equus

1. equus (ae-), -i m.MLWscript. et MLWform.: aq-: MLWl. 45.(a)ecus: MLWl. 45. 51. 60. MLWal.(a)equs: MLWl. 58. 59. MLWal.MLWsing. nom. -osequos: Gloss. I 255,19 St.-S.MLWplur.:gen. -umequum: MLWl. 46.MLWabl.:equiis: p. 1345, 4 (per errorem, ut MLWvid.). -ibus: MLWl. 49.MLWsing. sensu MLWplur. p. 1345, 36.MLWmetr. ē-: MLWMetell. Quir. 40,4. ἵππος, caballus — Pferd, Roß: 1 gener.: a in univ.: MLWChron. Fred. 2,48 Valens, cum sagitta saucius fugerit et ab dolore nimium saepe aeco (aquo MLWvar. l.) laberetur, ad ... casam deportatus est. MLWLiutpr. antap. 2,4 p. 39,5 hinnitus -umequum clangorque tubarum. MLWFlod. annal. MLWa. 932 p. 53,18 Vasco, qui -umequum (ae-, ę- MLWvar. l.) ferebatur habere annorum plus quam centum. MLWChron. Noval. MLWapp. 7 ipsemet (episcopus) ... vectus in -bus semivivus abiit. MLWArchipoeta 9,31,1 volat fama Cesaris velut velox ecus. persaepe. b de diversis generibus: MLWEpist. Bonif. 87 p. 196,26 -iequi silvatici. MLWAbbo Sangerm. bell. 3,31 canterus (gloss. MLWcod. Q p. 122: -usequus spado). MLWFund. Consecr. Petri p. 212,24 rex Karolus expedivit se et suos cum omnibus generibus -orumequorum, faleratorum, dextrariorum, spadonum, cursariorum. MLWal. v. et p. 545,40 sqq. vol. I. p. 555,33sqq. c de effigiebus: MLWBenzo ad Heinr. IV. 1,19 senatus ... iussit ex metallo fabricari aequm. 2,15 p. 240,23 Normanni ... adorant Constantini equm. MLWArnold. Saxo flor. 3 p. 76,3 si inveneris sigillum, in quo -usequus (ecus MLWvar. l.) alatus sit, qui dicitur pegassus, opptimus militantibus. MLWConr. Mur. clip. 4^a albus -usequus rubeo clipeo regis solet esse Ungarici MLWeqs. MLWal. d in nominibus: α hominum: Chart. scrin. col. A II 2 p. 49,11 (s. XII.) Diederihc mercator -orumequorum. MLWTrad. Patav. 797 qui (Conradus) dicebatur medicus -orumequorum (‘Roßarzt’). MLWRegistr. Patav. I p. 358,31 Ulricus -usequus. β animalium: -usequus maris i. q. hippocampus — Seepferdchen: MLWAlbert. M. animal. 24,29 -usequus maris est animal marinum, cuius anterius est in forma -iequi et posterius desinit in piscem. -usequus Nili vel fluminis vel fluvialis vel aquaticus vel sim. i. q. hippopotamus — Nilpferd, Flußpferd: MLWHraban. univ. 8,5 p. 237^B hippopotami, hoc est -iequi fluviales. MLWAlbert. M. animal. 2,25 quaedam (animalia) ... non dividunt pedes nisi in duo ... ut capra, ovis, [] cervus et -usequus aquaticus sive fluvialis (p. 499^b,10 ἵππος ὁ ποτάμιος). 24,30 -usequus Nili animal est aquaticum MLWeqs. 24,30 -usequus fluminis. MLWal.MLWfort. huc spectat: Aethicus p. 235,17 opopodiani contrarii aequi proni obstacula nostrae esse voluerunt (v. notam MLWed.). γ plantarum:cauda -iequi i. q. Equisetum hiemale (L.) — Winter-Schachtelhalm: v. vol. II. p. 388,37.dens -iequi fort. i. q. cytisus — viell.: Schneckenklee: MLWAlphita II p. 49,8 dens equinus vel dens -iequi, sulphuraca herba, muscus de campo idem; stipitem habet rubeum, crescit ad modum ciceris et habet folia minuta sicut trifolium et florem croceum (cf. Diosc. 4,108 p. 55,1sqq.).ungula vel pes -iequi i. q. Asarum europaeum (L.) — Haselwurz: MLWAlbert. M. veget. 6,117 herba, quae vocatur ungula -iequi (asini equi MLWvar. l.), et apud vulgum vocatur herba leporis. MLWanimal. 