episcopus

episcopus (ae-, -pys-), -i m.(ἐπίσκοπος)MLWscript. et MLWform.: ebi-: p. 1322, 27. adde (abbrev. vel runis scriptum) MLWTrad. Frising. 721^b. 1195. 1200. -cho-: p. 1322, 29. MLWal. -cup-: MLWForm. Marculfi 1,35 MLWl. 18. -ob(us): MLWLex Sal. Pipp. decr. Child. 1,2 (var. MLWl.). MLWal.MLWsing.:MLWacc. -om: MLWConvers. Afrae 5 (var. MLWl.).MLWvocat.: -o: p. 1322, 25. -us: MLWHugeb. Wynneb. 13 p. 117,33. MLWibid. MLWal.nom. MLWpl. -is: MLWChron. Salern. 11 p. 16,22 (cf. MLWStotz, Handb. 4,VIII ∫ 25.6). rector, curator, provisor, patronus — Lenker, Aufseher, Vorsteher, Schirmer: I latius: A in univ.: MLWNotker. Balb. gest. 1,25 ut a referentibus ... -orumepiscoporum -oepiscopo (-isepiscopis MLWvar. l.), religiosissimo Karolo, notissimum fieret crimen episcopi (de re v. notam MLWed.). B de abbate, praeposito: MLWDipl. Karoli M. 68 p. 99,24 Hermengaudus abba sive -usepiscopus de monasterio Castellione. p. 99,38 Hermengaudus -usepiscopus aut pars ipsius monasterię. p. 100,3 facultates ipsius abbatę sive -iepiscopi vel monasterię suę. MLWChart. Sangall. A 32 Iohannis -usepiscopus et abbas monasterii sancti Callonis. MLWForm. Sal. Lind. 2 domino inlustri ... patri illo, -oepiscopo (om. 2) de monasterio ... una cum turma plurima canonicorum ibidem consistentium (item 3). MLWConsuet. Marb. 338 domno prelato (-oepiscopo L) defuncto. MLWal. C de quodam munere monastico fort. i. [] q. decanus — viell.: Dekan, Magister: MLWChart. episc. Halb. 248 MLWl. 10 (a. 1156) ut prepositus eiusdem loci temporalia disponenda a monasterii -oepiscopo more consueto recipiat. MLWChart. Welt. 14 testes: Perngerus, Arnoldus ... sacerdotes, Eberhardus -usepiscopus, Heinricus et Perhtoldus scolares, ... Heinricus cocus. 25 p. 136,2 huius rei testes sunt: Heinricus prior, Eberhardus epy-us. D de magistro communitatis Iudaeorum (de re v. MLWLexMA. V. p. 787. 792): MLWDipl. Heinr. IV. 412 p. 549,28 si ... inter eos (Iudaeos) perfidus alicuius rei ... occultare voluerit veritatem, ab eo, qui est -usepiscopus eorum, veritatem fateri cogatur (inde MLWConst. imp. I 163,14. MLWal.). MLWChart. select. Keutgen 131,2 si ... contumax Iudaeus vadiare oportebit, vadiabit dimidium fertonem auri camerario et Iudeorum -oepiscopo (MLWCaes. Heist. mirac. I 11,44. MLWChart. Col. II 308 p. 322,14). MLWal. II strictius i. q. praesul, pontifex, antistes, ordinarius, dioecesanus — bischöflicher Leiter einer Diözese, (Diözesan-)Bischof: A in ecclesia catholica (de re v. MLWHRG I. p. 439sqq.): 1 in univ.: a usu communi: MLWForm. Arvern. 3 ubi ... ille -usepiscopus pontifex ... preesse dinoscatur (MLWsim. MLWTrad. Frising. 1 p. 27,17 -usepiscopus sacerdos). MLWWillib. Bonif. 7 p. 38,8 provinciam Baguariorum ... in iv divisit parrochias quattuorque hiis praesedere fecit -osepiscopos, quos ... in episcopatus gradum sublevavit, quorum primus ... aecclesiae in oppido, qui dicitur Salzburch, episcopatus cathedram suscepit. MLWHugeb. Willib. 6^capit. de fine Willibaldi ę-o. MLWWynneb. 