expensum

expensum, -i n.(-usexpensus, -iexpensi m.: MLWl. 26) 1 erogatio, impensa, sumptus — Ausgabe, Auslage, (Un-)Kosten, Aufwand: a proprie: α strictius: MLWConc. Merov. p. 41,13 quod (sc. substantiae) ... amplius fuerit, propter maiores -insas episcopus ad se debeat revocare. MLWChron. Fred. 2,37 p. 62,11 Atrianus Alexandriam ... publecis instauravit -insis. MLWChart. episc. Halb. 630 MLWl. 7 computationem ... de receptis et -isexpensis. MLWActa civ. Wism. A 641 debet Friso Gerardo Monacho dare omnem pecuniam, sicuti constat ei in edificio et in omnibus -cis suis. MLWAnnal. Plac. MLWa. 1270 p. 546,38 ad -umexpensum comunis Laude. MLWChart. Turic. 1502 restituere ... omnia et singula dampna et -osexpensos ac interesse litis. persaepe.evocatio — Aufgebot: MLWChart. Heinr. Leon. 41 p. 58,32 cum magnis -isexpensis militum ... et populi mortibus plurimis. β latius i. q. donum, stips — Gabe, Geschenk, Spende: Vita Heinr. IV. 13 p. 44,11 ecce habes de gestis, de -isexpensis in pauperes ... imperatoris Heinrici. MLWChart. Ioh. Halb. 7 ut de duobus solidis exs-a pauperibus erogetur (item MLWChart. eccl. Halb. I 1 p. 1,28). MLWOtto Frising. gest. 2,29 p. 136,19 officialibus meis, a quibus tibi (sc. regi) in Capitolio adclamandum erit, usque ad quinque milia librarum -amexpensam dare (sc. debes). MLWal. b translate i. q. studium — Bemühung: MLWHeiric. Germ. I 6 praef. 1 -asexpensas (gloss.: MLWi. e. studia) operis claudit pulcherrimus ΕΞΑΣ. 2 pecunia, copiae — Geld(summe), (Geld-)Mittel: MLWLiber diurn. 74 p. 76,12 sarta tecta ... me profiteor ..., prout -asexpensas habuero, esse facturum. 97 p. 128,12 frequentia cessavit infantium (i. orphanorum), quibus deerant -eexpense providenti. MLWNotker. Balb. gest. 1,4 p. 7,1 provide (sc. puer) diligenter, ut maiores -asexpensas et viaticum ad longum illud et inrevocabile iter ante me praemittas et te. 3 praestatio victualium debita — Pflichtlieferung von Lebensmitteln: MLWCapit. reg. Franc. 150,18 propter neglegentiam eorum, qui legationes ... aut male recipiunt aut constitutam a nobis -amexpensam non tribuunt. MLWConc. Karol. A 53 p. 693,11 neque servitia ex eis exactent (sc. abbates) villis neque paraveredos aut -asexpensas aut hospitum susceptiones recipiant. MLWDipl. Zwent. 27 neque ullam cogantur homines solvere -amexpensam. 4 alimentum, victus — Nahrung(smittel), (Lebens-)Unterhalt (cf. MLWtheod. ‘Speise’): a in univ.: MLWCapit. reg. Franc. 32,64 volumus, ut farina in unoquoque carro ad sp-am nostram missa fiat. MLWHeinr. Lett. chron. 2,7 annone mensuram de quolibet aratro ad -asexpensas (exs- MLWvar. l.) cuiusque sacerdotis. MLWAnnal. Mell. Vind. I MLWa. 1267 p. 699,30 habuit rex cc milia curruum honeratorum cum -isexpensis, quibus exercitus plurimum indigebat MLWeqs. MLWal. b esca, cena — Speise, Mahl(zeit): MLWYsengrimus 5,426 -amexpensam duplicem vox tibi pulcra daret. MLWChart. civ. Erf. 178 ministravit rex quoque nobis (sc. comitibus) omnibus copiosas -asexpensas. 5 apparatus, materia, instrumentum — Ausrüstung, Material, Werkzeug: a proprie: MLWCapit. reg. Franc. 77,10 ut regis sp-a in carra ducatur ...: farinam, vinum, baccones et victum abundanter, molas, dolatorias MLWeqs. MLWEberw. Symeon. 19 episcopum rogat, ut -asexpensas et operarios, qui sibi lectum componant, mittat. b translate: MLWHeiric. Germ. I 2 praef. 27 (schol.) hae (sc. dactyli et spondei) sunt -aeexpensae heroici carminis. 6 comparatio, emptio — Erwerbung, Kauf: MLWChart. episc. Hild. III 81 p. 38,29 (c. 1264) qualiter ... insudaverim (sc. praepositus) in bonis emendis et in pignorandis, in constructione et -sa qualiumcumque utilitatum ecclesie. 7 reditus — Einkünfte: MLWChart. Naumb. I 273 p. 257,16 (a. 1170) comes volens castri sui in Groise -asexpensas ampliare MLWeqs. Peter