Eintrag · Mittellateinisches Wb.
familiaritas f.
familiaritas, -atis f. I proprie i. q. consuetudo (familiaris), coniunctio, necessitudo – vertrauter Umgang, (freundschaftliche) Verbundenheit, Vertrautheit, Nähe: A gener.: 1 strictius: a praevalente respectu amicitiae: α in univ.: MLWBonif. epist. 106 p. 232,17 deprecamur, ut -sfamiliaritas fraternae caritatis inter nos sit. MLWAgob. 14 l. 28 ex -efamiliaritate nimia ... aliqui de grege christiano sabbatum ... cum Iudęis colunt. MLWThangm. Bernw. 3 praecipua ... -efamiliaritate magistrum suum amplectabatur. MLWEpist. Hildesh. 70 precipimus (sc. imperator), ut a perniciosa ipsius (comitis Flandrensis) -efamiliaritate te retrahas. saepe.de concordia: MLWEpist. Worm. I 9 de iusticia vel de fratrum -efamiliaritate aliqua quid tractandum ... tibi committimus (sc. archiepiscopus; ibid.: de f. inquam -e)familiaritate. β de commercio carnali: MLWAlbert. M. sent. 2,38,1 p. 604a,10 aliquis fornicatur cum aliqua, ut ex illa -efamiliaritate revocet eam ab haeresi, hic est finis bonus et tamen opus malum. b praevalente respectu consociationis i. q. societas – Gesellschaft: MLWAlcuin. Willibr. 1,4 (MGMer. VII. p. 119,6) in Hiberniam ... contendit praedictorumque patrum se -efamiliaritate (-ifamiliaritati var. l.) coniungens, quatenus ... ex eorum propinquitate eqs. MLWThietm. chron. 6,65 nobiles genere et moribus amavit archiepiscopus Tagino, ignobiles ... non contempsit, sed in sua -efamiliaritate non habuit. MLWStatut. ord. Teut. p. 80,14 culpa est ..., si in via existens feminarum ... -emfamiliaritatem scienter admiserit frater. al. 2 latius: a conventio, consessus familiaris – Zusammenkunft, (trautes) Beisammensein: MLWConc. Karol. A 39B,10 p. 445,31 frequentias et -esfamiliaritates atque confabulationes virorum ... caveant sanctimoniales. MLWVita Sabini Canus. 4 (MGLang. p. 587,8) cum Germano ... pontifice ⌊crebris -bus⌋familiaritatibus (crebra -efamiliaritate var. l.) conveniebat. MLWArnold. Lub. chron. 4,2 p. 165,21 idem (comes) ad regnum aspirans cum Salladino -esfamiliaritates (-isfamiliaritatis var. l.) habere videbatur. al. b cultus, usus – Pflege, Übung: MLWMeginfr. Emm. 14 p. 983D quam (ecclesiam) ipse quondam orationum -efamiliaritate frequentabat. B publ., iur., canon.: 1 de familiari commercio negotia publica administrantium: a in univ.: MLWChron. Pol. 2,24 ne -emfamiliaritatem et amicitiam cum hostibus ... palam vel clanculo iniret frater Bolezlavi. MLWHist. peregr. p. 119,23 inter regem et ipsum (comitem) pace ... reformata comes misit ad Saladinum predicte -isfamiliaritatis amiciciam contradicens. al.spectat ad conventionem contrahentes: MLWCod. Lauresh. 53 l. 25 quas (res) ... per precariam complacitationis et causa -isfamiliaritatis et fraternitatis (sc. inter episcopum et abbatem) cartulam recipere videor eqs. (l. 60). b gratia, indulgentia, venia – Gunst, Gnade, Huld (de re cf. G. Althoff, Frühmittelalt. Stud. 25. 1991. p. 262): MLWIoh. VIII. epist. A 257 p. 225,21 omnem -isfamiliaritatis aditum pio affectu prębentes eqs. MLWEpist. pont. Rom. 21 p. 35,21 concessa sibi (sc. Salomoni) ... apostolatus nostri auctorali -efamiliaritate ... nobis referebat, qualiter eqs. (44 p. 75,13). MLWLiutpr. antap. 1,42 p. 30,17 eum (Hugonem) praeter ceteros -isfamiliaritatis privilegio dederat rex. MLWChart. Mog. A I 451 p. 358,17 (dipl. Heinr. V.) nostra familiaris -sfamiliaritas. al. c fides, studium – Treue, Ergebenheit: MLWChart. Babenb. 65 p. 88,24 (a. 1186) ne aliquis de successoribus suis (sc. Leopoldi) ... mutuę -isfamiliaritatis obliviscens ... inpie crudeliter presumat agere. MLWArnold. Lub. chron. 5,20 p. 197,17 quia ex illo tempore tanta -efamiliaritate imperatori adhesit ducis filius, ut eqs. MLWChart. Eichsf. 189 p. 113,24 (dipl. Otton. IV.) tanta ... se dicebat episcopus Spirensis cum imperio -efamiliaritate ligatum, ut nunquam se foret oppositurus eidem. al. 2 de domesticitate (ad cortem, coenobium sim. pertinentium) i. q. consortium – Gemeinschaft, Zugehörigkeit: MLWChart. Sangall. A 537 (a. 862/8) ut nos et posteri nostri -emfamiliaritatem ad rectores ... monasterii et ad familias eorum habeamus. 