13 p. 116,17 tu, -oepiscopo (o -eepiscope MLWvar. l.), mentis mestitiam ... depones. MLWWett. Gall. 24 peregrinum -umepiscopum non debere ordinari. MLWTrad. Frising. 1199 concambium Abrahae eb-i. MLWAnselm. Bis. rhet. 1,14 p. 127,12 Sigefredus Placentinus ... epy-us. MLWChart. episc. Halb. 134 MLWl. 2 Reinhardus ... -chopus. persaepe. v. et vol. I. p. 706,9.in tempore definiendo: MLWChart. Neocell. Frising. 4 (a. 1154) datum Frisinge ... anno domini Ottonis -iepiscopi xvi^o.de hierarchia caelesti: MLWGerh. August. Udalr. 1,3 MLWl. 10 ibi (sc. in campo) ... sanctum Petrum principem apostolorum invenit cum multitudine magna -orumepiscoporum et aliorum sanctorum. b spectat ad dignitatem spiritualem et officia saecularia (de re v. F. Prinz [ed.], Herrschaft und Kirche. 1988): MLWLex Baiuv. 1,1 apud -umepiscopum defendantur res ecclesiae. MLWEinh. Karol. 33 p. 41,1 (testam.) coram -isepiscopis, abbatibus comitibusque. MLWWalahfr. exord. 32 p. 515,23 metropolitanos ... ducibus comparemus; ... quod comites vel praefecti in saeculo, hoc -iepiscopi ceteri in ecclesia explent. MLWAgnell. lib. pont. 100 p. 344,3 -usepiscopus plus est quam rex. MLWDipl. Otton. I. 353 p. 486,42 quatenus nullus dux, marchio, comes, -usepiscopus, vicecomes ... abbatem inquietare ... conetur. Vita Heinr. IV. 3 p. 16,14 -isepiscopis aliisque regni principibus. MLWAlbert. M. eccl. hier. MLWapp. 5 p. 124,48 haec omnia (sc. consecrationes) tamquam perfectiva aliorum ... sunt reservata solis -isepiscopis. saepe.de -o domino territorii: MLWTrad. Frising. 134 (a. 790/94) quod (territorium) ab hac die sit in potestate sanctae Mariae sive ae-i. MLWThietm. chron. 1,7 quicquid ... ad -umepiscopum in Saxonia vel Thuringia pertinuit. MLWThangm. Bernw. 12 p. 762,47 territorium Gandenesheimense ... cum adiacentibus villis ad provisionem Hildenesheimensium -orumepiscoporum ... certum est pertinere. 43 p. 777,36. MLWRegistr. Neocell. Frising. 8,174 in curia decime -iepiscopi. saepe. c iuncturae selectae: MLWCapit. reg. Franc. 14,13 de -isepiscopis vagantibus, qui parrochias non habent (cf. et vol. I. p. 553,32). MLWDipl. Loth. I. 89 p. 215,3 Hegihardus Veteris Traiecti aecclesię vocatus -usepiscopus (MLWChart. Epternac. 192 p. 310,9. MLWal.). MLWBruno Querf. Adalb. A 20 Leo palatii -usepiscopus. MLWfratr. 10 p. 51,1 de palacio. MLWBerth. chron. B MLWa. 1066 p. 203,7 Petrus Damiani ex heremita cardinalis -usepiscopus (cf. et p. 1321, 49. vol. II. p. 275,29. 42sqq.). MLWAdalb. Samar. praec. dict. p. 56,24 cum ceteris provincialibus -isepiscopis (MLWMetell. Quir. 17,25). MLWDipl. Loth. III. 68 p. 106,35 a metropolitano -oepiscopo. MLWChart. Frising. 