exprimo

exprimo, -pressi, -pressum, -ereexprimere.MLWscript.: -prem(o): p. 1670, 9. 69. MLWal.MLWperf.: -ex(i): p. 1670, 57. adde MLWConst. imp. II 215,3.MLWpartic.: -esus: MLWBotan. Sangall. 28,2.coniunctim scribitur supraexpressus: p. 1671, 4.MLWadv.: exsp-m: p. 1671, 52. -praesse: p. 1671, 49. -esim: MLWChart. Ticin. 121 p. 92,23.usu MLWimpers.: p. 1671, 10; MLWabsol.: MLWl. 72; MLWmedial.: p. 1670, 26; MLWrefl.: p. 1670, 13.MLWrhythm. exprímit: MLWRhythm. 108,15.MLWpartic. MLWperf. usu MLWadi.: p. 1670, 38. 1671, 2. 4. 7; MLWsubst.: p. 1670, 72. 1671, 1. 9. I de actione premendi: A proprie: 1 strictius: a premendo elicere, expellere, egerere — herausdrücken, -pressen: MLWTheoph. sched. 1,20 in pressatorium, in quo solet oleum olivae ... -i. MLWRoger. Salern. chirurg. 2,136 sanies -aturexprimatur. MLWAlbert. M. veget. 5,78 operationes ... illae (sc. calidis plantis attributae) sunt ... desiccare, -ereexprimere MLWeqs. MLWanimal. 1,338 stercus ... et urinam -ereexprimere. saepe. v. et p. 1653, 24. b de voce sim. i. q. edere — hervorbringen: MLWArbeo Emm. 37 verba. MLWHier. Mor. mus. 18 p. 149,18 ars formandi campanulas sonos musicos -entes.(expresse) enuntiare — (stark) betonen: MLWAurel. Reom. mus. 19,25 cantores, qui ... modulationem ... syllabae (sc. certae cuiusdam) ... plus -untexprimunt, quam necesse sit (cf. p. 1671, 63). c premendo evacuare, siccare — ausdrücken, -pressen: MLWAntidot. Glasg. p. 116,27 cola ea (sc. capitella papaveris cocta) et -eme bene. MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 39,24 vindemiam. MLWThadd. Florent. cons. 172,10 imbibatur spongia et -ssa oculis applicetur. MLWAlbert. M. animal. 3,171 -unturexprimuntur ubera (sc. caprarum). saepe. d refl. i. q. niti (ad stercus egerendum) — (zur Darmentleerung) pressen: MLWLiber accip. 8,1 se -itexprimit accipiter et non assellatur. 2 latius: a emittere — hervortreten lassen: MLWHeinr. August. planct. 848 unus fons omnes pluraliter -itexprimit amnes. MLWHeraclius II 51 glades ... vel glaciens, cum ex metallis primum exiduntur (sic), argenti vivi guttas -untexprimunt. b infligere — zufügen: MLWLex Alam. 57,69 si ... aliquis alio hernia -erit (excusserit MLWvar. l.). B translate: 1 extorquere, eripere — er-, abpressen, entreißen: MLWDipl. Otton. II. 24 p. 34,27 nullus ... aut sua tollendo aut inique -endo ... confligat (MLWsc. familias monasterii; inde MLWDipl. Heinr. II. 178). MLWEupolemius 2,342 nullus eo (sc. Ermadolon qui vocatur) melior misteria Manibus atris -ereexprimere. 2 medial. i. q. e-, irrumpere — aus-, hereinbrechen: Andr. Tusc. Walfr. 12 (BiblDtHistInstRom. LXXIII. 1991 p. 54,19; MLWc. 800) maiores in eum febres -sse sunt. 3 opprimere — überwinden, vernichten: MLWEpist. Ratisb. 10 p. 325,31 L. Sylla P. Sulpitium -ssit (oppressit Cic. Catil. 3,24). MLWIoh. Codagn. trist. p. 44,35 imperator ... fortiter ad -endum (oprimendum P, cf. notam MLWed.) populum instabat. II de actione effingendi: A proprie: 1 imprimere — abdrücken: MLWChart. Solod. I 296 (a. 1217/18) iudicium ... presenti pagina munire meique (sc. comitis) sigilli -ssa imagine roborare. 2 formare, conficere — formen, verfertigen: MLWRegistr. Teg. p. 231,18 cera, que de melle (i. favis, ut MLWvid.) conventus -iturexprimitur, ad Sanctam Crucem accenditur. 3 describere, pingere — zeichnen, malen: MLWConst. Constant. 