Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 1
- Verweise raus
- 0
evello, evelli vel evulsi, evulsum, -ere.MLWscript.: ae-: MLWGloss. I 30,21 St.-S.evel(o): MLWl. 62. p. 1427, 57.MLWpartic. MLWperf. evol-: p. 1427, 25.MLWform. coniug. I.:gerundivum -landus: MLWl. 63. 64. p. 1427, 49.MLWpartic. MLWperf. -latus: MLWl. 69.confunditur MLWc.:evolvere: p. 1427, 54.elevare: p. 1427, 57. cf. p. 1182,8. I proprie vel in imag.: A praevalente notione eripiendi: 1 in univ. i. q. eripere, extrahere, eruere, exstirpare — (her)ausreißen, -ziehen, -rupfen, ausgraben, roden (absol.: MLWl. 66. MLWal.): MLWLex Sal. Merov. 29,11 si quis alterum oculum -lerit. MLWDesid. Cad. epist. 1,13 ut pertinatia ... radicitus evelatur. MLWLex Baiuv. 12,1 terminos fixos. MLWTrad. Ratisb. 107 ad -andasevellandas frutices (MLWsim. MLWPetr. Trev. David 18 p. 40,18 ad -andamevellandam [ -andumevellandum MLWvar. l.] quercum). MLWVita Adalb. Wirz. 7 p. 28,23 (chart.) solus abbas ... habet potestatem -endi MLWeqs. MLWTract. de chirurg. 124 ut -i possit telum. MLWArnold. Lub. Greg. 3,7,20 -sis crinibus. MLWChart. Rhen. med. II MLWadd. 15 p. 394,8 carduos. MLWChart. Rhen. inf. II 281 p. 146,37 -atisevellatis arboribus. persaepe. 2 exsolvere, liberare — losmachen, befreien: MLWHrotsv. Pel. 219 iussit rex Pelagium nodis -ereevellere duris. MLWWolfhard. Waldb. 18 p. 182,9 ut ... vinculo servitutis -sam libertatis tabulis eam (feminam) ... condonaret dominus. B praevalente notione abripiendi: 1 in univ. i. q. abripere, avellere — ab-, weg-, losreißen, abzupfen: MLWHraban. carm. 5,3 arboribus celsis -si ex cortice ramos. MLWHrotsv. lib. 2 praef. 2,9 si qua ... fila vel etiam floccos de panniculis a veste Philosophiae abruptis -ereevellere quivi. MLWAnnal. Quedl. MLWa. 1020 p. 559,12 ecclesiam quandam eodem (sc. fluviorum) ... impetu pristino ... statu -sam alibi translatam affirmant. MLWBerno ton. prol. 7,34 si inolita consuetudo ab ore cantantium potuisset ullo modo -i (avelli MLWvar. l.). MLWWipo gest. 30 p. 49,23 quod equi ... ita gelati constringerentur, ut nequaquam nisi securibus et sudibus de terra ... -i potuissent. MLWal. 2 exuere, adimere — ausziehen, abnehmen: MLWWolfhard. Waldb. 3,4 p. 266,18 quidam ... cum wantis ... aecclesiam ... introivit; ... wantos a manibus -ereevellere voluit MLWeqs. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 3 p. 17,4 ille, qui tenet falconem, ... -etevellet (-atevellat MLWvar. l.) capellum falconi. 3 abscindere — abschlagen, -schälen: MLWTheoph. sched. 1,38 cum quibus (malleolis) ... contundas ... spinas, donec corticem omnino -asevellas. 4 abradere — abkratzen, -schaben: MLWMirac. Cuneg. 20 quod pulvis, qui causa curationis de sepulcro ... egrorum manibus -iturevellitur, ... in purum frumentum convertitur. 5 deverrere, asportare — wegkehren, wegbringen: Vita Cunib. C 1 ut ... lectorum stramenta ministraret, immundicias -retevellaret MLWeqs. 6 mediopass. i. q. discindi, decidere — sich lösen, herunterfallen: MLWChron. Fred. 3,82 de Pereneis montibus inmense lapides sunt evolsi, qui pecora et homines prostraverunt. C delere — zerstören: p. 1182,8. II translate: A detrahere, removere — wegnehmen, -legen, entfernen: MLWConc. Karol. A 16B p. 104,24 ut ..., quae repperit ... vitiata et videbantur abstrahenda, -retevellaret princeps. MLWArbeo Corb. 41 p. 230,11 si stilum depromendi non -imus, dies ... prius quam sermo cessavit. MLWChart. Sangall. A 386 p. 7,7 ut nullus abba ... neque fratres -ereevellere aut abstrahere de mea traditione presumant de predicto loco (sc. loca tradita). MLWDipl. Karoli III. 138 p. 221,37 ut ... nunquam ... a statu monastici ordinis avellerentur (-renturevellarentur MLWvar. l.) aut mutarentur sanctimoniales (inde 187 p. 313,38).in MLWstruct. MLWcontam. MLWc. notione separandi: MLWForm. Flav. 117k cum ... longitudo terrae caritati illorum non queat -i, quos Christi conectit amor MLWeqs. B demovere, dimittere — entlassen, absetzen: Rather. iud. (MLWQuellForschItArch. 29. 1938/39. p. 29,5) si ... minister ... inutilis fuerit ..., ab eisdem (presbyteris) -aturevellatur (avellatur MLWed. Bellerini) alterque ei ... subrogetur. C expellere, extrudere — ver-, ausstoßen: MLWConc. Karol. A 21,12 si quis ... definitionem ... violare temptaverit ..., reus ab ecclesiae gremio -aturevellatur. MLWRegino syn. caus. 2,425 quisquis bannum vel excommunicationem ... parvipenderit, hic talis ab ecclesia penitus -aturevellatur. D iur. i. q. infringere, tollere — zunichte machen, aufheben: MLWDipl. Loth. II. 26 p. 428,3 quia ... conlationem ... nullo pacto -endam (-andamevellandam MLWvar. l.) esse censuimus, ideo MLWeqs. MLWDipl. Conr. II. 212 p. 290,22 ne quisquam ... illud (sc. pactum) pręsumat vel possit -endo violare (MLWsim. 213). III per confusionem: A c. evolvere mediopass. i. q. geri — sich zutragen: MLWChron. Fred. cont. 11 Theudericus rege statuerunt in sedem regni ...; his ita -sis MLWeqs. B c. elevare i. q. (al)levare — (vom Boden) aufheben (cf. p. 1181,61): MLWChart. Carinth. V 453 (a. 1280) que (sc. chartam) Martinus cepit de frontibus autorum et virum de terra fragendo, evelendo semel, bis et ter, sic corporalem possessionem accepit. Niederer
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateinevello
Mittellateinisches Wb.
evello , evelli vel evulsi, evulsum, -ere. script. : ae-: Gloss. I 30,21 St.-S. evel(o): l. 62. p. 1427, 57 . partic. pe…
Verweisungsnetz
2 Knoten, 1 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Kompositum 1
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit evello
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — evello kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „evello". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 14. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/evello/mlw?formid=E02361
- MLA
-
Cotta, Marcel. „evello". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/evello/mlw?formid=E02361. Abgerufen 14. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „evello". lautwandel.de. Zugegriffen 14. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/evello/mlw?formid=E02361.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_evello_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„evello"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/evello/mlw?formid=E02361}, urldate = {2026-05-14}, }