128 p. 127,34 coram ... Pattaviensi -oepiscopo ... ordinario. v. et p. 681,8sqq. vol. II. p. 1121,19sqq. d de -o puerorum, scholarum (‘Kinderbischof’; de re v. MLWPlöchl, Kirchenrecht. ²II. 1962. p. 189. MLWLexMA. V. p. 1149. MLWLThK. ³X. p. 1438sq.): MLWChart. Westph. VII 1230 (a. 1266) cum ... scolares ecclesie nostre aliquem de nostris concanonicis in suum -umepiscopum elegerint. MLWRegistr. Wirz. p. 30,6 illi, qui est -usepiscopus puerorum, nichil substrahitur de denariis carnalibus. MLWChart. civ. Hild. 366 in ecclesiis ... ludus inolevit, [] ut pueri et scolares unum ex se ipsis eligant, quem -umepiscopum appellant; ... confirmamus, ut, cum noster concanonicus sub iugo scole constitutus in talem -umepiscopum fuerit electus, ipse MLWeqs. e de titulo -i proterve usurpato: MLWCaes. Heist. mirac. I 11,53 inter quos (praedones) -umepiscopum se nominans cursor et -umepiscopum per infulam se repraesentans sociis facere consueverat peccatorum absolutionem. 2 de papa: MLWConc. Karol. A 3^B p. 11,37 Zaccharias ... -usepiscopus sedis apostolicae (MLWManeg. c. Wolfh. 23 p. 99,5 MLWs. Romanę. MLWal.). 5 p. 43,26 Zacharias -usepiscopus ... urbis Romae (MLWEinh. Karol. 6 p. 8,3 u. Romanae. MLWal.). 12 p. 69,25 Romanae ecclesiae. 14,61 p. 83,4 ecclesiae catholicae. 23 p. 203,29 Leo -usepiscopus dixit: ‘eqs.’ MLWEpist. pont. Rom. 44 p. 75,6 Ioannes -usepiscopus servus servorum Dei. MLWPetr. Dam. epist. 108 p. 191,18 quia solus est papa omnium aecclesiarum universalis -usepiscopus (MLWsim. MLWGreg. VII. registr. 8,21 p. 554,13 universalis ecclesię). saepe. 3 de metropolitano: MLWAnnal. Xant. MLWa. 794 quam heresim introducere nitebatur Elefantes (i. Elipandus) -usepiscopus Hispanorum, Toletanae sedis -usepiscopus. 4 de archiepiscopo: MLWDipl. Karoli M. 164 p. 221,38 vir venerabilis Petrus sancte Mediolanensium urbis ecclesię -usepiscopus. MLWDipl. Ludow. Inf. 47 ad cenobium sancti Nazarii ..., ubi Hatto Mogontiensis ęcclesię ... archiepiscopus ... abba esse dinoscitur; ... precatus est ... -usepiscopus et abba MLWeqs. MLWChron. Erf. mod. I MLWa. 1119 Viennensis -usepiscopus. saepe. v. et MLWl. 18. 5 de -o genti (conversionis causa) vel regioni destinato (‘Missions-’, ‘Regionarbischof’): MLWAnnal. Xant. MLWa. 823 Ebo -usepiscopus pergit partibus Danorum una cum Wildericho -oepiscopo. MLWConst. imp. I 380 p. 533,11 Zacheo gentium -oepiscopo (v. notam MLWed.). MLWAdalb. Magd. chron. MLWa. 962 p. 172,7 Adalbertus Rugis ordinatus -usepiscopus. MLWBruno Querf. ad Heinr. II. p. 100,13 perveni ad seniorem Ruzorum ... consecravimusque nos -umepiscopum de nostris, quem ... posuit in terrae medium. MLWAdam gest. 2,66 Gotescalco Gothorum -oepiscopo ... cenobii curam agente. 4,36 -umepiscopum suum habent (sc. populus Island insulae) pro rege. MLWal. 6 de chorepiscopo: MLWTransl. Chrys. et Dar. 4 (1 p. 375,21) translata sunt sanctorum corpora et ab -oepiscopo Theganberto ... tumulata. MLWChart. episc. Hild. I 619 p. 591,11 Ludolfus chori -usepiscopus. cf. et vol. II. p. 545,70sqq. 7 de episcopo coadiutore ‘in partibus infidelium’ (‘Weihbischof’; de re v. MLWLThK. ³X. p. 57): MLWAnnal. Disib. MLWa. 1138 p. 25,25 dedicatum est altare ... de domino Siwardo Debsalensi -oepiscopo ..., qui ... ab ecclesia sua iniuste expulsus venit in episcopatum Moguntinum. 8 de -o sine sede: MLWTrad. Frising. 