114 utrum istorum apostolorum (sc. Petri et Pauli) imaginem -ssam haberet papa, ut ex pictura disceremus MLWeqs. MLWCand. Fuld. Eigil. II 17, 137 formans -ssi varios ferrugine vultus.adde: MLWIonas Bob. Columb. 2,7 p. 242,19 crucem super oculos (sc. puellae caecae) -itexprimit. B translate: 1 verbis: a verbis significare, exponere, declarare — zum Ausdruck bringen, in Worte fassen, darlegen: MLWHraban. epist. 8 p. 394,2 sanctorum patrum libros, in quibus rebar aliquid de sententiis legis -ssum esse, ... perlegi. MLWAgius epic. Hath. 48 quantis ... bonis ... careamus, hautquaquam digne possumus -ereexprimere. MLWThangm. Bernw. 37 stilo -ereexprimere ... dolorem. MLWChart. episc. Halb. 513 MLWl. 15 Thietlevo et filiis suis ... li〈n〉gua et digito ... suam -entibus voluntatem. persaepe. b reddere, vertere — wiedergeben, übersetzen: MLWOtto Frising. gest. 1,55 p. 79,8 cum verbum ex verbo non posset -ereexprimere interpres. MLWal. v. et vol. II. p. 1005,37. c (expresse) constituere, definire — (ausdrücklich) festsetzen, bestimmen: MLWDipl. Constantiae 64 p. 202,18 in eo (privilegio) extrahendorum victualium numerus non continetur -ssus. MLWInnoc. III. registr. 1,247 p. 349,7 archipresbyter in extremis laborans ... alienatus erat a mente, unde non valuit, quod -xit. MLWChart. Port. 91 p. 118,23 secundum quod in arbitrio est -ssum. MLWal. d dicere, designare, nominare — (namentlich) nennen, bezeichnen, angeben: α in univ.: MLWLex Baiuv. 16,16 dummodo in his (pactis vel placitis) dies et annus sit evidenter -ssus. MLWUdalsc. Conr. 4 fit expectatio, quem ... Oudalricus ydoneum gregi dominico pastorem -atexprimat primus. MLWChart. Eichsf. 142 p. 85,16 in remedium animę suę (sc. viduae comitis) ... et omnium, qui iam -ssi sunt, heredum. Fund. Laub. 13 (MLWMGScript. XIV p. 554,31) concessit papa abbati Lobiensi ut〈i〉 (ci.; cf. notam MLWed.) anulo aureo et in divinis pontificalibus indui vestimentis mitra non -ssa. persaepe. v. et p. 1671, 8.-unt res: MLWForm. Senon. II 13 Greca elementa litterarum numerus -emere nullus ... ignorat. MLWHraban. epist. 14 p. 403,3 M litteram Mauri nomen -entem. MLWal. β partic. perf. usu adi. vel subst.: MLWForm. Augiens. B 40 ille alter -ssus (-ssis MLWcod.) iudicio non potuit denegare. MLWDipl. Conr. II. 248 p. 342,11 hęc omnia superius -ssa. MLWChart. episc. Misn. 92 p. 86,7 -ssi (antea: dicti) fratres (sc. de Mildenstein) ad hoc omnimodis tenebuntur, ut MLWeqs. MLWChart. Steph. Wirz. 252 p. 276,15 dictam curiam cum iure supraexpresso (253 p. 277,18 cum iam dictus abbas ius supradictorum in MLWs. molendino ... sue ecclesie conparasset. MLWsim. MLWChart. Raitenh. 293 p. 235,3 fratres superius -ssos. cf. et MLWl. 1). MLWAlbert. Stad. Troil. 6,585 eis, qui regis ab ore -ssi fuerant, omnia salva manent; et non -ssis tantum, sed MLWeqs. e commemorare, referre — erwähnen, berichten: MLWRegino chron. MLWa. 753 p. 45,37 ut supra -ssum est. MLWChron. Albr. MLWa. 1115 p. 820,39 Idith, de qua superius ... -ssimus. f componere — verfassen: MLWWillib. Bonif. praef. p. 3,15 quattuor ... logica -ssit Gregorius ratiocinatione libros. MLWCand. Fuld. Eigil. II 24,21 cuius epitaphium ... versibus -ssit ... Hrabanus. 2 exhibere, gerere — zeigen, zur Schau stellen, haben: MLWArbeo Emm. 45 pallidam faciem ex cibi recusationem -ssit puella. MLWHrotsv. Sap. 6,1 in fornacem igneum colorem prae nimio ardore -entem. MLWal.