essentia

essentia (-cia), -ae f.MLWscript. exe-: MLWl. 57. I esse, exsistentia — das Sein, Existenz (de vita aeterna: MLWl. 30): 1 in univ.: MLWChart. Rhen. inf. I 17 (a. 800) cogitare debet unusquisque ..., qualiter sibi in futura -aessentia et in perpetua mansione remedium ... adquirere possit. MLWTract. Ebor. f. 123 -ę ... nichil est contrarium nisi non-essentia, quę nichil omnino est. 2 continuitas, perpetuitas — Fortdauer, -bestand: MLWTrad. Frising. 393 (a. 818) hoc (sc. possessionem) funditus per omnia durabili -aessentia et dominatione in iurem ... ipsius domui dono (sc. Iohan presbyter). 394 iure perenno firma et incommutabili -aessentia. II οὐσία, substantia, natura — ‘Essenz’, Wesen(heit), Substanz, Natur: A spectat ad qualitatem vel condicionem essendi: 1 theol.: a spectat ad unam trinitatis naturam: MLWLiber diurn. 84 p. 96,10 unum Deum propter unitatem -aeessentiae fatemur. MLWEpist. var. II 22 de divina natura ac de -aessentia. MLWIoh. Scot. carm. 2,33 cum sit (sc. Deus) cunctorum substans -aessentia simplex. MLWHugo Honaug. hom. 1,18^capit. qua ratione -aessentia Dei dicatur substantia MLWeqs. persaepe.summa -aessentia, sancta -aessentia MLWsim. de Deo (in allocutione: MLWl. 46): MLWErmenr. ad Grim. 32 p. 572,45 tibi (sc. Deo) me commendo, -aessentia sancta, tegendum. MLWEkkeh. IV. bened. I 57,12 quę substant trina, terrena, marina, polina, robore quo sibi stat, -aessentia (gloss.: Dei) summa volutat. b spectat ad singulas trinitatis personas: MLWErmenr. ad Grim. 32 p. 573,3 in eadem (sc. Spiritus) -aessentia sanctae trinitatis requiem post laborem (sc. habemus). MLWGodesc. Saxo fragm. p. 29,26 cum ... unaquaeque in trinitate persona nihil sit aliud quam propria specialis et individua singulorum substantia et -aessentia. c spectat ad Christi naturas: MLWArno Reichersb. apol. p. 157,21 quod quaelibet trium -arumessentiarum Christi, videlicet Verbi, animae et carnis interdum ... in significatione personae accipitur. 2 philos. et natur.: MLWConstant. Afric. coit. 11,14 quia semen ex -ciaessencia (exencia MLWvar. l.) membrorum sanorum est et ex eo humore constant membra. MLWPs. Galen. anat. 42 p. 216^C sicut ab anima simplici in -aessentia ... effunduntur omnes virtutes, ... sic MLWeqs. MLWAlbert. M. veget. 3,99 quod -aessentia saporosi iuvat effectum saporis. MLWanimal. quaest. 15,3 p. 261,15 diversitas -aeessentiae facit diversitatem in specie. saepius. 3 log. i. q. categoria — Kategorie: MLWConr. Hirs. dial. 1658 dialecticam ... deputatur ... decem -arumessentiarum, idest predicamentorum, naturas et proprietates et differentias colligere. 4 usu communi: a in univ.: MLWVita Deic. 45 (15) accidens esse honor superadditus, -amessentiam vero in identitate (sc. imperatoris) persistere. b proprietas, qualitas — Eigenschaft, Merkmal: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 13,7 cum videbuntur identitates avium in -isessentiis et proprietatibus supradictis MLWeqs. B spectat ad rem exsistentem: 1 theol. i. q. ens, virtus — Wesen, Macht (de angelis sim.): MLWEpist. var. III 15 p. 162,33 per eas (sc. partes theologiae) ... ordines caelestium -arumessentiarum ... discernuntur. MLWAlbert. M. summ. creat. I 4,53^capit. quare omnes coelestes -aeessentiae dicuntur angeli et virtutes. MLWsent. 