193^a p. 183,34 (a. 804) qualiter Tuti Grecus (i. Dobdagrech) advena -usepiscopus Scottus ... ecclesias iniuste ... proprisisset. MLWRuotg. Brun. 7 Israel -usepiscopus Scotigena, sub cuius magisterio ... plurimum se profecisse testatus est. MLWal. v. et p. 1322, 55. 9 de -o munere abbatis simul fungente: MLWDipl. Merov. I 108 p. 279,14 ipse (Remaclus) -usepiscopus abba eorum una cum ipsis monachis nobis ... confirmationem auctoritatis nostrae petierunt adfirmare. MLWTrad. Scheftl. 2 ad ęcclesiam sancti Dionisii, ... ubi preest religiosus vir Waltrich -usepiscopus. 18 p. 26,42 ubi venerabilis vir Petto -usepiscopus seu abbas ad regendum preesse videtur (item 21^a p. 31,29). 21^b ego ipse Otto -usepiscopus et abbas monasterii. MLWTrad. Weiss. 21 ad monasterium ..., ubi Iustolfus -usepiscopus preesse videtur. 22 Iustolfus -usepiscopus seu abba. saepe. MLWChart. Sangall. A 679 Salomon -usepiscopus et abba monasterii sancti Galli. MLWal. v. et MLWl. 22. 10 de praeposito munere -i simul fungente: MLWConc. Karol. A 13,13 Uuilliharius -usepiscopus de monasterio Sancti Maurici (de re v. Helvetia Sacra IV,1. 1997. p. 287 MLWadn. 50. 411sq.). MLWal. B extra ecclesiam catholicam: 1 in ecclesia orientali: MLWThietm. peregr. 14,7 -usepiscopus Grecus. 18,13 ecclesia ista (sc. in monte Sinai) habet -umepiscopum et monachos, viros religiosos, Gregos et Surianos, quibus preest -usepiscopus in temporalibus et spiritualibus (de re v. MLWLThK. ³IX. p. 617). 19,14. 29,21 habet ... patriarcha (sc. Hierosolymae) istos -osepiscopos nullo mediante: MLWeqs. 2 de haereticis: MLWGesta Trev. cont. IV 4 p. 401,31 archiepiscopus ... enunciavit hereticos in sua dyocesi habere -umepiscopum, quem cognominassent secundum suum nomen MLWeqs. MLWAlex. Min. apoc. 9 p. 143,8 -iepiscopi haereticorum habebant exercitus Wandalorum ex utraque parte in adiutorium. MLWChron. Albr. MLWa. 1233 p. 931,11 magnus princeps hereticorum Vigorosus de Baconia, qui dicebatur -usepiscopus eorum, captus fuit. MLWal. C in nominibus: 1 hominum (pro cognomine): MLWTrad. Salisb. II 276 (c. 1183/96) testes sunt ... Hainricus Grulo -usepiscopus, Chunradus Tolk. Chart. [] MLWPort. 71 Albertus de Meldingen cognomento -usepiscopus. MLWRegistr. Maxim. p. 138,17 Burchardus -usepiscopus (sc. solvit) ... tres lagenas. MLWActa civ. Wism. A 112 filio Hinrici -iepiscopi ... deputati sunt xii marce eqs. MLWal. 2 locorum: MLWEigil Sturm. 13 p. 144,18 ipse (s. Bonifatius) se in montem, qui usque hodie Mons -iepiscopi appellatur, contulit. MLWChart. Turic. 417 p. 299,15 (a. 1223) presentibus ... magistro Alberto ..., H. canonico de Cella -iepiscopi (‘Bischofszell’). 3 plantae:mentula -iepiscopi i. q. Ranunculus ficaria (L.) — Scharbockskraut (cf. MLWMarzell, Wb. dt. Pflanzennam. III. p. 1252): MLWAlphita II p. 11,36 secundum antiquos mentula -iepiscopi apium emoroidarum appellatur et crescit in aquis. p. 115,29 mentula -iepiscopi florem habet croceum et latum. 4 alch.: MLWAnon. epist. p. 391 -usepiscopus noster ut color venarum vel violarum. Pörnbacher