentis, vestimentis eqs. MLWForm. Bitur. 15^a p. 175,21 eramenaria ..., ferre-umferrementum vel quicquid in domibus nubiliora necessaria sunt. MLWForm. Augiens. B 24 boves aut vaccas tantos, ... callidarias vel -umferramentum eqs. c in censu solvendo: MLWChart. Sangall. A 297 (a. 826) ut ... censum solvam, id est solidum unum in argento probato aut in -isferramentis aut vestibus novis. 486 precium vi denariorum in -isferramentis. d in ordalio (cf. MLW p. 171, 14): MLWTrad. Ratisb. 773 (c. 1126/29) mulier ... igniti -iferramenti experimento hoc ... confirmavit eqs. e de tormentis: MLWHraban. martyr. Ian. l. 84 quae (s. Fausta virgo) suspensa -isferramentis lacerabatur. 2 de certis instrumentis: a latius (in imag.: MLWl. 51): MLWMirac. Quint. 11 (MGScript. XV p. 267,18; c. 827) quidam pauper claudus ... quoddam -umferramentum habebat, quod vulgi raslum vocant, hocque vasa minuta cavans eqs. MLWHincm. divort. 5 p. 139,20 a cuius (ecclesiae) communione ... peccantes ... medicinali -oferramento (i. scalpello) sacerdotes abscidunt. MLWPs. Heliod. chirurg. 45 de -oferramento xýtere, hoc est rasurium (v. notam ed.). MLWMirac. Columb. 27 (MGScript. XXX p. 1014,1) -umferramentum, quod vulgo manariam vocat (sic). al. b strictius: α telum – Waffe: MLWLex Sal. Merov. 17,9 si eum de -oferramento (ferro var. l.; -oferramento [fera-feramentum, fęra-ramentum, fra-framentum var. l.] MLWLex Sal. Karol.) vulnerasset. MLWChron. Pol. 3,25 p. 156,8 quod ... Zbigneus quemlibet ... constitutum haberet, qui Bolezlavum ... vel cultello vel alio quolibet -oferramento (fera-feramentum S) confoderet. al. β subscus ferrea – Mühleisen, -stange: MLWLex Sal. Merov. 22,2 si quis -oferramento (-umferramentum [fera-feramentum, fura-furamentum, -oferramento var. l.] MLWLex Sal. Karol.) de molino alieno furaverit. MLWChart. civ. Spir. 72 -aferramenta, quibus lapides subnixi sunt. MLWChart. episc. Spir. 334 p. 300,25 omnia, quę in molendino inventa fuerint, cedent heredibus eiusdem pręter duo -aferramenta, que dicuntur mühleissen. al. γ vomer – (Pflug-)Schar, Pflugeisen: MLWWalahfr. Gall. 2,30 dum ... operarios ... disiungentes -aferramenta in aratris per noctem dimisisse perspiceret (sc. furtum moliens). MLWRegistr. Mog. p. 54,19 habentur ... xvi -aferramenta aratri, que dicuntur scar. al. δ ferrea solea (in equi ungula figenda) – Hufeisen (fere de praestatione): MLWDipl. Conr. II. 140 p. 191,2 (spur. c. 1100) ut in Italica expedicione singuli (sc. clientes) ... accipiant x talenta et -aferramenta quinque equorum eqs. MLWChart. Engelb. 129 (Geschichtsfreund 1. 1844. p. 197) pro censu annuo, videlicet uno -oferramento, quod vulgo dicitur rossisen. MLWRegistr. Baiuv. A p. 246,28 de ecclesia Babenbergensi ... xxx -aferramenta equorum. saepe. v. et MLW p. 168, 30. ε forma – Präge-, Münzstempel, Prägeeisen: MLWChart. Argent. I 616,76 (post 1129) -aferramenta, in quibus denarii formantur. MLWDipl. Frid. I. 49 p. 82,38 tertiam ... partem Bisuntinae monetae cum custodia -orumferramentorum, quibus ipsa cuditur. al. ζ molle ferreum – Back-, Hostieneisen: MLWWilh. Hirs. const. 2,32 p. 1087^B -umferramentum, in quo sunt coquendae (sc. hostiae), tenet conversus. p. 1087^C -umferramentum (fermentum ed.) ad hostias imponendas. MLWGalb. Karol. 75,44 obtinuit castellanus ... -aferramenta ... optima, quibus panes excoquerent. η sigillum – Siegel: MLWWibald. epist. 377 p. 506,29 perfecta sunt -aferramenta ad bullandum de auro (antea: sigillum argenteum perfectum; postea: duas bullas aureas perfectas). θ malleus – Hammer: MLWHerbord. Ott. 1,30 p. 32,5 haesitantibus cunctis ... ipse -umferramentum (postea: malleo) corripiens eqs. ι forceps – Zange: MLWAesculapius 10 p. 13,32 -oferramento dens sive mola evellatur. κ manica – Handeisen, -fessel: MLWHist. mart. Trev. 27 -umferramentum, quod brachium eius (paenitentis) dextrum diuturna sui positione iam debilitaverat, ... discinditur. λ hamus (ad lebetem suspendendum) – (Kessel-)Haken: MLWWilh. Hirs. const. 1,25 p. 957^A pro signo -iferramenti, quo caldarius suspenditur, utrumque indicem in modum catenae invicem iunge. μ aculeus ferreus – eiserne Spitze: MLWChart. Babenb. 109 p. 144,38 (a. 1198?) apud quemcunque sagittae cum -isferramentis ⌊vel manibus gestare⌋ (237 p. 64,20 in manibus gestate) infra murum deprehensae fuerint, dabit iudici eqs. ν plur. fort. i. q. cardines – viell.: Bänder: MLWRicher. Senon. gest. 1,20 monachus ... de fenestris vel hostiis -aferramenta evellebat et ex his equum suum ferrare non dubitabat.Antony