22,82 p. 1393,23 quae (herba) dicitur pes -iequi sive ungula caballina. δ siderum: MLWArnold. Saxo flor. 1,2,2 p. 17,6 〈in〉 octavo gradu (sc. signi piscium) ypos, id est -usequus vespertinus, occidit. ε locorum: MLWVita Magni Fauc. I 19 p. 156,11 ad locum, qui vocatur caput -iequi (‘Roßhaupten’) MLWeqs. MLWChart. Argent. I 616,82 iuxta puteum in foro -orumequorum (‘Roßmarkt’). ζ rerum: MLWAlbert. M. miner. 3,1,10 p. 73^b,48 inhumant alchimici ... fundum vasis inferioris in cineribus vel fimo, et forte in fimo -iequi melius est, quod vocant -iequi clibanum. e in proverbiis: MLWEgbert. fec. rat. 1,128 gratis -oequo oblato non debes pandere buccas (MLWsim. 1,845. MLWIocalis 399). MLWBenzo ad Heinr. IV. 7,2 p. 602,12 si bacularis scandit -umequum, rabies exagitat eum. MLWOtto Frising. gest. 1,12 ut de ipso (duce) in proverbio diceretur: ‘Dux Fridericus in cauda -iequi sui semper trahit castrum.’ MLWal. v. et MLWl. 36. f alleg.: MLWHraban. univ. 7,8 p. 213^D hic (sc. in Habacuc et in Iob) -usequus praedicatores sancti intelliguntur, quorum sessor Dominus est. p. 214^A sunt ... -iequi, qui ascensores habent diabolum et angelos eius; Iudas -usequus eius erat. p. 214^B -iequi peccatores intelliguntur et luxuriosi homines MLWeqs. 20,35 p. 553^A -usequus albus significat ecclesiam MLWeqs. MLWal. g de -o clitellario: MLWDipl. Arnulfi 165 p. 252,42 ut procurator ... parafredum onustum saumate semel in anno abbati in hostem pergenti cum homine ipsum -umequum trahente prestet. MLWEgbert. fec. rat. 1,474 ęvo fractus -usequus saumaria ferre recusat. MLWHerbord. Ott. 1,36 p. 39,13 -osequos pannis oneratos. MLWal. h -us mas — Hengst: MLWCapit. reg. Franc. 233,13 -iequi vel eque. MLWHaimo (?) Wilh. 7 non superbo -oequo delectabatur, sed equa ... vehebatur. v. et p. 1237,51sqq. et p. 1334, 56. i spectat ad comitatum, pompam: MLWArnold. Lub. chron. 3,2 p. 143,41 venerunt ... legati imperatoris cum quadringentis -isequis. Annal. Basil. MLWa. 1274 p. 197,4 rex Rudolphus curiam celebravit ... in Nurenberg, ubi habuit quatuordecim milia -orumequorum pharelatorum. v. et p. 1339, 47. 1340, 52. k spectat ad ritum paganum, augurium, sacrificium: MLWAdam gest. 4,27 ibi (sc. in luco) ... canes et -iequi pendent cum hominibus. MLWAnnal. August. I MLWa. 1068 -oequo, quem pro Deo ... colebant Liuticii. MLWHeinr. Lett. chron. 1,10 calcat -usequus, pedem vite deputatum nutu Dei preponit. MLWal. 2 publ. et iur.: a spectat ad exactionem, teloneum: MLWAnnal. Quedl. MLWa. 758 Pippinus Saxonibus superatis tributum imposuit, ut ccc -osequos singulis solverent annis. MLWRegistr. abb. Werd. 2,24 p. 53,28 terram ..., cuius census est unius uncię et quendam -umequum optimum. MLWChart. Aquens. 180 de morte viri vel mulieris -umequum meliorem ... pro iure, quod curmede dicitur (MLWsim. MLWChart. Wetzlar. I 62 p. 20,11). MLWChart. Hall. 353 p. 325,19 teloneum sic decrevimus (sc. archiepiscopus) esse dandum: ... de -oequo vendito denarius (sc. dabitur). MLWal. v. et vol. I. p. 956,58. b spectat ad servitium: MLWOrtl. chron. 