2,9,5 p. 200^b,40 quod supermundanae -aeessentiae in tria dividuntur: MLWeqs. MLWal. 2 natur. et alch. i. q. elementum, materia — Element, Stoff: a in univ.: MLWManeg. c. Wolfh. 22 p. 94,11 ut ... singula (sc. elementa), ex quibus concretum corpus constiterat, in matrices -ciasessencias retexerentur. MLWGeber. summ. 24 p. 324 argentum vivum et sulphur ... non esse principium de intentione nature, immo aliud, quod sequitur ex illorum -arumessentiarum alteratione MLWeqs. MLWibid. MLWal. b quinta -aessentia: α de virtute naturali, aethere sim.: MLWHugo Ripelin compend. 7,28 p. 257^b,13 quod impassibilitas sanctorum corporum resultabit ex natura quinti corporis, id est quintae -aeessentiae. MLWAlbert. M. Iob 35,5 ‘contemplare aethera’, hoc est totum quintae -aeessentiae, quae est aether, ordinem. MLWPs. Arist. interpr. p. 383 est quinta -aessentia sine aliena vita, quae alias quatuor ... gignit et unit. MLWGeber. summ. 10 p. 285 que (anima) est ab occultis nature sicut ab -aessentia quinta vel a primo motore. MLWal. β de materia arte confecta fere i. q. extractum, spiritus — etwa: Extrakt, ‘Geist’: MLWArteph. secret. p. 15 ad ignem facies evaporare aquam ..., et remanebit tibi quinta -aessentia auri in modum olei albi incombustibilis. MLWRosin. interpr. 1 p. 296,18 ‘cum filio’, id est quinta -aessentia, scilicet aqua philosophica. 3 iur. i. q. res, possessio — Gut, Besitz: MLWFund. Werd. p. 166,26 dicentes (sc. monachi) se timere ... aliquam obpositam insurgere personam et velle eos in sua vendicare plus dominia, quam eorum possit deportare -aessentia. MLWChart. Lux. IV 529 p. 625,7 (a. 1280) que bona ... ad me ... sunt legaliter devoluta, prout consistencia sunt in -aessentia mobili et non mobili. 4 math. i. q. (numerus) exsistens, essens — positive Zahl: MLWPs. Beda arithm. 4 MLWl. 134 verum -amessentiam, minus nihil significat MLWeqs. MLWibid. MLWal. (de re v. notam MLWed. p. 32). 5 usu communi: a res exsistens — Ding, Sache: MLWVita Bav. II 1,12 quis (rebus insensatis), ... patet, quod nulla -aessentia constet, sola sed ... sint nomina. b forma (corporalis), corpus, massa — (körperliche) Erscheinung, Körper, Masse: MLWLamb. Ard. hist. 36 p. 580,25 comes ... -cieessencie statura gyganteus apparuit. MLWGalb. Karol. 2,12 nebula totum pererravit solis circulum pertransiens ab oriente usque ad occidentem tantummodo in circulo solaris -aeessentiae. 37,19 in ... templi -aessentia altiore statura eminebat turris. MLWAlbert. M. animal. 1,386 super huius ... orthy (i. arteriae maioris) -amessentiam tres duri consistunt panniculi.structura — Gefüge: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 3 p. 2,21 colligantur ... ale gruum in -aessentia loyri secundum hanc formam: MLWeqs. c summa — Gesamtheit: MLWCarm. Cantabr. A MLWadd. 2,22 p. 115,20 huius (sc. quadrivii) quattuor in partes solvitur scientia enarranda binis formis sui sub -aessentia. III praesentia — Gegenwart, Anwesenheit: MLWEpist. Teg. I 10 celebre nomen vestrum (sc. Heinrici ducis) ... vilitati nostrę (sc. fratribus) denuntiavit -amessentiam vestri fore in vicinitate. MLWChron. Noval. 3,21 p. 103,39 coepit (sc. Adalgisus) illum (sc. fidelem patris sui) rogare, ut ... regi Carolo suam -amessentiam non insinuaret. Niederer