550 census ... a me et a posteris meis datur, ut -emfamiliaritatem et communionem in ceteris sancti Galli locis in pascuis, in viis ... habere possimus. MLWChart. episc. Wirz. I 200 p. 208,21 quod ... feodali successione libere potiantur (sc. Henricus eiusque heredes) et cum eadem hominii -efamiliaritate cum ecclesia permaneant et persistant. MLWChart. civ. Magd. 95 quidam burgensis ... cum coniuge sua apud nos locum -isfamiliaritatis vivus et sepulture defunctus obtinuit multa nobis beneficia exhibendo.adde: MLWChart. Alsat. B 510 p. 322,25 (a. 840; spur.) concedimus, ut a villanorum commanencia segregati debita -efamiliaritate secretius utantur petentes. C medic. i. q. ?responsus – ?Entsprechung: MLWConstant. Afric. theor. 7,3 p. 31ar laudabile pondus (sc. pulsus) inter se et sibi consocium familiatur, sicut pulsus pueri pulsui assimilatur puerili ...; pulsus illaudabilis ponderis est in -efamiliaritate dissimilis, sicut pulsus puerilis dissimilis est iuvenili. D alch. de unione vel vicinitate materiarum, elementorum sim. fort. i. q. iunctio, conexio – viell.: Verbindung: MLWPs. Plato quart. 3 p. 136,26sqq. falsum est posse haberi -esfamiliaritates omnium spiritualium aut congregari inter contrarium et diversum ...; et melior spirituum per -emfamiliaritatem duorum planetarum superiorum, videlicet Saturni et Solis, ... nec congregat in -emfamiliaritatem inter duos ... planetas vel duos spiritus diversos. II meton.: A de societate hominum: 1 gener. i. q. communitas gentis – Volksgemeinschaft: MLWWillib. Bonif. 6 p. 28,15 novi (sc. Bonifatius) me imperitum iam peregrinus vestrae -isfamiliaritatis (i. Romanorum) sermone. MLWCod. Karol. 92 p. 629,14 de inclita sospitate ... vestra ... tam de ... vestra regale prole quam de cuncta eius fidelissima -efamiliaritate (postea: vestris subiectis). 2 publ. et iur. de societate iure feodali coniunctorum i. q. familia – Gemeinschaft der Lehensleute: MLWChart. Rhen. med. I 391 p. 448,7 (a. 1097) rogatu ... abbatis et principum nostre (sc. archiepiscopi) -isfamiliaritatis, canonice videlicet et laice auctoritatis, ... reditus molendinorum ... dedimus traditione pontificali. MLWChart. Burgenl. II 61 p. 41,2 cum Herricus ... per ... pestiferam suggestionem superatus et a -efamiliaritate et domo regia segregatus se ad ... Boemorum regem ... transtulisset.fort. huc spectat: MLWDipl. Otton. II. 66 p. 78,19 Abrahae, sanctae Frisingensis acclesiae (sic) praesuli, nostrae -ifamiliaritati digne adiuncto eqs. B iucunditas, favor – Freundlichkeit, Gunsterweis: 1 in univ.: MLWVita Otton. Bamb. I 39 principum ... sibi -esfamiliaritates ascivit. MLWChart. Hall. 209 p. 195,23 eos (vitam religiosam eligentes) nostris et nos (sc. archiepiscopus) eorum semper intendimus -busfamiliaritatibus applicare.de beneficio: MLWInnoc. III. registr. 1,338 p. 507,16 beneficium, quod concedi etiam laicis consuevit, et -sfamiliaritas appellatur eqs. 2 de gradu aestimationis i. q. honor – Ehre(nstellung): MLWIoh. VIII. epist. 257 A p. 226,9 neque aliquem -isfamiliaritatis locum aut receptionis nostrę auxilium apud nos habebit Boso (MLWThangm. Bernw. 2 p. 759,27 summae -isfamiliaritatis l. al.). 3 benevolentia – Geneigtheit: MLWCand. Fuld. Eigil. I 11 p. 229,7 pater, dilectam -emfamiliaritatem tuam commonere curabo (sc. praesul), ut ... vitam tuam atque doctrinam ita componas, ut eqs. (item in allocutione: MLWErmenr. ad Grim. 13 p. 547,29 en, pater ..., tuae dulcissimę -ifamiliaritati ... in hac sceda aperui, qualiter eqs.). MLWChart. civ. Erf. 306 p. 198,3 consules ... per multa fidelia obsequia ... ad nostre (sc. lantgravii) -isfamiliaritatis notitiam pervenerunt. C vinculum propinquitatis, familiae – verwandtschaftliche Verbindung, Familienband: MLWDipl. Karoli III. 7 p. 11,16 coniugali -efamiliaritate legitime nobis coniunctae (sc. dominae) ... curam impendere debemus. MLWThietm. chron. 7,27 fuit ... ibidem ... regis inclita coniunx, quae -isfamiliaritatis huius adiutrix filios suimet duos ... cesari commendavit.Konstanciak