Eintrag · Mittellateinisches Wb.
factio f.
factio (-ccio), -onis f.script. facio: MLW p. 34, 4. I proprie: A gener. i. q. actio faciendi, facinus – das Tun, Treiben, Handeln, Tat: 1 in bonam vel neutram partem: MLWCarm. de Lamb. I 122 cor ... attritum, quod mitis -ofactio cingit, non Deus hoc spernit. MLWEpist. Hann. 85 p. 146,12 -emfactionem vel discussionem in causa episcopi numquam suffugit papa. MLWFund. Brunw. praef. p. 123,42 dum scriptis eorum (hominum), quibus in mundo vixerant, -busfactionibus, suis eos lectoribus vivos quodammodo representant litterae. MLWAlbert. M. serm. II 3,168 quaedam ... artes sunt, qui (sic) non iuvant civitatem, sed dissipant, sicut -ofactio tesserarii. al. 2 in malam partem i. q. machinatio, facinus pravum – boshaftes (Be-)Treiben, Umtrieb, Machenschaft: MLWChron. Fred. 4,67 fertur facione (-ccionefaccione p. corr. 1) Dagoberti fuisset interfectus Chilpericus. MLWLeg. Wisig. 3,4,13 quia quorundam ... uxores ... potionibus ... vel maleficiorum -busfactionibus ... virorum mentes alienant. MLWWalahfr. Gall. 2,17 cum hoc -umfactionum suarum praemio (sc. tortione viscerum) ... spiritum exhalavit episcopus. MLWRicher. Rem. hist. 1,60 quantum ... rapinarum res publica -efactione malorum nuper passa sit. MLWCatal. Lamb. 5 (MGScript. XII p. 136,44) -ofactio tam gravis, tam infamis. persaepe. 3 coniuratio – Verschwörung, Aufruhr: MLWGloss. psalt. Lunaelac. 34,13 quia intellexit David eorum (adversariorum) contra se -emfactionem. MLWAnnal. Fuld. II a. 842 p. 33,30 auctoribus -isfactionis capitali sententia damnatis. MLWOtto Frising. chron. 2,46 -efactione ... Catilinae ad plenum abolita. al. B philos. i. q. actio producendi – das Hervorbringen: MLWAlbert. M. summ. theol. II 11,47 p. 520b,25 -ofactio est productio rei existentis in materia rei ad esse distinctum in forma, et hoc attribuitur Filio (spectat ad Vulg. Ioh. 1,3). ibid. al. II meton.: A gener.: 1 labor – Arbeit: MLWSalimb. chron. p. 308,33 quando pulsabatur campanella pro leguminibus vel herbis mundandis, veniebat frater Iohannes ad -esfactiones conventus et laborabat cum aliis fratribus. 2 partes, secta – Partei: MLWWillib. Bonif. 8 p. 51,7 turba in duas divisa est -esfactiones (fractiones var. l.). MLWRegino chron. a. 866 p. 91,7 agros villasque eorum (fidelium regis) suae -isfactionis sectatoribus distribuit Hucbertus rebellans. MLWLamb. Hersf. annal. a. 1058 p. 73,17 sedem apostolicam ... invasit Benedictus quidam ... adiutus -efactione popularium, quos pecunia corruperat. persaepe.societas – Gemeinschaft: MLWBenzo ad Heinr. IV. 7,2 p. 594,9 Prandellus ... non immemor suę -isfactionis cum prenominatis sarabaitis. 3 pars (exercitus) – (Heeres-)Abteilung: MLWMetell. exp. Hieros. 2,174 sistit iter visis Boimundi -ofactio Turcis. B iur.: 1 ius faciendi – das Recht (etwas) zu machen: MLWActa imp. Böhmer 959 p. 666,10 (a. 1231) ut nec testamenti habeat fautor haereticorum -emfactionem, nec ad hereditatis successionem accedat (MLWConst. imp. II 213,4 [item 213, 8]). 2 tributum, vectigal, exactio – Abgabe, Steuer, Leistung: MLWDipl. Arnulfi 123 p. 182,2 ut nullus ... ullas publicas -esfactiones aut redibitiones ... exigere presumat. MLWChart. Tirol. 713* albergias seu alias facc-esfacctiones ... prestare. MLWAlbert. Mil. temp. 202capit. de coltis et -busfactionibus, quos solvebant et faciebant illi de Gonçaga ... comuni Regii. al. 3 negotium, conventum – Rechtsakt, (Rechts-)Geschäft, Abmachung, Vertrag: MLWTrad. Ratisb. 885 (a. 1160) hanc -emfactionem literis et sigilli nostri inpressione atestari volui. MLWChart. Aschaff. 72 p. 214,19 ut ... hec nostre series -isfactionis firmior perseveret. al.Weber