1,9 p. 48,12 sunt ... alii, quibus hoc genus servitutis iniungitur, ut domno abbati ... cum -isequis suis comitantes ministrent. MLWRegistr. abb. Werd. 7,5,15 -umequum nutriet villicus per vi menses. MLWChart. march. Misn. II 446 p. 309,26 in -isequis servientes, id est withasii. MLWChart. Hall. 202 in -oequo ... subvenire. MLWal. v. et vol. II. p. 2142,36.expressius i. q. servitium -i, opus debitum c. equo serviendi — Pferdedienst: MLWRegistr. Patav. I p. 67,10 ex his mansariciis xv solvunt ... pro angaria et -isequis xvii sol. p. 68,15 pro -isequis dantur xxviiii sol., pro arationibus iii sol. et xxvi den. MLWRegistr. abb. Werd. 9,6 p. 298,11 solvent ... quidam iii MLWs. pro redemptione -orumequorum. c spectat ad hospitium, procurationem: MLWChart. Argent. I 616,92 (post 1129) si ... imperator vel rex [] intraverint, -iequi sui ubique hospitabuntur. MLWTrad. Westph. p. 56,19 nuncios abbatissę singulis annis hospitabitur villicatio cum v -isequis per tres noctes. MLWActa imp. Winkelm. I 709 ut eidem (notario) cum sociis, -iis, scutiferis et omnibus rebus suis ... providere curetis (sc. Mantua). MLWal. d spectat ad expeditionem, militiam: MLWConc. Karol. A 50^B p. 601,12 iubemus, ut omnes homines ..., qui exercitalis itineris debitores sunt, bene sunt praeparati cum -isequis. MLWConst. imp. I 447,8 (spur.) ipsis (ministerialibus) ... ad itineris praeparationem v libre sue monete in stipendium tribuantur et duo -iequi, unus currens et alter ambulans, addantur. 447,11 unicuique istorum (officionariorum specialium) x libre cum tribus -isequis tribuantur MLWeqs. MLWal. v. et p. 1342, 14. e spectat ad damnum: MLWLex Alam. 63,1 si quis -oequo (-umequum MLWvar. l.), quod marach dicunt, oculum excusserit aut excurtaverit. 83,1 si quis pignus tullerit contra legem ... -umequum (caballum MLWvar. l.) ... et ... ille -usequus aliquid damnum fecerit MLWeqs.adde de laesione equitis: MLWLex Baiuv. 4,18 si quis aliquem de -oequo (-osequos, eoquo, aequo MLWvar. l.) suo deposuerit, quod marachfalli vocant. MLWal. f spectat ad furtum, ablationem: MLWLex Alam. 61,2 si ille talem involaverit -umequum, quod Alamanni ‘marach’ dicunt. MLWDipl. Otton. II. 86 nec iudex publicus ... illarum (sanctimonialium) servis ... -osequos tollere ... presumat. MLWal. g spectat ad traditionem, dotem: MLWForm. Wisig. 20 p. 584,11 tradimus (sc. sponsus) ... decem virorum corpora -orumequorum ..., ordinis ut Getici est et morgingeba vetusti. MLWChart. Friburg. 147 (a. 1255) -umequum ... dari pro remedio anime delegavit miles. MLWal. h spectat ad mensuram: MLWChart. Fuld. B 10 p. 16,22 (a. 744/47) de oleo arborum, quantum -iequi duo in lagenis deferrent. MLWChart. select. Keutgen 133,4,12 (s. XII.) de omni genere mali -usequus dat d., asinus o. i spectat ad insignia, honorem: MLWChron. Erf. min. p. 562,6 pape ... dedit Constantinus sua regalia insignia, videlicet -umequum niveum. MLWal. v. et p. 1342, 8. k spectat ad pretium, recompensationem: MLWLex Ribv. 40,11 si quis weregeldum solvere coeperit, ... -umequum videntem et sanum pro septem solid. tribuat. MLWLex Alam. 54,3 conputat femina, quantum valet morginaghepha aut in auro ... aut in -oequo pecunia xii solidos valente. MLWal.Peter